Adhyaya 7

Verse 1

स्कंद उवाच । विश्वेशो विश्वया सार्धं मया च मुनिसत्तम । महाशाखविशाखाभ्यां नंदिभृंगिपुरोगमः

स्कन्द उवाच—मुनिसत्तम! विश्वेश्वरः विश्वया सह मया च, नन्दिभृङ्गिपुरोगमः, महाशाखविशाखाभ्यां सह शोभया पवित्रं धाम प्रति प्रस्थितवान्।

Verse 2

नैगमेयेन सहितो रुद्रैः सर्वत्र संवृतः । देवर्षिभिः समायुक्तः सनकाद्यैरभिष्टुतः

नैगमेयेन सहितो रुद्रैः सर्वतः संवृतः। देवर्षिभिः समायुक्तः सनकाद्यैश्चाभिष्टुतः॥

Verse 3

समस्तायतनाधीशैर्दिक्पालैरभिनंदितः । तीर्थैर्दर्शित तीर्थश्च गंधर्वैर्गीतमंगलः

समस्तायतनाधीशैर्दिक्पालैरभिनन्दितः। तीर्थैर्दर्शिततीर्थश्च गन्धर्वैर्गीतमङ्गलः॥

Verse 4

कृतपूजोप्सरोभिश्च नृत्यहस्तकपल्लवैः । वियत्यनाहतैर्वाद्यैः समंतादनुमोदितः

कृतपूजोप्सरोभिश्च नृत्यहस्तकपल्लवैः। वियत्यनाहतैर्वाद्यैः समन्तादनुमोदितः॥

Verse 5

ऋषीणां ब्रह्मनिर्घोषैर्बधिरीकृतदिङ्मुखः । कृतस्तुतिश्चारणौघैर्विमानैरभितोवृतः

ऋषीणां ब्रह्मनिर्घोषैर्बधिरीकृतदिङ्मुखः। कृतस्तुतिश्चारणौघैर्विमानैरभितोवृतः॥

Verse 6

त्रिविष्टप वधूमुष्टिभ्रष्टैर्लाजैरितस्ततः । अभिवृष्टो महादेवः संप्रहृष्टतनूरुहः

त्रिविष्टपवधूनां मुष्टिभ्रष्टैर्लाजैः सर्वतोऽभिवृष्टो महादेवः संप्रहृष्टतनूरुहः।

Verse 7

दत्तमाल्योपहारश्च बहुविद्याधरी गणैः । यक्षगुह्यकसिद्धैश्च खेचरैरभिनंदितः

बहुविद्याधरीगणैर्दत्तमाल्योपहारश्च, यक्षगुह्यकसिद्धैः खेचरैश्चाभिनन्दितः।

Verse 8

कृतप्रवेश शकुनो मृगैः शकुनिभिः पुरः । किंनरीभिः प्रहष्टास्यैः किंनरैरुपवर्णितः

कृतप्रवेशशकुनो मृगैः शकुनिभिः पुरः; किंनरैः किंनरीभिश्च प्रहृष्टास्यैरुपवर्णितः।

Verse 9

विष्णुना च महालक्ष्म्या ब्रह्मणा विश्वकर्मणा । नंदिनाथ गणेशेन आविष्कृतमहोत्सवः

विष्णुना महालक्ष्म्या ब्रह्मणा विश्वकर्मणा; नन्दिनाथगणेशेन च आविष्कृतमहोत्सवः।

Verse 10

नागांगनाभिः परितः कृतनीराजनाविधिः । प्रविवेश महादेवः पुरीं वाराणसीं शुभाम्

नागाङ्गनाभिः परितः कृतनीराजनाविधिः, प्रविवेश महादेवः शुभां वाराणसीपुरीम्।

Verse 11

पश्यतां सर्वदेवानामवरुह्य वृषेंद्रतः । परिष्वज्य गणाधीशं प्रोवाच वृषभध्वजः

सर्वदेवेषु पश्यत्सु वृषेन्द्रात् नन्दिनः अवरुह्य वृषभध्वजः । गणाधीशं गणेशं परिष्वज्य स प्रेम्णा वचनं प्रोवाच ॥

Verse 12

यदहं प्राप्तवानस्मि पुरीं वाराणसीं शुभाम् । मयाप्यतीव दुष्प्राप्यां स प्रसादो स्य वै शिशोः

यदहं शुभां वाराणसीपुरीं प्राप्तवानस्मि, मयापि अतीव दुष्प्राप्याम् । एष एव शिशोर्गणेशस्य प्रसादः स्यात् न संशयः ॥

Verse 13

यद्दुष्प्रसाध्यं हि पितुरपि त्रिजगतीतले । तत्सूनुना सुसाध्यं स्यादत्र दृष्टांतता मयि

यत् त्रिजगतीतले पितुरपि दुष्प्रसाध्यं कर्म भवेत् । तत् सूनुना सुसाध्यं स्यात्—अत्राहं दृष्टान्ततां गतः ॥

Verse 14

अनेन गजवक्त्रेण स्वबुद्धिविभवेरिह । काशीप्राप्तिर्यथा मे स्यात्तथा किंचिदनुष्ठितम्

अनेन गजवक्त्रेण स्वबुद्धिविभवेन मे । यथा काशीप्राप्तिः स्यात् तथा किञ्चिदिहानुष्ठितम् ॥

Verse 15

पुत्रवानहमेवास्मि यच्च मे चिरचिंतितम् । स्वपौरुषेण कृतवानभिलाषं करस्थितम्

पुत्रवानहमेवास्मि—यच्च मे चिरचिन्तितम् । तत् स्वपौरुषेण कृत्वा ममाभिलाषं करस्थितं चकार ॥

Verse 16

इत्युक्त्वा त्रिपुरीहर्ता पुरुहूतादिभिः स्तुतः । परितुष्टावसंहृष्टः स्पष्टगीर्भिर्गजाननम्

इत्युक्त्वा त्रिपुरीहर्ता पुरुहूतादिभिः स्तुतः । परितुष्टोऽतिहृष्टश्च स्पष्टवाक्यैर्गजाननं स्तुतवान् ॥

Verse 17

श्रीकंठ उवाच । जय विघ्नकृतामाद्य भक्तनिर्विघ्नकारक । अविघ्नविघ्नशमन महाविघ्नैकविघ्नकृत्

श्रीकण्ठ उवाच । जय विघ्नकृतामाद्य भक्तनिर्विघ्नकारक । अविघ्नविघ्नशमन महाविघ्नैकविघ्नकृत् ॥

Verse 18

जय सर्वगणाधीश जय सर्व गणाग्रणीः । गणप्रणतपादाब्ज गणनातीतसद्गुण

जय सर्वगणाधीश जय सर्वगणाग्रणीः । गणप्रणतपादाब्ज गणनातीतसद्गुण ॥

Verse 19

जय सर्वग सर्वेश सर्वबुद्ध्येकशेवधे । सर्वमायाप्रपंचज्ञ सर्वकर्माग्रपूजित

जय सर्वग सर्वेश सर्वबुद्ध्येकशेवधे । सर्वमायाप्रपञ्चज्ञ सर्वकर्माग्रपूजित ॥

Verse 20

सर्वमंगलमांगल्य जय त्वं सर्वमंगल । अमंगलोपशमन महामंगलहेतुक

सर्वमङ्गलमाङ्गल्य जय त्वं सर्वमङ्गल । अमङ्गलोपशमन महामङ्गलहेतुक ॥

Verse 21

जय सृष्टिकृतां वंद्य जय स्थितिकृतानत । जय संहृतिकृत्स्तुत्य जयसत्कर्मसिद्धिद

जय सृष्टिकृतां वन्द्य! जय स्थितिकृतानत! जय संहृतिकृत्स्तुत्य! जय सत्कर्मसिद्धिद!

Verse 22

सिद्धवंद्यपदांभोज जयसिद्धिविधायक । सर्वसिद्ध्येकनिलय महासिद्ध्यृद्धिसूचक

सिद्धवन्द्यपदाम्भोज! जय सिद्धिविधायक! सर्वसिद्ध्येकनिलय! महासिद्ध्यृद्धिसूचक!

Verse 23

अशेषगुणनिर्माण गुणातीत गुणाग्रणी । परिपूर्णचरित्रार्थ जय त्वं गुणवर्णित

अशेषगुणनिर्माण! गुणातीत! गुणाग्रणी! परिपूर्णचरित्रार्थ! जय त्वं गुणवर्णित!

Verse 24

जय सर्वबलाधीश बलाराति बलप्रद । बलाकोज्ज्वल दंताग्र बालाबालपराकम

जय सर्वबलाधीश! बलाराति! बलप्रद! बलाकोज्ज्वलदन्ताग्र! बालाबालपराक्रम!

Verse 25

अनंतमहिमाधार धराधर विदारण । दंताग्रप्रोतां दङ्नाग जयनागविभूषण

अनन्तमहिमाधार! धराधरविदारण! दन्ताग्रप्रोतदङ्नाग! जयनागविभूषण!

Verse 26

ये त्वांनमंति करुणामय दिव्य मूर्ते सर्वैनसामपि भुवो भुविमुक्तिभाजः । तेषां सदैव हरसीहमहोपसर्गान्स्वर्गापवर्गमपि संप्रददासि तेभ्यः

हे करुणामय दिव्यमूर्ते! ये त्वां नमन्ति, ते सर्वपापैरपि भारिताः सन्तोऽपि भुवि एव मुक्तिभाजो भवन्ति। त्वं तेषां महोपसर्गानिह सदैव हरसि, स्वर्गापवर्गौ च तेभ्यः सम्यक् प्रददासि।

Verse 27

ये विघ्नराज भवता करुणाकटाक्षैः संप्रेक्षिताः क्षितितले क्षणमात्रमत्र । तेषां क्षयंति सकलान्यपिकिल्विषाणि लक्ष्मीः कटाक्षयतितान्पुरुषोत्तमान्हि

हे विघ्नराज! भवता करुणाकटाक्षैः क्षितितलेऽत्र क्षणमात्रं संप्रेक्षिताः ये, तेषां सकलान्यपि किल्विषाणि क्षयं यान्ति; लक्ष्मीश्च पुरुषोत्तमान् तान् कटाक्षयति।

Verse 28

ये त्वां स्तुवंति नतविघ्नविघातदक्ष दाक्षायणीहृदयपंकजतिग्मरश्मे । श्रूयंत एव त इह प्रथिता न चित्रं चित्रं तदत्र गणपा यदहो त एव

हे नतविघ्नविघातदक्ष! दाक्षायणीहृदयपङ्कजतिग्मरश्मे! ये त्वां स्तुवन्ति, ते इह लोके प्रथिता श्रूयन्ते—नैतच्चित्रम्। चित्रं तु, हे गणप, यदहो त एव यथोक्तप्रभवा भवन्ति।

Verse 29

ये शीलयंति सततं भवतोंघ्रियुग्मं ते पुत्रपौत्रधनधान्यसमृद्धिभाजः । संशीलितांघ्रिकमला बहुभृत्यवर्गैर्भूपालभोग्यकमलां विमलां लभंते

ये भवतोऽङ्घ्रियुग्मं सततं शीलयन्ति, ते पुत्रपौत्रधनधान्यसमृद्धिभाजः भवन्ति। संशीलिताङ्घ्रिकमलाः बहुभृत्यवर्गैः सहिताः भूपालभोग्यां विमलां कमलां समृद्धिं लभन्ते।

Verse 30

त्वं कारणं परमकारणकारणानां वेद्योसि वेदविदुषां सततं त्वमेकः । त्वं मार्गणीयमसि किंचन मूलवाचां वाचामगोचरचराचरदिव्यमूर्ते

त्वं कारणं परमकारणकारणानां; वेदविदुषां सततं वेद्योऽसि त्वमेकः। त्वं मूलवाचां किंचन मार्गणीयम्; वाचामगोचरचराचरदिव्यमूर्ते!

Verse 31

वेदा विदंति न यथार्थतया भवंतं ब्रह्मादयोपि न चराचर सूत्रधार । त्वं हंसि पासि विदधासि समस्तमेकः कस्तेस्तुतिव्यतिकरो मनसाप्यगम्य

वेदाः अपि न यथार्थतया भवन्तं विदन्ति; ब्रह्मादयः अपि न, चराचरसूत्रधार अदृश्य नियन्तः। त्वमेव एकः समस्तं जगत् हंसि, पासि, विदधासि; मनसाप्यगम्य तव स्तुतिव्यतिकरः कः स्यात्?

Verse 32

त्वद्दुष्टदृष्टिविशिखैर्निहतान्निहन्मि दैत्यान्पुरांधकजलंधरमुख्यकांश्च । कस्यास्ति शक्तिरिह यस्त्वदृतेपि तुच्छं वांछेद्विधातु मिह सिद्धिदकार्यजातम्

त्वद्दुष्टदृष्टिविशिखैः निहतान् दैत्यान्—अन्धकजलन्धरमुख्यान्—अहं निहन्मि। त्वदृते इह कस्य शक्तिः, यः तुच्छमपि कर्म सिद्ध्यर्थं विधातुं वाञ्छेत्, किं पुनः सिद्धिदकार्यजातम्?

Verse 33

अन्वेषणे ढुंढिरयं प्रथितोस्तिधातुः सर्वार्थढुंढिततया तव ढुंढि नाम । काशीप्रवेशमपि को लभतेत्र देही तोषं विना तव विनायकढुंढिराज

अन्वेषणे ‘ढुंढि’ इयं धातुः प्रथिता; सर्वार्थढुंढिततया तव ‘ढुंढि’ इति नाम। विनायक ढुंढिराज, तव तोषं विना अत्र देही कः काशीप्रवेशमपि लभते?

Verse 34

ढुंढे प्रणम्यपुरतस्तवपादपद्मं यो मां नमस्यति पुमानिह काशिवासी । तत्कर्णमूलमधिगम्य पुरा दिशामि तत्किंचिदत्र न पुनर्भवतास्ति येन

हे ढुंढे, यः काशिवासी पुमान् पुरतः तव पादपद्मं प्रणम्य मां नमस्यति, तस्य कर्णमूलमधिगम्य अहं पुरा रहस्यं दिशामि—येन अत्रैव पुनर्भवो न भवति।

Verse 35

स्नात्वा नरः प्रथमतो मणिकर्णिकायामुद्धूलितांघ्रियुगलस्तु सचैलमाशु । देवर्षिमानवपितॄनपि तर्पयित्वा ज्ञानोदतीर्थमभिलभ्य भजेत्ततस्त्वाम्

प्रथमतो नरः मणिकर्णिकायां स्नात्वा, सचैलम् आशु पादयुगलं उद्धूल्य शुचीकुर्यात्। देवर्षिमानवपितॄन् अपि तर्पयित्वा, ज्ञानोदतीर्थम् अभिलभ्य, ततः त्वां भजेत्।

Verse 36

सामोदमोदकभरैर्वरधूपदीपैर्माल्यैः सुगंधबहुलैरनुलेपनैश्च । संप्रीण्यकाशिनगरीफलदानदक्षं प्रोक्त्वाथ मां क इह सिध्यति नैव ढुंढे

सामोदमोदकभरैर्वरधूपदीपैर्माल्यैः सुगन्धबहुलैरनुलेपनैश्च । काशिनगरीं सम्यक् संप्रीण्य फलदानदक्षतमा इति प्रोक्त्वा, अथाहं क इह सिद्ध्यन्तरं ढुंढे? नान्यत् किञ्चिदन्वेषये ॥

Verse 37

तीर्थांतराणि च ततः क्रमवर्जितोपि संसाधयन्निह भवत्करुणाकटाक्षैः । दूरीकृतस्वहितघात्युपसर्गवर्गो ढुंढे लभेदविकलं फलमत्र काश्याम्

ततः तीर्थान्तराणि च क्रमवर्जितोऽपि संसाधयन्, भवत्करुणाकटाक्षैः इह स्वहितघात्युपसर्गवर्गं दूरीकृत्य; काश्यां ढुंढेऽत्र अविकलं फलम् लभेत् ॥

Verse 38

यः प्रत्यहं नमति ढुं ढिविनायकं त्वां काश्यां प्रगे प्रतिहताखिलविघ्नसंघः । नो तस्य जातु जगतीतलवर्ति वस्तु दुष्प्रापमत्र च परत्र च किंचनापि

यः प्रत्यहं काश्यां प्रगे ‘ढुं ढि’शब्दाभिमन्त्रितं त्वां ढुंढिविनायकं नमति, तस्याखिलविघ्नसंघः प्रतिहतः। तस्य जातु जगतीतलवर्ति वस्तु दुष्प्रापं न भवति—अत्र परत्र च किञ्चनापि ॥

Verse 39

यो नाम ते जपति ढुंढिविनायकस्य तं वै जपंत्यनुदिनं हृदि सिद्धयोष्टौ । भोगान्विभुज्य विविधान्विबुधोपभोग्यान्निर्वाणया कमलया व्रियते स चांते

यः ते ढुंढिविनायकस्य नाम जपति, तं वै हृदि सिद्धयोऽष्टौ अनुदिनं जपन्ति। स विविधान् भोगान्—विबुधोपभोग्यान् अपि—विभुज्य, अन्ते निर्वाणकमलया व्रियते ॥

Verse 40

दूरे स्थितोप्यहरहस्तव पादपीठं यः संस्मरेत्सकलसिद्धिद ढुंढिराज । काशीस्थिते रविकलं सफलं लभेत नैवान्यथा न वितथा मम वाक्कदाचित्

दूरे स्थितोऽपि यः अहर्हः तव पादपीठं संस्मरेत्, सकलसिद्धिद ढुंढिराज; स काशीस्थिते रविकलं सफलं लभेत। नैवान्यथा—मम वाक् कदाचिदपि न वितथा ॥

Verse 41

जाने विघ्नानसंख्यातान्विनिहंतुमनेकधा । क्षेत्रस्यास्य महाभाग नानारूपैरिहस्थितः

जानामि विघ्नानसंख्यातान् विनिहन्तुमनेकधा । क्षेत्रस्यास्य महाभाग नानारूपैरिह स्थितः ॥

Verse 42

यानि यानि च रूपाणि यत्रयत्र च तेनघ । तानि तत्र प्रवक्ष्यामि शृण्वंत्वेते दिवौकसः

यानि यानि च रूपाणि यत्र यत्र च तेनघ । तानि तत्र प्रवक्ष्यामि शृण्वन्त्वेते दिवौकसः ॥

Verse 43

प्रथमं ढुंढिराजोसि मम दक्षिणतो मनाक् । आढुंढ्य सर्वभक्तेभ्यः सर्वार्थान्संप्रयच्छसि

प्रथमं ढुण्ढिराजोऽसि मम दक्षिणतो मनाक् । आढुण्ढ्य सर्वभक्तेभ्यः सर्वार्थान् सम्प्रयच्छसि ॥

Verse 44

अंगारवासरवतीमिह यैश्चतुर्थीं संप्राप्य मोदकभरैः परिमोदवद्भिः । पूजा व्यधायि विविधा तव गंधमाल्यैस्तानत्र पुत्रविदधामि गणान्गणेश

अङ्गारवासरवतीमिह यैश्चतुर्थीं सम्प्राप्य मोदकभरैः परिमोदवद्भिः । पूजा व्यधायि विविधा तव गन्धमाल्यैस् तानत्र पुत्रविदधामि गणान् गणेश ॥

Verse 45

ये त्वामिह प्रति चतुर्थि समर्चयंति ढुंढे विगाढमतयः कृतिनस्त एव । सर्वापदां शिरसि वामपदं निधाय सम्यग्गजानन गजाननतां लभंते

ये त्वामिह प्रति चतुर्थीं समर्चयन्ति ढुण्ढे विगाढमतयः कृतिनस्त एव । सर्वापदां शिरसि वामपदं निधाय सम्यग्गजानन गजाननतां लभन्ते ॥

Verse 46

माघशुक्लचतुर्थ्यां तु नक्तव्रतपरायणाः । ये त्वां ढुंढेर्चयिष्यंति तेऽर्च्याः स्युरसुरद्रुहाम्

माघशुक्लचतुर्थ्यां तु नक्तव्रतपरायणाः । ये त्वां ढुंढेऽर्चयिष्यन्ति तेऽर्च्याः स्युरसुरद्रुहाम् ॥

Verse 47

विधाय वार्षिकीं यात्रां चतुर्थीं प्राप्य तापसीम् । शुक्लां शुक्लतिलैर्बद्ध्वा प्राश्नीयाल्लड्डुकान्व्रती

विधाय वार्षिकीं यात्रां चतुर्थीं प्राप्य तापसीम् । शुक्लां शुक्लतिलैर्बद्ध्वा प्राश्नीयाल्लड्डुकान्व्रती ॥

Verse 48

कार्या यात्रा प्रयत्नेन क्षेत्रसिद्धिमभीप्सुभिः । तस्यां चतुर्थ्यां त्वत्प्रीत्यै ढुंढे सर्वोपसर्गहृत्

कार्या यात्रा प्रयत्नेन क्षेत्रसिद्धिमभीप्सुभिः । तस्यां चतुर्थ्यां त्वत्प्रीत्यै ढुंढे सर्वोपसर्गहृत् ॥

Verse 49

तां यात्रां नात्रयः कुर्यान्नैवेद्यतिललडुकैः । उपसर्गसहस्रैस्तु स हंतव्यो ममाज्ञया

तां यात्रां नात्र यः कुर्यान्नैवेद्यतिललड्डुकैः । उपसर्गसहस्रैस्तु स हन्तव्यो ममाज्ञया ॥

Verse 50

होमं तिलाज्यद्रव्येण यः करिष्यति भक्तितः । तस्यां चतुर्थ्यां मंत्रज्ञस्तस्य मंत्रः प्रसेत्स्यति

होमं तिलाज्यद्रव्येण यः करिष्यति भक्तितः । तस्यां चतुर्थ्यां मन्त्रज्ञस्तस्य मन्त्रः प्रसेत्स्यति ॥

Verse 51

वैदिकोऽवैदिको वापि यो मंत्रस्ते गजानन । जप्तस्त्वत्संनिधौ ढुंढे सिद्धिं दास्यति वांछिताम्

वैदिकोऽवैदिको वापि यो मन्त्रस्ते गजानन । जप्तस्त्वत्सन्निधौ ढुंढे सिद्धिं दास्यति वाञ्छिताम् ॥

Verse 52

ईश्वर उवाच । इमां स्तुतिं ममकृतिं यः पठिष्यति सन्मतिः । न जातु तं तु विघ्नौघाः पीडयिष्यंति निश्चितम्

ईश्वर उवाच । इमां स्तुतिं ममकृतिं यः पठिष्यति सन्मतिः । न जातु तं तु विघ्नौघाः पीडयिष्यन्ति निश्चितम् ॥

Verse 53

ढौंढीं स्तुतिमिमां पुण्यां यः पठेड्ढुंढि संनिधौ । सान्निध्यं तस्य सततं भजेयुः सर्वसिद्धयः

ढौंढीं स्तुतिमिमां पुण्यां यः पठेड्ढुंढि सन्निधौ । सान्निध्यं तस्य सततं भजेयुः सर्वसिद्धयः ॥

Verse 54

इमां स्तुतिं नरो जप्त्वा परं नियतमानसः । मानसैरपि पापैस्तैर्नाभिभूयेत कर्हिचित्

इमां स्तुतिं नरो जप्त्वा परं नियतमानसः । मानसैरपि पापैस्तैर्नाभिभूयेत कर्हिचित् ॥

Verse 55

पुत्रान्कलत्रं क्षेत्राणि वराश्वान्वरमंदिरम् । प्राप्नुयाच्च धनं धान्यं ढुंढिस्तोत्रं जपन्नरः

पुत्रान् कलत्रं क्षेत्राणि वराश्वान् वरमन्दिरम् । प्राप्नुयाच्च धनं धान्यं ढुंढिस्तोत्रं जपन्नरः ॥

Verse 56

सर्वसंपत्करं नाम स्तोत्रमेतन्मयेरितम् । प्रजप्तव्यं प्रयत्नेन मुक्तिकामेन सर्वदा

सर्वसंपत्प्रदं नाम स्तोत्रमेतन्मया प्रोक्तम्। मुक्तिकामेन नित्यं तत् प्रयत्नेन जपेत् सदा॥

Verse 57

जप्त्वा स्तोत्रमिदं पुण्यं क्वापि कार्ये गमिष्यतः । पुंसः पुरः समेष्यंति नियतं सर्वसिद्धयः

इदं पुण्यं स्तोत्रं जप्त्वा यः किञ्चित् कार्यमुद्यतः। तस्य पुरः समायान्ति नियतं सर्वसिद्धयः॥

Verse 58

अन्यच्च कथयाम्यत्र शृण्वंत्वेते दिवौकसः । ढुंढिना क्षेत्ररक्षार्थं यत्रयत्र स्थितिः कृता

अन्यच्च कथयाम्यत्र शृण्वन्तु दिवौकसः। यत्रयत्र स्थितिः कृता ढुंढिना क्षेत्ररक्षणे॥

Verse 59

काश्यां गंगासि संभेदे नामतोर्कविनायकः । दृष्टोर्कवासरे पुंभिः सर्वतापप्रशांतये

काश्यां गङ्गास्यसङ्गमे नामतोऽर्कविनायकः। अर्कवासरदृष्ट्या स सर्वतापप्रशान्तिदः॥

Verse 60

दुर्गो नाम गणाध्यक्षः सर्वदुर्गतिनाशनः । क्षेत्रस्य दक्षिणे भागे पूजनीयः प्रयत्नतः

दुर्गो नाम गणाध्यक्षः सर्वदुर्गतिनाशनः। क्षेत्रस्य दक्षिणे भागे पूजनीयः प्रयत्नतः॥

Verse 61

भीमचंडी समीपे तु भीमचंडविनायकः । क्षेत्रनैरृतदेशस्थो दृष्टो हंति महाभयम्

भीमचण्ड्याः समीपे तु भीमचण्डविनायकः । क्षेत्रस्य नैऋत्यदेशस्थो दर्शनादेव महाभयं हन्ति ॥

Verse 62

क्षेत्रस्य पश्चिमे भागे स देहलिविनायकः । सर्वान्निवारयेद्विघ्नान्भक्तानां नात्र संशयः

क्षेत्रस्य पश्चिमे भागे स देहलीविनायकः । भक्तानां सर्वविघ्नानि निवारयति नात्र संशयः ॥

Verse 63

क्षेत्रवायव्यदिग्भागे उद्दंडाख्यो गजाननः । उद्दंडानपि विघ्नौघान्भक्तानां दंडयेत्सदा

क्षेत्रवायव्यदिग्भागे उद्दण्डाख्यो गजाननः । उद्दण्डानपि विघ्नौघान् भक्तानां दण्डयेत् सदा ॥

Verse 64

काश्याः सदोत्तराशायां पाशपाणिर्विनायकः । विनायकान्पाशयति भक्त्या काशीनिवासिनाम्

काश्याः सदोत्तराशायां पाशपाणिर्विनायकः । काशीनिवासिनां भक्त्या विनायकान् पाशयति ॥

Verse 65

गंगावरणयोः संगे रम्यः खर्वविनायकः । अखर्वानपि विघ्नौघान्भक्तानां खर्वयेत्सताम्

गङ्गावरणयोः सङ्गे रम्यः खर्वविनायकः । अखर्वानपि विघ्नौघान् सतां भक्तानां खर्वयेत् ॥

Verse 66

प्राच्यां तु क्षेत्ररक्षार्थं सिद्धः सिद्धिविनायकः । पश्चिमे यमतीर्थस्य साधकक्षिप्रसिद्धिदः

प्राच्यां क्षेत्रस्य रक्षणार्थं सिद्धः सिद्धिविनायकः स्थितः। पश्चिमे यमतीर्थे तु साधकानां क्षिप्रसिद्धिं यशश्च ददाति॥

Verse 67

बाह्यावरणगाश्चैते काश्यामष्टौ विनायकाः । उच्चाटयत्यभक्तांश्च भक्तानां सर्वसिद्धिदाः

बाह्यावरणगाश्चैते काश्यामष्टौ विनायकाः। अभक्तानुच्चाटयन्ति भक्तानां सर्वसिद्धिदाः॥

Verse 68

द्वितीयावरणे चैव ये रक्षंति विनायकाः । अविमुक्तमिदं क्षेत्रं तानहं कथयाम्यतः

द्वितीयावरणे चैव ये रक्षन्ति विनायकाः। अविमुक्तमिदं क्षेत्रं तानहं कथयाम्यतः॥

Verse 69

स्वर्धुन्याः पश्चिमे कूले उत्तरेर्कविनायकात् । लंबोदरो गणाध्यक्षः क्षालयेद्विघ्नकर्दमम्

स्वर्धुन्याः पश्चिमे कूले उत्तरेऽर्कविनायकात्। लंबोदरः गणाध्यक्षो विघ्नकर्दमं क्षालयेत्॥

Verse 70

तत्पश्चिमेकूटदंत उदग्दुर्गविनायकात् । दुर्गोपसर्गसंहर्ता रक्षेत्क्षेत्रमिदं सदा

तत्पश्चिमे कूटदन्त उदग्दुर्गविनायकात्। दुर्गोपसर्गसंहर्ता रक्षेत्क्षेत्रमिदं सदा॥

Verse 71

भीमचंड गणाध्यक्षात्किंचिदीशानदिग्गतः । क्षेत्ररक्षोगणाध्यक्षः पूज्यः शालकटंकटः

भीमचण्डगणाध्यक्षात् किंचिदीशानदिग्गतः । क्षेत्ररक्षोगणाध्यक्षः पूज्यः शालकटंकटः ॥

Verse 72

प्राच्या देहलिविघ्नेशात्कूश्मांडाख्यो विनायकः । पूजनीयः सदा भक्तेर्महोत्पात प्रशांतये

प्राच्या देहलीविघ्नेशात् कूश्माण्डाख्यो विनायकः । पूजनीयः सदा भक्तेर्महोत्पातप्रशान्तये ॥

Verse 73

उद्दंडाख्याद्गणपतेराशुशुक्षणिदिक्स्थितः । महाप्रसिद्धः संपूज्यो भक्तैर्मुंडविनायकः

उद्दण्डाख्याद्गणपतेराशुशुक्षणिदिक्स्थितः । महाप्रसिद्धः संपूज्यो भक्तैर्मुण्डविनायकः ॥

Verse 74

पाताले तस्य देहोस्ति मुंडं काश्यां व्यवस्थितम । अतः स गीयते काश्यां देवो मुंडविनायकः

पाताले तस्य देहोऽस्ति मुण्डं काश्यां व्यवस्थितम् । अतः स गीयते काश्यां देवो मुण्डविनायकः ॥

Verse 75

पाशपाणेर्गणेशानाद्दक्षिणे विकटद्विजम् । पूजयित्वा गणपतिं गाणपत्यपदं लभेत्

पाशपाणेर्गणेशानाद्दक्षिणे विकटद्विजम् । पूजयित्वा गणपतिं गाणपत्यपदं लभेत् ॥

Verse 76

खर्वाख्यान्नैरृतेभागे राजपुत्रो विनायकः । भ्रष्टराज्यं च राजानं राजानं कुरुतेऽर्चितः

खर्वाख्याने नैऋते भागे ‘राजपुत्र’ इति विनायकः। स पूजितो भ्रष्टराज्यं नृपतिं पुनरपि राजानं करोति॥

Verse 77

गंगायाः पश्चिमे कूले प्रणवाख्यो गणाधिपः । अवाच्यां राजपुत्राच्च प्रणतः प्रणयेद्दिवम्

गङ्गायाः पश्चिमे कूले ‘प्रणव’ इति गणाधिपः। अवाच्यां दिशि राजपुत्रात् प्रणतः स्वर्गं नीयते॥

Verse 78

द्वितीयावरणे काश्यामष्टावेते विनायकाः । उत्सादयेयुर्विघ्नौघान्काशी स्थितिनिवासिनाम्

काश्यां द्वितीयावरणे विनायकाः अष्ट एते। काशीस्थितिनिवासिनां विघ्नौघान् उत्सादयेयुः॥

Verse 79

क्षेत्रे तृतीयावरणे क्षेत्ररक्षाकृतः सदा । ये विघ्नराजाः संतीह ते वक्तव्या मयाधुना

क्षेत्रस्य तृतीयावरणे क्षेत्ररक्षाकृतः सदा। येऽत्र विघ्नराजाः सन्ति तान् इदानीं प्रवक्ष्यामि॥

Verse 80

उदग्वहायाः स्वर्धुन्या रम्ये रोधसि विघ्नराट् । लंबोदरादुदीच्यां तु वक्रतुंडोघसंघहृत्

उदग्वहायाः स्वर्धुन्या रम्ये रोधसि विघ्नराट्। लंबोदराद् उदीच्यां तु वक्रतुण्डोऽघसङ्घहृत्॥

Verse 81

कूटदंताद्गणपतेरुदीच्यामेकदंतकः । सदोपसर्गसंसर्गात्पायादानंदकाननम्

कूटदन्तगणपतेरुदीच्यां दिशि एकदन्तकः स्थितः। सदा उपसर्गसंसर्गात् आनन्दकाननं पायात्॥

Verse 82

काशीभयहरो नित्यमैश्यां शालकटंकटात् । त्रिमुखो नाम विघ्नेशः कपिसिंहद्विपाननः

ঐଶାନ्यां दिशि শালকटकङ्कटात् त्रिमुखो नाम विघ्नेशः। कपिसिंहद्विपाननः काश्यां नित्यं भयहरः॥

Verse 83

कूश्मांडात्पूर्वदिग्भागे पंचास्यो नाम विघ्नराद् । पंचास्यस्यंदनवरः पाति वाराणसीं पुरीम्

कूष्माण्डात् पूर्वदिग्भागे पञ्चास्यो नाम विघ्नराट्। पञ्चास्यस्यन्दनवरः वाराणसीं पुरीं पाति॥

Verse 84

हेरंबाख्यः सदाग्नेय्यां पूज्यो मुंडविनायकात् । अंबावत्पूरयेत्कामान्सर्वेषां काशिवासिनाम्

आग्नेय्यां दिशि हेरम्बाख्यः पूज्यो मुण्डविनायकात्। अम्बावत् सर्वकाशिवासिनां कामान् पूरयेत्॥

Verse 85

अवाच्यामर्चयेद्धीमान्सिद्ध्यै विकटदंततः । विघ्नराजं गणपतिं सर्वविघ्नविनाशनम्

नैऋत्यां दिशि विकटदन्ततः सिद्ध्यै धीमान् अर्चयेत्। सर्वविघ्नविनाशनं विघ्नराजं गणपतिं॥

Verse 86

विनायकाद्राजपुत्रात्किंचिद्रक्षोदिशिस्थितः । वरदाख्यो गणाध्यक्षः पूज्यो भक्तवरप्रदः

विनायकात् ‘राजपुत्र’नाम्नः किंचिदतिदूरं राक्षसदिशि (दक्षिणे) वरदाख्यो गणाध्यक्षः स्थितः। स पूज्यः, भक्तेभ्यो वरान् प्रददाति।

Verse 87

याम्यां प्रणवविघ्नेशाद्गणेशो मोदकप्रियः । पूज्यः पिशंगिला तीर्थे देवनद्यास्तटे शुभे

याम्यदिशि प्रणवविघ्नेशात् परतः मोदकप्रियः गणेशः। स देवनद्याः शुभतटे पिशङ्गिला-तीर्थे पूज्यः।

Verse 88

चतुर्थावरणे काश्यां भक्तविघ्नविनाशकाः । द्रष्टव्या हृष्टचेतोभिः स्पष्टमष्टौ विनायकाः

काश्यां चतुर्थावरणे भक्तानां विघ्नविनाशकाः। हृष्टचेतोभिः स्पष्टं द्रष्टव्याः अष्टौ विनायकाः।

Verse 89

वक्रतुंडादुदग्दिक्स्थः स्वःसिंधो रोधसिस्थितः । विनायकोस्त्यभयदः सर्वेषां भयनाशनः

वक्रतुण्डात् उदग्दिशि स्वःसिन्धोः रोधसि विनायकः स्थितः। स अभयदः, सर्वेषां भयनाशनः।

Verse 90

कौबेर्यामेकदशनात्सिंहतुंडो विनायकः । उपसर्गगजान्हंति वाराणसि निवासिनाम्

कौबेर्यां दिशि एकदशनात् परतः सिंहतुण्डो विनायकः। स वाराणसीनिवासिनाम् उपसर्गगजान् हन्ति।

Verse 91

कूणिताक्षो गणाध्यक्षस्त्रितुंडादीश दिक्स्थितः । महाश्मशानं सततं पायाद्दुष्टकुदृष्टितः

त्रितुण्डादिविनायकाधिष्ठितदिग्भागे स्थितः गणाध्यक्षः कूणिताक्षः सततं काश्याः महाश्मशानं दुष्टकुदृष्टितो दुरात्मनां क्रूरदृष्टितश्च पायात्।

Verse 92

प्राच्यां पंचास्यतः पायात्पुरीं क्षिप्रप्रसादनः । क्षिप्रप्रसादनार्चातः क्षिप्रं सिध्यंति सिद्धयः

प्राच्यां पञ्चास्यः क्षिप्रप्रसादनः पुरीं पायात्। क्षिप्रप्रसादनार्चनात् सिद्धयः सिद्धयश्च क्षिप्रं सिध्यन्ति।

Verse 93

हेरंबाद्वह्निदिग्भागे चिंतामणि विनायकः । भक्तचिंतामणिः साक्षाच्चिंतितार्थ समर्पकः

हेरम्बादग्निदिग्भागे चिन्तामणिविनायकः। साक्षाद्भक्तचिन्तामणिः सन् चिन्तितार्थान् समर्पकः।

Verse 94

विघ्नराजादवाच्यां तु दंतहस्तो गणेश्वरः । लिखेद्विघ्नसहस्राणि नृणां वाराणसीद्रुहाम्

विघ्नराजादवाच्यां तु दन्तहस्तो गणेश्वरः। वाराणसीद्रुहां नृणां विघ्नसहस्राणि लिखेत्।

Verse 95

वरदाद्यातुधान्यां च यातुधानगणावृतः । देवः पिचिंडिलो नाम पुरीं रक्षेदहर्निशम्

वरदाद्यातुधान्यां च यातुधानगणावृतः। देवः पिचिण्डिलो नाम पुरीं रक्षेदहर्निशम्।

Verse 96

दृष्टः पिलिपिलातीर्थे दक्षिणे मोदकप्रियात् । उद्दंड मुंडो हेरंबो भक्तेभ्यः किं न यच्छति

मोदकप्रियात् दक्षिणे पिलिपिलातीर्थे हेरम्बोऽयम् उद्दण्डमुंडः दृश्यते; स भक्तेभ्यः किं न ददाति, सर्वमेव प्रयच्छति।

Verse 97

प्राकारे पंचमे काश्यां द्विचतुष्क विनायकाः । कुर्वंति रक्षां क्षेत्रस्य ये तानत्र ब्रवीम्यहम्

काश्यां प्राकारस्य पञ्चमे परिक्रमणे द्विचतुष्कविनायकाः अष्टौ सन्ति; ये क्षेत्रस्य रक्षां कुर्वन्ति, तान् अत्राहं वक्ष्यामि।

Verse 98

तीरे स्वर्गतरंगिण्या उत्तरे चाभयप्रदात् । स्थूलदंतो गणेशानः स्थूलाः सिद्धीर्दिशेत्सताम्

स्वर्गतरंगिण्याः तीरे अभयप्रदात् उत्तरे स्थूलदन्तो नाम गणेशानः स्थितः; स सतां स्थूलाः सिद्धीः प्रदिशति।

Verse 99

सिंहतुडादुदग्भागे कलिप्रिय विनायकः । कलहं कारयेन्नित्यमन्योन्यं तैर्थिकद्रुहाम्

सिंहतुडात् उदग्भागे कलिप्रियो विनायकः स्थितः; स तैर्थिकद्रुहाम् अन्योन्यं नित्यं कलहं कारयति।

Verse 100

कूणिताक्षात्तथैशान्यां चतुर्दंतो विनायकः । तस्य दर्शनमात्रेण विघ्नसंघः क्षयेत्स्वयम्

कूणिताक्षात् तथैशान्यां चतुर्दन्तो विनायकः; तस्य दर्शनमात्रेण विघ्नसंघः स्वयमेव क्षीयते।

Verse 110

प्रतीच्यां गजकर्णश्च सर्वेषां क्षेमकारकः । चित्रघंटो गणपतिर्वायव्यां पालयेत्पुरीम्

प्रतीच्यां दिशि गजकर्णो नाम सर्वेषां क्षेम-कल्याण-कारकः स्थितः। वायव्यां दिशि च चित्रघण्टो नाम गणपतिः काशीपुरीं पालयति।

Verse 120

संप्रसाद्य यथायोगं सर्वानुचित चंचुरः । अविशद्राजसदनं विश्वकर्मविनिर्मितम्

यथायोग्यं सर्वान् सम्यक् संप्रसाद्य, यथोचितं च सर्वं व्यवस्थाप्य, स समर्थः विश्वकर्मविनिर्मितं राजसदनं प्रविवेश।

Verse 126

श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं नरः श्रद्धासमन्वितः । सर्वविघ्नान्समुत्सृज्य लभते वांछितं पदम्

इमं पुण्यमध्यायं श्रद्धासमन्वितो नरः श्रुत्वा, सर्वविघ्नान् समुत्सृज्य, वाञ्छितं पदं लभते।