Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

स्थापितं शोभनं लिंगं कपिलश्वरसंज्ञितम् । तच्च लिगं सदा पार्थ नन्दभद्र इति समृतः

Transliteration

sthāpitaṃ śobhanaṃ liṃgaṃ kapilaśvarasaṃjñitam | tacca ligaṃ sadā pārtha nandabhadra iti samṛtaḥ

Translation

तत्र शोभनं लिङ्गं स्थापितं कपिलेश्वरसंज्ञितम्। तत् लिङ्गं हे पार्थ सदा नन्दभद्र इति स्मृतम्॥

Word by Word

• स्थापितम्: installed, established
• स्थापितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्थापित (कृदन्त; √स्था/स्थाप् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त) — Neuter, Nom/Acc sg; past passive participle

• शोभनम्: auspicious, beautiful
• शोभनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter, Nom/Acc sg

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter, Nom/Acc sg

• कपिल-ईश्वर-संज्ञितम्: named ‘Kapileśvara’
• कपिल-ईश्वर-संज्ञितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कपिल (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + संज्ञित (कृदन्त; √ज्ञा धातु, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमास; ‘कपिलेश्वर’ इति संज्ञया युक्तम् — Neuter Nom/Acc sg; tatpurusha compound; ‘named Kapileśvara’

• तत्: that
• तत्: Anuvartya (Correlative/अनुवर्त्य)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter Nom/Acc sg (pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter Nom/Acc sg

• सदा: always
• सदा: Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• पार्थ: O Pārtha
• पार्थ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — Masculine, Vocative sg

• नन्दभद्रः: Nandabhadra (name)
• नन्दभद्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्दभद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयसमास (नन्दः च भद्रः च/नन्द-भद्रः) — Masculine Nom sg; karmadharaya proper name

• इति: thus, as
• इति: Sambandha (Marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/नामनिर्देशार्थक-अव्यय (quotative particle)

• स्मृतः: is called, is known as
• स्मृतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृत (कृदन्त; √स्मृ धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त) — Masculine Nom sg; ‘is called/remembered’ (PPP used predicatively)

Speaker

Nārada (context continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapileśvara (also remembered as Nandabhadra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha

Visual Art Cues

Scene: A newly established, radiant liṅga on a sanctified platform; attendants and locals witness the consecration; the air carries the sense of an auspicious name being proclaimed—Kapileśvara, remembered also as Nandabhadra.

Characters & Entities

• Kapileśvara
• Śiva-liṅga
• Nandabhadra
• Bahūdaka
• Kāmarūpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tirthas are anchored by installed forms of Śiva; naming and remembrance (smaraṇa) preserve living sanctity across time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Bahūdaka in Kāmarūpa, specifically through the Kapileśvara/Nandabhadra liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-sthāpanā (establishment of a Śiva-liṅga) is indicated; no detailed procedure is given in this verse.