Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56
Devanagari script
सौकुमार्याद्रुजं तीव्रां जनयंति च तस्य ते । स्वल्पमप्यथ तं कालं वेत्ति वर्षशतोपमम्
Transliteration
saukumāryādrujaṃ tīvrāṃ janayaṃti ca tasya te | svalpamapyatha taṃ kālaṃ vetti varṣaśatopamam
Translation
सौकुमार्यादस्य ते दुःखहेतवो रुजं तीव्रां जनयन्ति। तत्र स्वल्पोऽपि कालः तेन वर्षशतोपम इव ज्ञायते।
Word by Word
सौकुमार्यात्from delicacy / tenderness
सौकुमार्यात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootसौकुमार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अपादानार्थे
रुजम्pain
रुजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुज्/रुजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तीव्राम्intense
तीव्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतीव्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (रुजम्/रुजाम्)
जनयन्तिproduce / generate
जनयन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु) (णिच्)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः (causative)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक-निपातः
तस्यof him / his
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
स्वल्पम्small, little
स्वल्पम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्वल्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (कालम्)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; अव्यय-प्रकारः: अपि (emphasis/‘even’)
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रम/अनन्तरार्थक-निपातः (‘then/thereupon’)
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम; (कालम्) विशेषणवत्/निर्देशकः
कालम्time
कालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
वेत्तिknows / experiences
वेत्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
वर्षशतोपमम्like a hundred years
वर्षशतोपमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवर्ष (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः): ‘वर्षशतस्य उपमम्’; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (कालम्)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), by section-wide deduction (Māheśvara-khaṇḍa narration to sages)
Visual Art Cues
Scene: A tender fetus surrounded by oppressive darkness; visual metaphor of time stretching—tiny hourglass or circular kalacakra motif showing a moment expanding into vast years.
FAQs
Saṃsāric suffering distorts even time itself; this motivates seeking refuge in dharma, devotion, and liberation.
No tīrtha is mentioned in this verse.
No explicit ritual instruction appears here.