Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 23
Devanagari script
वटः कांचनशाखाख्यो यस्तपस्तापसंततिम् । दूरीचकार सुच्छायो बहुद्विजसमाश्रयः
Transliteration
vaṭaḥ kāṃcanaśākhākhyo yastapastāpasaṃtatim | dūrīcakāra succhāyo bahudvijasamāśrayaḥ
Translation
कांचनशाखाख्यो वटः सुच्छायो बहुद्विजसमाश्रयः, तपस्विनां तपःसंततिजनितं तापं दूरं चकार।
Word by Word
वटःbanyan tree
वटः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg.)
काञ्चनशाखाख्यःcalled ‘golden-branched’
काञ्चनशाखाख्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकाञ्चन + शाखा + आख्य (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (काञ्चनशाखा-आख्य = named 'golden-branched')
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचकः (relative pronoun)
तपःof austerity
तपः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (gen. sg.)
तापसंततिम्the succession/line of ascetics
तापसंततिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतापस + संतति (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (तापसानां संततिः)
दूरीचकारdrove away/kept at a distance
दूरीचकार:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदूरि (अव्यय/उपसर्गवत्) + कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; अव्ययीभाववत् प्रयोगः (to put far away)
सुच्छायःhaving fine shade
सुच्छायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु + छाया (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (सु-छाया = good shade)
बहुद्विजसमाश्रयःa refuge for many twice-born (birds/Brahmins)
बहुद्विजसमाश्रयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबहु + द्विज + समाश्रय (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (बहूनां द्विजानां समाश्रयः)
Speaker
Skanda
Characters & Entities
V
Vaṭa (banyan)K
Kāñcanaśākhā (Golden-branched banyan)D
DvijasFAQs
Sacred landscapes include supportive presences—trees and groves that serve dharma by sheltering seekers and sustaining tapas.
A sacred banyan in the Kāśī setting, named Kāñcanaśākhā, within the Ānandavana atmosphere of the chapter.
None explicitly; the verse praises association with a sanctified tree that supports ascetic practice.