Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 94

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धेऽमृतेशादिलिंगप्रादुर्भावोनाम चतुर्नवतितमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍa uttarārdhe'mṛteśādiliṃgaprādurbhāvonāma caturnavatitamo'dhyāyaḥ

Translation

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीति-साहस्र्यां संहितायां, चतुर्थे संहिताखण्डे, काशीखण्डस्य उत्तरार्धे ‘अमृतेशादिलिङ्गप्रादुर्भावः’ नाम चतुर्नवतितमोऽध्यायः समाप्तः।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; समाप्त्यर्थक/उद्धरणचिह्न (thus)

• श्री-स्कान्दे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्री-स्कान्दे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कान्द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् स्कान्दः)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• एकाशीति: eighty-first
• एकाशीति: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; संख्यावाचक-विशेषणम् (साहस्र्याम्)

• साहस्र्याम्: in the (group of) thousand (section)
• साहस्र्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• चतुर्थे: in the fourth
• चतुर्थे: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (अध्याये/भागे implied)

• काशी-खण्डे: in the Kāśī-khaṇḍa section
• काशी-खण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (काश्याः खण्डः)

• उत्तरार्धे: in the latter half
• उत्तरार्धे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (उत्तरः अर्धः)

• अमृतेश-आदि-लिङ्ग-प्रादुर्भावः: the manifestation of the Amṛteśa and other liṅgas
• अमृतेश-आदि-लिङ्ग-प्रादुर्भावः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अमृतेश (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक) + प्रादुर्भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (अमृतेशादीनां लिङ्गानां प्रादुर्भावः)

• नाम: named/called
• नाम: Sambandha (Naming/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नाम-शब्दः (naming particle: ‘called’)

• चतुर्नवतितमः: ninety-fourth
• चतुर्नवतितमः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्नवति (संख्याप्रातिपदिक) + तमप् (तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (अध्यायः)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Narrator/Redactor (colophon formula; not a dialogue line)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amṛteśa (liṅga) and associated Kāśī liṅgas

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A scribe or reciter concludes a chapter beside a shrine: palm-leaf manuscript, ink pot, and in the background a liṅga sanctum labeled Amṛteśa, with multiple smaller liṅgas indicating 'and other liṅgas'.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Kāśīkhaṇḍa
• Amṛteśa Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It is a colophon: a textual closure that preserves the chapter’s identity and sacred subject (liṅga-manifestation).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśīkhaṇḍa’s sacred landscape; specifically the Amṛteśa Liṅga is named in the chapter title.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a redactional chapter-ending marker.