Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 16›Shloka 68
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 68

Devanagari script

हेमसिंहध्वजौ देवौ चन्द्रार्कवमितद्युति । कुंभेन चित्रवर्णेन केतुराश्विनयोरभूत्

Transliteration

hemasiṃhadhvajau devau candrārkavamitadyuti | kuṃbhena citravarṇena keturāśvinayorabhūt

Translation

हेमसिंहध्वजौ देवौ चन्द्रार्कसमप्रभौ । अश्विनोस्तु ध्वजोऽभूच्च कुंभः चित्रवर्णकः ॥

Word by Word
हेमसिंहध्वजौtwo banners with golden lions
हेमसिंहध्वजौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहेम (प्रातिपदिक) + सिंह (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (हेमस्य सिंहस्य ध्वजौ इति)
देवौtwo divine (ones)
देवौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन
चन्द्रार्कवमितद्युतिhaving a radiance that outshone the moon and sun
चन्द्रार्कवमितद्युति:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + अर्क (प्रातिपदिक) + वमित (कृदन्त; √वम् धातु) + द्युति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; समासः—तत्पुरुषः (चन्द्रार्कयोः वमिता द्युतिः यस्य/ययोः)
कुम्भेनby/with (the sign of) a pot
कुम्भेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
चित्रवर्णेनof variegated color
चित्रवर्णेन:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (चित्रः वर्णः यस्य)
केतुःa banner/standard
केतुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
आश्विनयोःof the two Aśvins
आश्विनयोः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआश्विन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Māheśvara Khaṇḍa narration)

Visual Art Cues

Scene: A divine battlefield panorama: two deities with standards bearing golden lions, shining like moon and sun; nearby the Aśvin twins’ banner shows a vividly multi-colored kumbha (pitcher), fluttering above chariots amid dust and light.

Characters & Entities
A
Aśvinau (Aśvins)

FAQs

Auspicious emblems (lion, kumbha) communicate divine functions—protection, vitality, and beneficence—within the cosmic order.

No site is mentioned; the focus is symbolic description of divine standards.

None.

←Previous Verse
Next Verse→