Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39

तं च वर्णयितुं ब्रह्मा शक्तो नैवास्मदादयः । विमुक्ता यत्र संयांति नित्यं हरिहरव्रताः

taṃ ca varṇayituṃ brahmā śakto naivāsmadādayaḥ | vimuktā yatra saṃyāṃti nityaṃ hariharavratāḥ

तं वर्णयितुं ब्रह्मा न शक्तो न चास्मदादयः। यत्र विमुक्ता नित्यं यान्ति हरिहरव्रताः॥

तम्him/that (world)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
वर्णयितुम्to describe
वर्णयितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवर्णय् (धातु; वर्ण् + णिच्)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive); प्रयोजनार्थक
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शक्तःable
शक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
अस्मदादयःwe and others (beginning with us)
अस्मदादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘अस्मदादि’ इति तत्पुरुषः (अस्मद्-प्रभृतयः)
विमुक्ताःthe liberated ones
विमुक्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुच् (धातु) + वि (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (बहुवचन-समूहः)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
संयान्तिgo/attain
संयान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + सम् (उपसर्ग)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नित्यम्always
नित्यम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: always)
हरिहरव्रताःthose devoted to the Hari-Hara vow
हरिहरव्रताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि + हर + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (हरिहरयोः व्रतम् येषाम्)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages

Scene: A luminous, formless horizon beyond the cosmic shell—no concrete architecture, only radiance. In the foreground, liberated beings move upward in serene silence. Two subtle emblems—śaṅkha-cakra and triśūla—appear as faint signs of Hari-Hara unity, indicating the vow that leads there.

B
Brahmā
H
Hari (Viṣṇu)
H
Hara (Śiva)
V
Vimukta (liberated souls)

FAQs

The highest state is beyond ordinary description; steadfast devotion and vow to both Hari and Hara is praised as a path aligned with liberation.

No specific site; the verse points to a transcendent destination of the liberated.

Hari-Hara-vrata is referenced generally (a continuing vow/devotional observance), without procedural details.