Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 28

शास्त्रचौरः केकराक्षः कथां पुण्यां च द्वेष्टि यः । कृमिवक्त्रः स च भवेद्विभ्रष्टो नरकात्कुधीः

śāstracauraḥ kekarākṣaḥ kathāṃ puṇyāṃ ca dveṣṭi yaḥ | kṛmivaktraḥ sa ca bhavedvibhraṣṭo narakātkudhīḥ

शास्त्रचौरः केकराक्षो भवति; यः पुण्यां धर्मकथां द्वेष्टि स कृमिवक्त्रः स्यात्। नरकात् विभ्रष्टः स कुधीः पापात्मा तथा विकृतिं प्राप्नोति॥

śāstra-cauraḥa thief of scriptures
śāstra-cauraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśāstra (प्रातिपदिक) + caura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शास्त्रस्य चौरः)
kekara-akṣaḥone with squinting eyes
kekara-akṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkekara (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (केकरः अक्षी यस्य/केकराक्षः)
kathāma discourse/story
kathām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkathā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
puṇyāmholy, meritorious
puṇyām:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (कथाम्)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
dveṣṭihates
dveṣṭi:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdviṣ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम (relative pronoun)
kṛmi-vaktraḥworm-faced
kṛmi-vaktraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkṛmi (प्रातिपदिक) + vaktra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कृमेः वक्त्रमिव/कृमिवक्त्रः)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संकेतक-सर्वनाम (demonstrative)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
bhavetwould become
bhavet:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
vibhraṣṭaḥfallen, degraded
vibhraṣṭaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-bhraṣṭa (कृदन्त; √bhraṃś/भ्रंश् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle), विशेषणम् (सः)
narakātfrom hell
narakāt:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootnaraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
kudhīḥa wicked-minded person
kudhīḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootku-dhī (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गुणवाचक-नाम (one of evil intellect)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvara-khaṇḍa context)

Scene: A solemn assembly where a narrator recites sacred kathā; beside it, symbolic karmic consequences: a manuscript-thief with crossed eyes and a man with a worm-ridden mouth turning away from the discourse; Yama’s shadowy realm hinted in the background.

Ś
śāstra
P
puṇya-kathā
N
naraka

FAQs

Respect for sacred knowledge and holy discourse is dharma; stealing or despising it leads to severe karmic affliction.

No specific tīrtha is named; the verse glorifies śāstra and puṇya-kathā as sacred supports of dharma.

Implicitly, hearing/reciting holy discourse (kathā-śravaṇa) is praised, though no formal rite is detailed.