Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 117

Devanagari script

भार्यामुमां महादेवीं तथाप्यत्र समागताः । युक्तमेतद्यदस्माकं राज्यं गृह्येत चासुरैः

Transliteration

bhāryāmumāṃ mahādevīṃ tathāpyatra samāgatāḥ | yuktametadyadasmākaṃ rājyaṃ gṛhyeta cāsuraiḥ

Translation

भार्या तवोमा महादेवी तथाप्यत्र समागताः। युक्तमेवैतदस्माकं राज्यं गृह्येत चासुरैः॥

Word by Word

• भार्याम्: wife
• भार्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• उमाम्: Umā
• उमाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘भार्याम्’ इत्यस्य समानाधिकरण-विशेष्य

• महादेवीम्: the great goddess
• महादेवीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—महा + देवी (कर्मधारय); ‘उमाम्’ इत्यस्य विशेषण/उपाधि

• तथापि: nevertheless
• तथापि: Discourse (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथापि (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोधार्थक (concessive ‘nevertheless’)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (here)

• समागताः: having come/assembled
• समागताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + गम् (धातु) → समागत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि; ‘वयम्’ (अध्याहृत)

• युक्तम्: proper; fitting
• युक्तम्: Kriya (Predicative/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (प्रातिपदिक; युज्-धातोः क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वाक्यस्य विधेय (predicate)

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘युक्तम्’ इत्यस्य विशेष्य

• यत्: that (in that)
• यत्: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सम्बन्धबोधक-अव्ययवत्; यत्-तत् सम्बन्धे अव्ययप्रयोगः (introducing clause ‘that/which’)

• अस्माकम्: our
• अस्माकम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• राज्यम्: kingdom
• राज्यम्: Karma (Object in passive/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘गृह्येत’ इत्यस्य कर्म (passive subject)

• गृह्येत: should be seized/taken
• गृह्येत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (संभावना/आदेश), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• च: and
• च: Discourse (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• असुरैः: by the demons
• असुरैः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि-प्रयोगे कर्तृ (agent in passive)

Speaker

Devāḥ (the gods), acknowledging adharma

Visual Art Cues

Scene: Devas admit their impropriety in coming despite Umā being Śiva’s spouse, and accept that asuras seizing their kingdom is fitting; a tableau of humbled rulers.

Characters & Entities

• Umā
• Mahādevī
• Asurāḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma is violated—even by the powerful—its consequence is loss of authority and the rise of hostile forces.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific location is praised; the verse is ethical and narrative, tied to the svayaṃvara episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a statement of moral causality (karma) and accountability.