Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 26

सावज्ञं वाक्यमाकर्ण्य पारावत्याः स तत्पतिः । पारावतीमुवाचेदं का चिंतेति तव प्रिये

sāvajñaṃ vākyamākarṇya pārāvatyāḥ sa tatpatiḥ | pārāvatīmuvācedaṃ kā ciṃteti tava priye

सावज्ञं पारावत्याः वाक्यमाकर्ण्य तत्पतिः तामुवाच— “प्रिये, का ते चिन्ता हृदि वर्तते?”

सावज्ञम्disrespectful
सावज्ञम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस-अवज्ञ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (insulting/disrespectful)
वाक्यम्speech; words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-√कर्ण् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया; ‘श्रुत्वा/आकर्ण्य’ = having heard
पारावत्याःof the female pigeon
पारावत्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपारावती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तत्पतिःher husband
तत्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतत् + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य पतिः)
पारावतीम्the female pigeon
पारावतीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपारावती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
काwhat?
का:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
चिन्ताworry
चिन्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचिन्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation-marker/इत्यर्थ)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; सम्बोधनम्

Pārāvata (the male pigeon)

Scene: Inside or near a Kāśī temple courtyard, a pair of pigeons perch on a stone ledge; the male turns toward the female with a soft, questioning gaze as bells and lamps glow in the background.

P
Pārāvatī (female pigeon)
P
Pārāvata (male pigeon)

FAQs

It models calm, dharmic communication in household life—responding to anxiety with care rather than escalation.

The broader frame is Kāśī (Vārāṇasī) in the Kāśīkhaṇḍa, though this verse itself is a narrative exchange rather than direct tīrtha-praise.

None in this verse; it is conversational and ethical in tone.