Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 81
Devanagari script
नारद उवाच । एवं सुश्रवसा प्रोक्तां कथामाकर्ण्य पद्मभूः । हर्षाश्रुसंयुतोऽतीव प्रशशंस मुहुर्मुहुः
Transliteration
nārada uvāca | evaṃ suśravasā proktāṃ kathāmākarṇya padmabhūḥ | harṣāśrusaṃyuto'tīva praśaśaṃsa muhurmuhuḥ
Translation
नारद उवाच—सुश्रवसा यथोक्तां कथामाकर्ण्य पद्मभूर्ब्रह्मा हर्षाश्रुपूरितलोचनः सन् मुहुर्मुहुः तं प्रशशंस।
Word by Word
नारदःNārada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
सुश्रवसाby Suśravas
सुश्रवसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुश्रवस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
प्रोक्ताम्told, spoken
प्रोक्ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र+वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formकर्मणि-भूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषणम् ‘कथाम्’
कथाम्the story
कथाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ+कर्ण् (धातु) → आकर्ण्य (कृदन्त, ल्यप्/क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
पद्मभूःPadmabhū (Brahmā)
पद्मभूः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपद्म + भू (प्रातिपदिक); पद्मभू (समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (padmāt bhavati iti / padme bhavati iti—epithet of Brahmā)
हर्षाश्रुसंयुतःjoined with tears of joy
हर्षाश्रुसंयुतः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootहर्ष + अश्रु + सं+युज् (प्रातिपदिक/कृदन्त); हर्षाश्रुसंयुत (समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (संयुत = joined/possessed), विशेषणम् ‘पद्मभूः’; (हर्षाश्रुभिः) संयुतः
अतीवexceedingly
अतीव:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअव्यय; तीव्रतावाचक क्रियाविशेषण (intensifier adverb)
प्रशशंसpraised
प्रशशंस:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+शंस् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time/frequency)
मुहुःrepeatedly
मुहुः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (reduplication for emphasis)
Speaker
Nārada
Visual Art Cues
Scene: A seated sage (Suśravas) narrates; Brahmā (Padmabhū) listens with moist eyes, hands in añjali, repeatedly praising; Nārada stands as the reporting narrator.
Characters & Entities
N
NāradaS
SuśravasB
Brahmā (Padmabhū)FAQs
True dharmic teaching inspires divine approval—Brahmā rejoices upon hearing the righteous account.
No tīrtha is referenced; the verse functions as a narrative frame (speaker and response).
None; it records the reception and praise of the teaching.