Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 3
Devanagari script
उपाविशच्च शैलादि विसृष्टासनमुत्तमम् । वैलक्ष्यं नाटयन्किंचित्क्षणं जोषं समास्थितः
Transliteration
upāviśacca śailādi visṛṣṭāsanamuttamam | vailakṣyaṃ nāṭayankiṃcitkṣaṇaṃ joṣaṃ samāsthitaḥ
Translation
शैलादिजेन विसृष्टमुत्तमासनमुपाविशत्। किञ्चिद्वैलक्ष्यं नाटयन् क्षणं जोषं समास्थितः॥
Word by Word
उपाविशत्sat down
उपाविशत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-√विश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
शैलादिrock etc. (a seat like a rock)
शैलादि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशैल-आदि (प्रातिपदिक; शैल + आदि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘rock etc.’ (आदि-समास)
विसृष्टासनम्a prepared/offered seat
विसृष्टासनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविसृष्ट-आसन (प्रातिपदिक; विसृष्ट + आसन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः ‘विसृष्टम् आसनम्’
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (आसनम्)
वैलक्ष्यम्embarrassment, awkwardness
वैलक्ष्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैलक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नाटयन्displaying, acting out
नाटयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√नट् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (नारदः) विशेषणम्
किञ्चित्a little
किञ्चित्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (अव्यय/सर्वनाम-नपुंसक)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (adverb: a little)
क्षणम्for a moment
क्षणम्:
Kāla-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालपरिमाण
जोषम्silence, quiet
जोषम्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootजोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘silence/quiet’ (क्रियाविशेषणवत्)
समास्थितःremained, stayed
समास्थितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√स्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having assumed/remaining’
Speaker
Skanda (continuing narration)
Skanda Dialogue
Listener: Agastya
Visual Art Cues
Scene: Śiva offers an excellent seat; Nārada sits, his face showing slight awkwardness, then he holds a respectful silence for a moment.
Characters & Entities
N
NāradaŚ
Śiva (implied by śailādi)S
Seat (āsana)FAQs
Before divine wisdom, even the learned may pause in humility; silence can be a form of reverence and readiness to receive instruction.
No particular tīrtha is named; the verse contributes to the Śaiva devotional setting of the Kāśī Khaṇḍa.
None; it describes posture, hospitality (āsana), and a moment of silence.