Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56
Devanagari script
इति ब्रवन्रणे दैत्यं मथनं प्रति सोऽगमत् । दैत्यस्तवभिमुखं दृष्ट्वा शंखचक्रगदाधरम्
Transliteration
iti bravanraṇe daityaṃ mathanaṃ prati so'gamat | daityastavabhimukhaṃ dṛṣṭvā śaṃkhacakragadādharam
Translation
इति ब्रुवन् रणे दैत्यं मथनं प्रति सोऽगमत् । दैत्यस्तवाभिमुखं दृष्ट्वा शङ्खचक्रगदाधरम् ॥
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (thus)
ब्रवन्saying
ब्रवन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootब्रू (धातु) → ब्रवत्/ब्रवन् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशतृ (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; ‘सः’ इति विशेषणम् (saying)
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन
दैत्यम्the demon
दैत्यम्:
Karman (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; गन्तव्य-देश/व्यक्ति (towards the Daitya)
मथनम्Mathana
मथनम्:
Karman (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमथन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण/अपपदसम्बन्धः (Mathana)
प्रतिtowards
प्रति:
Dik-karaka (Direction/दिक्)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय; दिशार्थक (towards)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
अगमत्went
अगमत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘went’
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; ‘of you/your’
अभिमुखम्facing (you)
अभिमुखम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअभिमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘शंखचक्रगदाधरम्’ इति विशेषणम् (facing/towards)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); ‘having seen’
शंख-चक्र-गदा-धरम्the bearer of conch, discus, and mace (Viṣṇu)
शंख-चक्र-गदा-धरम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशंख (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक) + गदा (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘शंखं च चक्रं च गदां च धरति’ इति (bearer of conch, discus, and mace)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Garuḍa rushes toward Mathana; Mathana turns and beholds Hari approaching—radiant, bearing conch, discus, and mace—an instant of dread and awe before impact.
Characters & Entities
M
MathanaV
Viṣṇu (implied by śaṅkha-cakra-gadā)D
DaityaFAQs
The symbols of Bhagavān—śaṅkha, cakra, gadā—signify protection, order, and righteous power confronting adharma.
No tīrtha is mentioned in this line.
None.