Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 159
Devanagari script
महाकाल उवाच । उचिता प्रतिपत्तिश्च कार्या सर्वेषु नित्यशः । प्रतिपत्तिं चोचितां ते विना गृह्णन्ति नैव च
Transliteration
mahākāla uvāca | ucitā pratipattiśca kāryā sarveṣu nityaśaḥ | pratipattiṃ cocitāṃ te vinā gṛhṇanti naiva ca
Translation
महाकाल उवाच—सर्वेषु कार्येषु नित्यं यथोचितैव प्रतिपत्तिः कार्या। उचिता प्रतिपत्तिं विना ते किञ्चिदपि नैव गृह्णन्ति।
Word by Word
महाकालःMahākāla
महाकालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहाकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—महान् कालः (महाकालः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
उचिताproper/appropriate
उचिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउचित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वच्/वच्? actually √उच् not; standard: उचित from √वच्?; here treated as adjective stem ‘उचित’)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्
प्रतिपत्तिःprocedure/observance
प्रतिपत्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिपत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
कार्याto be done/should be performed
कार्या:
Kriya (Predicative necessity/विधेय)
TypeAdjective
Rootकार्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ + यत्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)
सर्वेषुin all (cases/rites)
सर्वेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
नित्यशःalways
नित्यशः:
Kriya-viseshana (Time/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्यशः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (always/constantly)
प्रतिपत्तिम्the procedure
प्रतिपत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिपत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
उचिताम्proper
उचिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउचित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; प्रतिपत्तिम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन (enclitic); ‘of you/your’
विनाwithout
विना:
Apadana/Viśeṣaṇa (Exclusion/वियोग)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश-निपात (preposition-like indeclinable)
गृह्णन्तिthey accept/take
गृह्णन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
एवat all/indeed
एव:
Kriya-viseshana (Emphasis/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
Speaker
Mahākāla
Characters & Entities
M
MahākālaP
Pratipatti (proper procedure)O
Offerings/acceptanceFAQs
Dharma is not only intention but also right method; proper observance is what makes offerings efficacious and acceptable.
No particular tīrtha is praised in this verse.
Follow ucitā pratipatti—proper, fitting procedure—because recipients do not accept offerings without it.