Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 75
Devanagari script
नमस्कृत्य वचोऽवोचमिति भाव्यर्थनोदितः । तथा मतिस्तथा मित्रं व्यवसायस्तथा नृणाम्
Transliteration
namaskṛtya vaco'vocamiti bhāvyarthanoditaḥ | tathā matistathā mitraṃ vyavasāyastathā nṛṇām
Translation
नमस्कृत्य वचोऽवोचम्, भाव्यर्थेन प्रेरितः। तथा मतिस्तथा मित्रं तथा व्यवसायो नृणाम्॥
Word by Word
नमस्कृत्यhaving saluted
नमस्कृत्य:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund); नमस्कारं कृत्वा
वचःwords/speech
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अवोचम्I spoke
अवोचम्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलुङ् (Aorist/Imperfective past), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थे (quotative particle)
भाव्यर्थनोदितःimpelled by future purpose
भाव्यर्थनोदितः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभाव्य (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + नोदित (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भाव्यः अर्थः येन नोदितः/प्रेरितः); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
तथाso/likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (in that manner/so)
मतिःmind/intention
मतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
तथाso
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
मित्रम्friend
मित्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
व्यवसायःeffort/resolve
व्यवसायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यवसाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
तथाso
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
नृणाम्of men
नृणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating within Māheśvara-khaṇḍa to the sages (deduced)
Skanda Dialogue
Listener: (Contextual) audience/interlocutor
Visual Art Cues
Scene: A student bows and speaks with crafted words; behind the polite gesture lies a private agenda—visual contrast between serene posture and calculating gaze.
Characters & Entities
G
GālavaFAQs
Inner intention shapes thought, companionship, and action; dharma begins with the purification of purpose.
No sacred site is mentioned.
None; it is a reflective statement on human motivation and conduct.