Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 74
Devanagari script
विलग्ना जालिमध्ये तु ततः पंचत्वमागता । कालेन कियता तस्य त्रुटित्वा शिरसो ह्यधः
Transliteration
vilagnā jālimadhye tu tataḥ paṃcatvamāgatā | kālena kiyatā tasya truṭitvā śiraso hyadhaḥ
Translation
विलग्ना जालीमध्ये तु ततः पञ्चत्वमागता। कालेन कियताऽस्याः शिरस्त्रुटित्वा ह्यधोऽपतत्॥
Word by Word
विलग्नाstuck / entangled
विलग्ना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + लग् (धातु) + क्त (लग्न)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; भूतकृदन्त; विशेषण
जालिमध्येin the net’s middle
जालिमध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजालि (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; तत्पुरुष (जाल्याः मध्ये)
तुbut
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक-निपात (particle: but/indeed)
ततःthen
ततः:
Kriya-Visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्यय (adverb: then/thereupon)
पञ्चत्वम्death (lit. becoming ‘five’)
पञ्चत्वम्:
Gati/Karma (Result-object/कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्चत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; भाववाचक (state of being fivefold; idiomatically: death)
आगताreached / met with
आगता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeAdjective
Rootआ + गम् (धातु) + क्त (गत)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; भूतकृदन्त; क्रियासमर्थ (आगता = attained)
कालेनwith time / after time
कालेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन
कियतāafter how much (time)
कियतā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकियत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; परिमाणवाचक-विशेषण (qualifying कालेन)
तस्यof it / of her
तस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; सर्वनाम
त्रुटित्वाhaving broken off
त्रुटित्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootत्रुट् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having broken)
शिरसःof the head
शिरसः:
Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतुवाचक/अवधारण-निपात (particle: indeed/for)
अधःdownwards
अधः:
Kriya-Visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअधः (अव्यय)
Formअधोवाचक-अव्यय (adverb: downward/below)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
FAQs
Embodiment is impermanent; death is described as dissolution into the five elements, preparing the narrative for sacred-place redemption.
Not named in this verse; the next verse places the event at the Mahī–Sāgara-saṅgama.
None; it is narrative description.