Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 100
Devanagari script
दारादिद्रव्यलोभार्यं विशतः पापिनो गृहे । भवानपि बिभेत्यस्माद्द्वेष्टि कुप्यति तद्वृथा
Transliteration
dārādidravyalobhāryaṃ viśataḥ pāpino gṛhe | bhavānapi bibhetyasmāddveṣṭi kupyati tadvṛthā
Translation
दारादिद्रव्यलोभेन विशतः पापिनो गृहे; अस्माद्भवानपि बिभेति, द्वेष्टि, कुप्यति—तद्वृथा न भवति।
Word by Word
दारwife/wives
दार:
Qualifier (विशेषण/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (बहुवचनान्त-प्रातिपदिक), प्रथमा, एकवचन; समासाङ्ग (पूर्वपद)
आदिetc.
आदि:
Qualifier (विशेषण/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआदि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; ‘etc.’ (समुच्चयार्थ)
द्रव्यproperty, wealth
द्रव्य:
Qualifier (विशेषण/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्रव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासाङ्ग
लोभgreed
लोभ:
Qualifier (विशेषण/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासाङ्ग
आर्यम्the noble one (so-called), respectable person
आर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः: दार-आदि-द्रव्य-लोभ-आर्य (सम्बन्ध/सूची-तत्पुरुष)
विशतःof (him) entering
विशतः:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootविश् (धातु) + शतृ (कृत् प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘of one entering’
पापिनःof a sinner
पापिनः:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपापिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
गृहेin the house
गृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग (‘you’)
अपिalso, even
अपि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; ‘also/even’
बिभेतिfears
बिभेति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभी (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
अस्मात्from him/this
अस्मात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootइदम्/अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; ‘from this (person/thing)’
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootद्विष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
कुप्यतिgets angry
कुप्यति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकुप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तत्that, thus
तत्:
Adverbial (क्रियाविशेषणार्थ)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (‘that/so’)
वृथाin vain, uselessly
वृथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
Speaker
Nandabhadra
Visual Art Cues
Scene: A contrast tableau: a dark, cluttered house symbolizing greed and possessiveness; outside, a composed ascetic or teacher warns a listener whose face shows fear/anger, illustrating inner disturbance caused by attachment.
Characters & Entities
N
NandabhadraFAQs
Moral revulsion toward greed and wrongdoing shows an intuitive recognition of dharma; dismissing ethics as ‘false’ does not hold.
No site is mentioned.
None; it is ethical argumentation rather than a ritual directive.