Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 57
Devanagari script
ग्रसनस्तु तमायांतमाजघ्ने गदयोरसि । अचिंतयित्वा तत्कर्म ग्रसनस्यांतकोऽरिहा
Transliteration
grasanastu tamāyāṃtamājaghne gadayorasi | aciṃtayitvā tatkarma grasanasyāṃtako'rihā
Translation
अथायान्तं तम् यमं ग्रसनः गदया उरसि आजघान; तदकर्म असहमानोऽन्तकोऽरिहा ग्रसनं प्रति मनो न्यधात्।
Word by Word
ग्रसनःGrasana (a warrior)
ग्रसनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रसन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut
तु:
Discourse marker (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक निपात (particle: ‘but/indeed’)
तम्him (Yama)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आयान्तम्coming, approaching
आयान्तम्:
Karma (Object qualifier)
TypeVerb
Rootआ-या (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (Present active participle), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘तम्’)
आजघ्नेstruck
आजघ्ने:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-हन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
गदयाwith a mace
गदया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
उरसिon the chest
उरसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अचिन्तयित्वाwithout considering
अचिन्तयित्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeVerb
Rootअ-चिन्तय् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) — ‘without thinking/without considering’
तत्-कर्मthat act
तत्-कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘तत् कर्म’ = ‘that deed’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ग्रसनस्यof Grasana
ग्रसनस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootग्रसन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अन्तकःDeath (Antaka)
अन्तकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अरिहाslayer of enemies
अरिहा:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootअरिहन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीह्यर्थे उपाधि (epithet)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced: Māheśvara-khaṇḍa narration to sages)
Visual Art Cues
Scene: Grasana swings a heavy mace into Yama’s chest; Yama’s eyes blaze as Antaka, shifting from measured authority to wrathful focus, turning his full intent toward the attacker.
Characters & Entities
G
GrasanaY
YamaA
AntakaFAQs
Even defiance against death (Antaka) is futile; dharma’s final boundary is enforced when arrogance challenges cosmic order.
No tīrtha is identified in this verse.
None.