Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2
Devanagari script
ईषादंडस्ततैवास्य द्विगुणः परिकीर्तितः । सार्धकोटिस्तथा सप्त नियुतानि विवस्वतः
Transliteration
īṣādaṃḍastataivāsya dviguṇaḥ parikīrtitaḥ | sārdhakoṭistathā sapta niyutāni vivasvataḥ
Translation
ईषादण्डस्तथैवास्य द्विगुणः परिकीर्तितः। विवस्वतः प्रमाणं तु सार्धकोटिः तथा सप्त नियुतानि च कथ्यन्ते।
Word by Word
ईषादण्डःthe pole-shaft (of the chariot)
ईषादण्डः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईषा + दण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः: ईषायाः दण्डः)
तत्that
तत्:
Sambandha (Reference/अन्वय)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (correlative)
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
अस्यof it; of this (chariot)
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
द्विगुणःdouble
द्विगुणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; समासः (तत्पुरुषः)
परिकीर्तितःis declared
परिकीर्तितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + कीर्त् (धातु) → परिकीर्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘is declared’
सार्धकोटिःone and a half crores
सार्धकोटिः:
Karta (Subject/measure/कर्ता)
TypeNoun
Rootसार्ध + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः: सार्धा कोटिः = one and a half crores)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: likewise/so)
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तन् (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-शब्द; अव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable numeral)
नियुतानिniyutas (ten-millions/ten-lakhs units)
नियुतानि:
Karma (Measure/object/कर्म)
TypeNoun
Rootनियुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक-शब्द (niyuta = ten lakhs)
विवस्वतःof Vivasvat (the Sun)
विवस्वतः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
Speaker
Nārada (continuing from 38.1)
Characters & Entities
V
Vivasvān (Sun)FAQs
It continues the Purāṇic vision of a precisely ordered universe centered on divine forces like the Sun.
None; this passage is cosmological measurement, not a tīrtha-praise.
None.