Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

वीज्यमानो महेंद्रेण ऋषिभिः परितो वृतः । गणैः पृष्ठप्रदेशस्थैर्जोषं तिष्ठद्भिरादरात्

vījyamāno maheṃdreṇa ṛṣibhiḥ parito vṛtaḥ | gaṇaiḥ pṛṣṭhapradeśasthairjoṣaṃ tiṣṭhadbhirādarāt

वीज्यमानो महेन्द्रेण ऋषिभिः परितो वृतः । गणैः पृष्ठप्रदेशस्थैर्जोषं तिष्ठद्भिरादरात् ॥

वीज्यमानःbeing fanned
वीज्यमानः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootवीज् (धातु)
Formवर्तमान-कर्मणि कृदन्त (Present Passive Participle; शानच्), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महेन्द्रेणby Mahendra (Indra)
महेन्द्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
ऋषिभिःby sages
ऋषिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
परितःall around
परितः:
Adhikarana (Circumstance/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश-क्रियाविशेषण (around/on all sides)
वृतःsurrounded
वृतः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गणैःby attendants (gaṇas)
गणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
पृष्ठ-प्रदेश-स्थैःstanding in the rear area
पृष्ठ-प्रदेश-स्थैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक) + प्रदेश (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; विशेषण (adjective) गणैः
जोषम्quietly, contentedly
जोषम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootजोषम् (अव्यय/निपात)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (quietly/with satisfaction)
तिष्ठद्भिःstanding
तिष्ठद्भिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formवर्तमान-कर्तरि कृदन्त (Present Active Participle; शतृ), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
आदरात्out of respect
आदरात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootआदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (as cause)

Skanda

Tirtha: Śṛṅgāra-maṇḍapa (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: Indra fans Śiva while sages encircle; behind, gaṇas stand in disciplined ranks, silent and alert—creating a layered composition of devotion, authority, and protection.

Ś
Śiva
I
Indra (Mahendra)
Ṛṣis
Ś
Śiva-gaṇas
K
Kāśī (implied context)

FAQs

Even the king of gods models humility and service before Śiva, teaching that true greatness is expressed through reverent sevā.

Kāśī’s sanctified pavilion-setting (Śṛṅgāra-maṇḍapa in context) is depicted as a place where divine attendance naturally occurs.

No explicit rite; the implied practice is respectful attendance and devotional service to Śiva.