Adhyaya 7
अध्यायेऽस्मिन् लोमशः देवर्षीणां भयाकुलतां संशयग्रस्तबुद्धितां च वर्णयति। ते सर्वे ईश-लिङ्गं स्तुवन्ति। ब्रह्मणः स्तुतौ लिङ्गं वेदान्तवेद्यं जगत्कारणं नित्यनन्दप्रतिष्ठितं च निरूप्यते; ऋषयश्च शिवं मातापितृसखारूपं सर्वभूतान्तरस्थैकज्योतिः इति स्तुवन्ति, “शम्भु”नाम्ना सृष्ट्युद्भवसम्बन्धं च दर्शयन्ति। ततः महादेवः विधानं ददाति—विष्णुं शरणं याचध्वम्। विष्णुः पूर्वं दैत्येभ्यः रक्षणं कृतमिति स्मारयन् अपि प्राचीनलिङ्गभयात् रक्षणेऽसमर्थतां निवेदयति। तदा दिव्यवाणी विधिं निर्दिशति—पूजार्थं लिङ्गस्य संवरणं कुर्यात्; विष्णुः पिण्डीभूत्वा चराचरजगतः रक्षां करोतु। अनन्तरं वीरभद्रः शिवोक्तविधिना पूजां करोतीति निरूप्यते। अथ लिङ्गस्य लयकारित्वेन लक्षणं प्रदर्श्यते, दिक्प्रदेशेषु लोकेषु च बहूनां लिङ्गानां प्रतिष्ठा कथ्यते—मर्त्यलोके केदारादीनां पावनस्थानानां जालरूपा तीर्थभूगोलव्याप्तिः प्रकाश्यते। शिवधर्मपरम्परा, मन्त्रविद्याः (पञ्चाक्षरी-षडक्षरी), गुरुतत्त्वं, पाशुपतधर्मश्च सङ्क्षेपेण निर्दिश्यन्ते। अन्ते भक्तिनीत्युदाहरणं—पतङ्गी दीपशिखया आकृष्टा मन्दिरं स्वयमनायासेन शुद्धयति, तेन स्वर्गफलमवाप्य पुनः सुन्दरी नाम राजकन्या भूत्वा नित्यं देवालयमार्जनपरायणाभवति। उद्दालकः शिवभक्तेः प्रभावं ज्ञात्वा प्रशान्तदृष्टिं लभते।
Shlokas
Verse 1
। लोमश उवाच । तदा च ते सुराः सर्व ऋषयोपि भयान्विताः । ईडिरे लिंगमैशं च ब्रह्माद्या ज्ञानविह्वलाः
लोमश उवाच—तदा ते सर्वे सुरा ऋषयश्च भयान्विताः; ब्रह्मादयः ज्ञानविह्वलाः सन्तोऽपि ऐश्वरं लिङ्गं स्तुतिभिर् ईडिरे।
Verse 2
ब्रह्मोवाच । त्वं लिंगरूपी तु महाप्रभावो वेदांतवेद्योसि महात्मरूपि । येनैव सर्वे जगदात्ममूलं कृतं सदानंदपरेण नित्यम्
ब्रह्मोवाच—त्वं लिङ्गरूपी महाप्रभावः, वेदान्तवेद्यः महात्मस्वरूपः; त्वयैव सदानन्दपरेण नित्यं जगदेतत् सर्वं जगदात्ममूलं कृतम्।
Verse 3
त्वं साक्षी सर्वलोकानां हर्ता त्वं च विचक्षणः । रक्षणोसि महादेव भैरवोसि जगत्पते
त्वं सर्वलोकानां साक्षी, हर्ता च विचक्षणः; महादेव त्वं रक्षकः, जगत्पते त्वं भैरवोऽसि।
Verse 4
त्वया लिंगस्वरूपेण व्याप्तमेतज्जगत्त्रयम् । क्षुद्राश्चैव वयं नाथ मायामोहितचेतसः
त्वया लिङ्गस्वरूपेण व्याप्तं जगत्त्रयं समन्ततः; वयं तु नाथ क्षुद्राः, मायामोहितचेतसः।
Verse 5
अहं सुराऽसुराः सर्वे यक्षगंधर्वराक्षसाः । पन्नगाश्च पिशाचाश्च तथा विद्याधरा ह्यमी
अहं च सर्वे सुरासुराः, यक्षगन्धर्वराक्षसाः; पन्नगाः पिशाचाश्च, विद्याधराश्चैव सर्वशः (त्वां पुरतः स्थिताः)।
Verse 6
त्वंहि विश्वसृजां स्रष्टा त्वं हि देवो जगत्पतिः । कर्ता त्वं भुवनस्यास्य त्वं हर्ता पुरुषः परः
त्वं हि विश्वसृजां स्रष्टा, त्वं देवो जगत्पतिः। त्वमेवास्य भुवनस्य कर्ता, त्वं हर्ता पुरुषः परः॥
Verse 7
त्राह्यस्माकं महादेव देवदेव नमोऽस्तु ते । एवं स्तुतो हि वै धात्रा लिंगरूपी महेश्वरः
त्राह्यस्माकं महादेव देवदेव नमोऽस्तु ते। एवं स्तुतो हि वै धात्रा लिङ्गरूपी महेश्वरः॥
Verse 8
ऋषयः स्तोतुकामास्ते महेश्वरमकल्मषम् । अस्तुवन्गीर्भिरग्र्याभिः श्रुतिगीताभिरादृताः
ऋषयः स्तोतुकामास्ते महेश्वरमकल्मषम्। अस्तुवन् गीर्भिरग्र्याभिः श्रुतिगीताभिरादृताः॥
Verse 9
ऋषय ऊचुः । अज्ञानिनो वयं कामान्न विंदामोऽस्य संस्थितिम् । त्वं ह्यात्मा परमात्मा च प्रकृतिस्त्वं विभाविनी
ऋषय ऊचुः। अज्ञानिनो वयं कामान्न विद्मोऽस्य संस्थितिम्। त्वं ह्यात्मा परमात्मा च प्रकृतिस्त्वं विभाविनी॥
Verse 10
त्वमेव माता च पिता त्वमेव त्वमेव बंधुश्च सखा त्वमे । त्वमीश्वरो वेदविदेकरूपो महानुभावैः परिचिंत्यमानः
त्वमेव माता च पिता त्वमेव त्वमेव बन्धुश्च सखा त्वमे। त्वमीश्वरो वेदविदेकरूपो महानुभावैः परिचिन्त्यमानः॥
Verse 11
त्वमात्मा सर्वभूतानामेको ज्योतिरिवैधसाम् । सर्वं भवति यस्मात्त्वत्तस्मात्सर्वोऽसि नित्यदा
त्वमेव सर्वभूतानामात्मा एकः, बह्वीषु इध्मेष्विवैकं ज्योतिः। यस्मात् त्वत्तः सर्वं भवति, तस्मात् त्वं नित्यदा सर्वरूपोऽसि।
Verse 12
यस्माच्च संभवत्येतत्तस्माच्छंभुरिति प्रभुः
यस्मादेतज्जगत् संभवति, तस्मात् प्रभुः ‘शंभुः’ इति कीर्त्यते।
Verse 13
त्वत्पादपंकजं प्राप्ता वयं सर्वे सुरादयः । ऋषयो देवगंधर्वा विद्याधरमहोरगाः
त्वत्पादपङ्कजं प्राप्ता वयं सर्वे सुरादयः; ऋषयो देवगन्धर्वा विद्याधराः महोरगाश्च।
Verse 14
तस्माच्च कृपया शंभो पाह्यस्माञ्जगतः पते
तस्मात् कृपया शंभो पाह्यस्मान्, जगतः पते।
Verse 15
महादेव उवाच । श्रृणुध्वं तु वचो मेऽद्य क्रियतां च त्वरान्वितैः । विष्णुं सर्वे प्रार्थयंतु त्वरितेन तपोधनाः
महादेव उवाच—शृणुध्वं मे वचोऽद्य, त्वरान्वितैः क्रियतां। तपोधनाः, सर्वे यूयं त्वरितं विष्णुं प्रार्थयत।
Verse 16
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शंकरस्य महात्मनः । विष्णुं सर्वे नमस्कृत्य ईडिरे च तदा सुराः
तस्य महात्मनः शंकरस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे सुरा विष्णुं नमस्कृत्य तदा स्तुतिभिर् ईडिरे।
Verse 17
देव ऊचुः । विद्याधराः सुरगणा ऋषयश्च सर्वे त्रातास्त्वयाद्य सकलाजगदेकबंधो । तद्वत्कृपाकरजनान्परिपालयाद्य त्रैलोक्यनाथ जगदीश जगन्निवास
देवा ऊचुः—विद्याधराः सुरगणा ऋषयश्च सर्वे त्वयाद्य त्राताः सकलजगदेकबन्धो। तथैव कृपाकरजनान् परिपालयाद्य त्रैलोक्यनाथ जगदीश जगन्निवास॥
Verse 18
प्रहस्य भगवन्विष्णुरुवाचेदं वचस्तदा । दैत्यैः प्रपीडिता यूयं रक्षिताश्च पुरा मया
प्रहस्य भगवान् विष्णुर् उवाचेदं वचस्तदा—दैत्यैः प्रपीडिता यूयं रक्षिताश्च पुरा मया।
Verse 19
अद्यैव भयमुत्पन्नं लिंगादस्माच्चिरंतनम् । न शक्यते मया त्रातुमस्माल्लिंगभयात्सुराः
अद्यैव लिङ्गादस्माच् चिरन्तनं भयमुत्पन्नम्। अस्माल्लिङ्गभयात् सुरान् त्रातुं मया न शक्यते।
Verse 20
अच्युतेनैवमुक्तास्ते देवा श्चिंतान्विताभवन् । तदा नभोगता वाणी उवाचाश्वास्य वै सुरान्
अच्युतेनैवमुक्तास्ते देवाś्चिन्तान्विता अभवन्। तदा नभोगता वाणी सुरान् आश्वास्यैवमुवाच।
Verse 21
एतल्लिंगं संवृणुष्व पूजनाय जनार्दन । पिंडिभूत्वा महाबाहो रक्षस्व सचराचरम् । तथेति मत्वा बगवान्वीरभद्रोऽभ्यपूजयत्
हे जनार्दन, पूजनार्थं एतल्लिङ्गं संवृणुष्व। महाबाहो, पिण्डीभूत्वा सचराचरं सर्वं रक्षस्व। इति निश्चित्य भगवान् वीरभद्रः सम्यगभ्यपूजयत्।
Verse 22
ब्रह्मादिभः सुरगणैः सहितैस्तदानीं संपूजितः शिवविधानरतो महात्मा । स्रवीरभद्रः शशिशेखरोऽसौ शिवप्रियो रुद्रसमस्त्रिलोक्याम्
तदानीं ब्रह्मादिभिः सुरगणैः सहितैः स महात्मा शिवविधानरतः सम्यक् संपूजितः। स चन्द्रशेखरः शिवप्रियः वीरभद्रः त्रिलोक्यां रुद्रतुल्योऽभवत्।
Verse 23
लिंगस्यार्चनयुक्तोऽसौ वीरभद्रोऽभवत्तदा । तद्रूपस्यैव लिंगस्य येन सर्वमिदं जगत्
तदा स वीरभद्रः लिङ्गस्यार्चनयुक्तोऽभवत्। तस्यैव लिङ्गरूपस्य येन सर्वमिदं जगदुद्भवस्थितिलयभाग् भवति।
Verse 24
उद्भाति स्थितिमाप्नोति तथा विलयमेति च । तल्लिंगं लिंगमित्याहुर्लयनात्तत्त्ववित्तमाः
तल्लिङ्गम् उद्भाति, स्थितिमाप्नोति, तथा विलयमेति च। लयनात् सर्वस्य तत्त्ववित्तमाः ‘लिङ्गम्’ इति तदाहुः।
Verse 25
ब्रह्माण्डागोलकैर्व्याप्तं तथा रुद्राक्षभूषितम् । तथा लिंगं महज्जातं सर्वेषां दुरतिक्रमम्
ब्रह्माण्डागोलकैर्व्याप्तं रुद्राक्षभूषितं च तत्। तल्लिङ्गं महज्जातं सर्वेषां दुरतिक्रमम्।
Verse 26
तदा सर्वेऽथ विबुधा ऋषो वै महाप्रभाः । तुष्टुवुश्च महालिंगं वेदावादैः पृथक्पृथक्
तदा सर्वे देवाः महाप्रभा ऋषयश्च पृथक्पृथक् वेदवाक्यैः महालिङ्गं तुष्टुवुः।
Verse 27
अणोरणीयांस्त्वं देव तथा त्वं महतो महान् । तस्मात्त्वया विधातव्यं सर्वैषां लिंगपूजनम्
अणोरणीयान् त्वं देव, महतो महान् च; तस्मात् त्वया सर्वेषां लिङ्गपूजनं विधातव्यम्।
Verse 28
तदानीमेव सर्वेण लिंगं च बहुशः कृतम् । सत्ये ब्रह्मेश्वरं लिंगं वैकुण्ठे च सदाशिवः
तदानीमेव सर्वैः बहुशः लिङ्गानि कृतानि; सत्ये ब्रह्मेश्वरं लिङ्गं, वैकुण्ठे च सदाशिवः।
Verse 29
अमरावत्यां सुप्रतिष्ठममरेश्वरसंज्ञकम् । वरुणेश्वरं च वारुण्यां याम्यां कालेश्वरं प्रभुम्
अमरावत्यां सुप्रतिष्ठं अमरेश्वरसंज्ञकं; वारुण्यां वरुणेश्वरं, याम्यां कालेश्वरं प्रभुम्।
Verse 30
नैरृतेश्वरं च नैरृत्यां वायव्यां पावनेश्वरम् । केदारं मृत्युलोके च तथैव अमरेस्वरम्
नैरृत्यां नैरृतेश्वरं, वायव्यां पावनेश्वरम्; मृत्युलोके च केदारं तथैव अमरेश्वरम्।
Verse 31
ओंकारं नर्मदायां च महाकालं तथैव च । काश्यां विश्वेश्वरं देवं प्रयागे ललितेश्वरम्
नर्मदायां ओंकारः, तथा महाकालः प्रतिष्ठितः। काश्यां विश्वेश्वरो देवः, प्रयागे ललितेश्वरः॥
Verse 32
त्रियम्बकं ब्रह्मगिरौ कलौ भद्रेश्वरं तथा । द्राक्षारामेश्वरं लिंगं गंगासागरसंगमे
ब्रह्मगिरौ त्र्यम्बकः, कलौ भद्रेश्वरस्तथा। गङ्गासागर-सङ्गमे द्राक्षारामेश्वरं लिङ्गम्॥
Verse 33
सौराष्ट्रे च तथा लिंगं सोमेश्वरमिति स्मृतम् । तथा सर्वेश्वरं विन्ध्ये श्रीशैले शिखरेश्वरम् । कान्त्यामल्लालनाथं च सिंहनाथं च सिंगले
सौराष्ट्रे सोमेश्वरं लिङ्गं स्मृतं पावनम्। विन्ध्ये सर्वेश्वरं प्रोक्तं, श्रीशैले शिखरेश्वरम्। कान्त्यां मल्लालनाथश्च, सिङ्गले सिंहनाथकः॥
Verse 34
विरूपाक्षं तथा लिंगं कोटिशङ्करमेव च । त्रिपुरान्तकं भीमेशममरेश्वरमेव च
विरूपाक्षं तथा लिङ्गं, कोटिशङ्करमेव च। त्रिपुरान्तकं भीमेशं, अमरेश्वरमेव च॥
Verse 35
भोगेश्वरं च पाताले हाटकेश्वरमेव च । एवमादीन्यनेकानि लिंगानि भुवनत्रये । स्थापितानि तदा देवैर्विश्वोपकृतिहेतवे
पाताले भोगेश्वरश्च, हाटकेश्वर एव च। एवमादीन्यनेकानि लिङ्गानि भुवनत्रये। स्थापितानि तदा देवैर्विश्वोपकृतिहेतवे॥
Verse 36
लिंगेशैश्च तथा सर्वैः पूर्णमासीज्जगत्त्रयम् । तथा च वीरभद्रांशाः पूजार्थममरैः कृताः
लिङ्गेशैश्च तथा सर्वैः पवित्रतया जगत्त्रयं पूर्णमासीत्तदा। तथा च पूजार्थं देवैर्वीरभद्रांशाः समुत्पादिताः॥
Verse 37
तत्र विंशतिसंस्कारास्तेषामष्टाधिकाभवन् । कथिताः शंकरेणैव लिंगस्याचनसूचकाः
तत्र विंशतिः संस्काराः प्रोक्ताः, तेऽष्टाधिकाः समभवन्। शङ्करेणैव कथिताः, लिङ्गार्चनस्य सूचकाः॥
Verse 38
संति रुद्रेण कथिताः शिवधर्मा सनातनाः । वीरभद्रो यथा रुद्रस्तथान्ये गुरवः स्मृताः
रुद्रेण कथिताः सन्ति शिवधर्माः सनातनाः। यथा वीरभद्रो रुद्रस्तथान्ये गुरवः स्मृताः॥
Verse 39
गुरोर्जाताश्च गुरवो विख्याता भुवनत्रये । लिंगस्य महिमान तु नन्दी जानाति तत्त्वतः
गुरोर्जाताश्च गुरवो विख्याताः भुवनत्रये। लिङ्गस्य महिमा तत्त्वतो नन्दी एव जानाति॥
Verse 40
तथा स्कन्दो हि भगवान्न्ये ते नामधारकाः । यथोक्ताः शिवधरमा हि नन्दिना परिकीर्त्तिताः
तथा स्कन्दो हि भगवान्, अन्ये तु नामधारकाः। यथोक्ताः शिवधर्मा हि नन्दिना परिकीर्तिताः॥
Verse 41
शैलादेन महाभागा विचित्रा लिंगधारकाः । शवस्योपरि लिंगं च ध्रियते च पुरातनैः
शैलादेन महाभागाः विचित्रा लिङ्गधारकाः प्रतिष्ठापिताः; पुरातनैः शवस्योपर्यपि लिङ्गं धार्यते इति परम्परया धृतम्।
Verse 42
लिंगेन सह पञ्चत्वं लिंगेन सह जीवितम् । एते धर्माः सुप्रतिष्ठाः शैलादेन प्रतिष्ठिताः
लिङ्गेन सह पञ्चत्वं, लिङ्गेन सह जीवितम्; एते सुप्रतिष्ठिता धर्माः शैलादेन प्रतिष्ठिताः।
Verse 43
धर्मः पाशुपतः श्रेष्ठः स्कन्देन प्रतिपालितः
धर्मः पाशुपतः श्रेष्ठः; स्कन्देन स प्रतिपालितः।
Verse 44
शुद्धा पञ्चाक्षरी विद्या प्रासादी तदनन्तरम् । षडक्षरी तथा विद्या प्रासादस्य च दीपिका
शुद्धा पञ्चाक्षरी विद्या ततः प्रासादी समभवत्; षडक्षरी च विद्या प्रासादस्य दीपिका इव प्रकाशिका।
Verse 45
स्कन्दात्तत्समनुप्राप्तमगस्त्येन महात्मना । पश्चादाचार्यभेदेन ह्यागमा बहवोऽभवन्
स्कन्दात् तत् समनुप्राप्तम् अगस्त्येन महात्मना; पश्चादाचार्यभेदेन ह्यागमाः बहवोऽभवन्।
Verse 46
किं तु वै बहुनोक्तेन श्वि इत्यक्षरद्वयम् । उच्चारयंति स नित्यं ते रुद्रा नात्र संशयः
किं बहुनोक्तेन? ये नित्यं ‘श्वि’ इत्येतदक्षरद्वयं उच्चारयन्ति, ते रुद्राः; अत्र संशयो नास्ति।
Verse 47
सतां मार्गं पुरस्कृत्य ये सर्वे ते पुरांतकाः । वीरा माहेश्वराज्ञेयाः पापक्षयकरा नृणाम्
सतां मार्गं पुरस्कृत्य ये चरन्ति, ते सर्वे पुरान्तकाः; ते वीराः माहेश्वराज्ञेयाः, नृणां पापक्षयकराः।
Verse 48
प्रसंगेनानुपंक्षेण श्रद्वया च यदृच्छया । शिवभक्तिं प्रकुर्वन्ति ये वै ते यांति सद्गतिम्
प्रसङ्गेन वा, अल्पोपलक्षणेन वा, श्रद्धया वा, यदृच्छया वा—ये शिवभक्तिं प्रकुर्वन्ति, ते वै सद्गतिं यान्ति।
Verse 49
श्रृणुध्वं कथयामीह इतिहासं पुरातनम् । कृतं शिवालयं यच्च पतंग्या मार्जनं पुरा
शृणुध्वं, कथयाम्यहं पुरातनमितिहासम्—यत् पुरा पतङ्ग्या शिवालयस्य मार्जनं कृतम्।
Verse 50
आगता भक्षणार्थं हि नैवेद्यं केन चार्पितम् । मार्जनं रजस्तस्याः पक्षाभ्यामभवत्पुरा
भक्षणार्थं सा आगता; केनचित् अर्पितं नैवेद्यं तत्र आसीत्। पुरा तस्याः पक्षाभ्यां तत्र रजः मार्जितम्।
Verse 51
तेन कर्मविपाकेन उत्तमं स्वर्गमागता । भुक्त्वा स्वर्गसुखं चोग्रं पुनः संसारमागता
तेन कर्मविपाकेन सा उत्तमं स्वर्गमगात्। स्वर्गसुखमपि तीव्रं भुक्त्वा पुनः संसारमागता॥
Verse 52
काशिराजसुता जाता सुन्दरीनाम विश्रुता । पूर्वाभ्यासाच्च कल्याणी बभूव परमा सती
काशिराजसुता जाता सुन्दरीति विश्रुता। पूर्वाभ्यासप्रभावेण कल्याणी परमा सती॥
Verse 53
उषस्युषसि तन्वंगी शिवद्वाररता सदा । संमार्जनं च कुरुते भक्त्या परमया युता
उषस्युषसि तन्वङ्गी शिवद्वाररता सदा। संमार्जनं करोत्येव भक्त्या परमया युता॥
Verse 54
स्वयमेव तदा देवी सुन्दरी राजकन्यका । तथाभूतां च तां दृष्ट्वा ऋषिरुद्दालकोऽब्रवीत्
स्वयमेव तदा देवी सुन्दरी राजकन्यका। तथाभूतां तां दृष्ट्वा ऋषिरुद्धालकोऽब्रवीत्॥
Verse 55
सुकुमारी सती बाले स्वयमेव कथं शुभे । संमार्जनं च कुरुषे कन्यके त्वं शुचिस्मिते
सुकुमारी सती बाले कथं स्वयमेव शुभे। संमार्जनं करोषि त्वं कन्यके शुचिस्मिते॥
Verse 56
दासी दास्यश्च बहवः संति देवि तवाग्रतः । तवाज्ञया करिष्यंति सर्वं संमार्जनादिकम्
दास्यः परिचारिकाश्च बह्व्यः सन्ति देवि तवाग्रतः। तवाज्ञया करिष्यन्ति सर्वं संमार्जनादिकर्म॥
Verse 57
ऋषेस्तद्वचनं श्रुत्वा प्रहस्येदमुवाच ह
ऋषेस्तद्वचनं श्रुत्वा सा प्रहस्येदमब्रवीत्॥
Verse 58
शिवसेवां प्रकुर्वाणाः शिवभक्तिपुरस्कृताः । ये नराश्चैव नार्य्यश्च शिवलोकं व्रजंति वै
शिवसेवां प्रकुर्वाणाः शिवभक्तिपुरस्कृताः। ये नराश्चैव नार्यश्च शिवलोकं व्रजन्ति वै॥
Verse 59
संमार्जनं च पाणिभ्यां पद्भ्यां यानं शिवालये । तस्मान्मया च क्रियते संमार्जनमतंद्रितम्
संमार्जनं च पाणिभ्यां पद्भ्यां यानं शिवालये। तस्मान्मया च क्रियते संमार्जनमतन्द्रितम्॥
Verse 60
अन्यत्किञ्चिन्न जानामि एकं संमार्जनं विना । ऋषिस्तद्वचनं श्रुत्वा मनसा च विमृश्य हि
अन्यत्किञ्चिन्न जानामि एकं संमार्जनं विना। ऋषिस्तद्वचनं श्रुत्वा मनसा च विमृश्य हि॥
Verse 61
अनया किं कृतं पूर्वं केयं कस्य प्रसादतः । तदा ज्ञानं च ऋषिणा तत्सर्वं ज्ञानचक्षुषा । विस्मयेन समाविष्टस्तूष्णींभूतोऽभवत्तदा
“अनया पूर्वं किं कृतं? केयं, कस्य प्रसादादिदं?” इति। ततः स ऋषिः ज्ञानचक्षुषा तत्सर्वं सम्यगवबुबुधे; विस्मयेन समाविष्टस्तदा तूष्णींभूतोऽभवत्।
Verse 62
सविस्मयोऽभूदथ तद्विदित्वा उद्दालको ज्ञानवतां वरिष्ठः । शिवप्रभावं मनसा विचिंत्य ज्ञानात्परं बोधमवाप शांतः
तद्विदित्वा ज्ञानवतां वरिष्ठ उद्दालकः सविस्मयोऽभवत्। स मनसा शिवप्रभावं विचिन्त्य ज्ञानात्परं बोधमवाप्य शान्तोऽभवत्।