Adhyaya 25
अध्यायेऽस्मिन् पूर्वशुद्धिकथां श्रुत्वा अगस्त्यः “त्रिविष्टपी”-वृत्तान्तं पप्रच्छ। स्कन्दः काश्यां आनन्दकानने स्थितं त्रिविष्टपलिङ्गं तथा ततोऽपि श्रेष्ठं त्रिलोचनलिङ्गं, तेषां समीपवर्तिनि तीर्थसमूहं च सूक्ष्मपवित्रभूगोलरूपेण निरूपयति। सरस्वती–कालिन्दी(यमुना)–नर्मदाः त्रयः सरितः पुनःपुनः स्नानरूपेण लिङ्गसेवां कुर्वन्तीति त्रिनदी-प्रतीकं वर्ण्यते; तासां नाम्ना उपलिङ्गानि च, दर्शन–स्पर्श–अर्चनफलविशेषैः सह, कथ्यन्ते। पिलिपिला-तीर्थे स्नानं, तत्र दान-श्राद्ध-पिण्डादिकर्माणि, तथा त्रिविष्टप/त्रिलोचनयोः पूजनं—एतत् सर्वं बहुविधपापानां प्रायश्चित्तसम्पूर्णविधिरिति प्रतिपाद्यते; किन्तु शिवनिन्दा तथा शैवभक्तनिन्दा प्रायश्चित्तेनापि न शम्यते इति स्पष्टं निषेधः। पञ्चामृताभिषेकः, गन्ध-माल्य-धूप-दीप-नैवेद्योपचाराः, गीत-ध्वजादि, प्रदक्षिणा-नमस्कारः, ब्राह्मणपाठश्च विधीयते; मासिकपुण्यतिथयः निर्दिश्यन्ते, त्रिविष्टपे सर्वदा शुभत्वं चोच्यते। शान्तनव-भीष्मेश-द्रोणेश-अश्वत्थामेश्वर-वालखिल्येश्वर-वाल्मीकेश्वरादीनि समीपलिङ्गानि, तेषां फलप्रतिज्ञाश्च, अनुक्रमेण निरूप्यन्ते।
Shlokas
Verse 1
अगस्त्य उवाच । श्रुत्वोंकारकथामेतां महापातकनाशिनीम् । न तृप्तोस्मि विशाखाथ ब्रूहि त्रैविष्टपीं कथाम्
अगस्त्य उवाच—एतामोंकारकथां श्रुत्वा महापातकनाशिनीम्, विशाख, न तृप्तोऽस्मि; अतः त्रैविष्टपीं पुण्यां कथां मे ब्रूहि।
Verse 2
कथं च कथिता देव्यै देवदेवेन षण्मुख । आविर्भूतिर्महाबुद्धे पुण्या त्रैलोचनी परा
कथं च देवदेवेन देव्यै कथितमिष्यते, षण्मुख? महाबुद्धे, त्रैलोचनस्य परा पुण्याऽऽविर्भूतिः कथं बभूव?
Verse 3
स्कंद उवाच । आकर्णय मुने वच्मि कथां श्रमनिवारिणीम् । यथा देवेन कथितां त्रिविष्टपसमुद्भवाम्
स्कन्द उवाच—आकर्णय मुने, वक्ष्यामि श्रमनिवारिणीम् कथाम्; यथा देवेन कथिता त्रिविष्टपसमुद्भवाम्।
Verse 4
विरजाख्यं हि तत्पीठं तत्र लिंगं त्रिविष्टपम् । तत्पीठदर्शनादेव विरजा जायते नरः
विरजाख्यं हि तत्पीठं, तत्र लिङ्गं त्रिविष्टपम्; तत्पीठदर्शनादेव विरजो जायते नरः।
Verse 5
तिस्रस्तु संगतास्तत्र स्रोतस्विन्यो घटोद्भव । तिस्रः कल्मषहारिण्यो दक्षिणे हि त्रिलोचनात्
तिस्रस्तु सङ्गतास्तत्र स्रोतस्विन्यो घटोद्भव; तिस्रः कल्मषहारिण्यो दक्षिणे हि त्रिलोचनात्।
Verse 6
स्रोतोमूर्तिधराः साक्षाल्लिंगस्नपनहेतवे । सरस्वत्यथ कालिंदी नर्मदा चातिशर्मदा
स्रोतोमूर्तिधराः साक्षाल्लिङ्गस्नपनहेतवे; सरस्वत्यथ कालिन्दी नर्मदा चातिशर्मदा।
Verse 7
तिस्रोपि हि त्रिसंध्यं ताः सरितः कुंभपाणयः । स्नपयंति महाधाम लिंगं त्रैविष्टपं महत्
तिस्रः सरितो हि त्रिसन्ध्येषु कुम्भपाणयः सन्त्यः महाधाम त्रैविष्टपं महल्लिङ्गं स्नापयन्ति।
Verse 8
लिंगानि परितस्ताभिः स्वनाम्नास्थापि तान्यपि । तेषां संदर्शनात्पुंसां तासां स्नानफलं भवेत्
ताभिः परितो लिङ्गानि स्वनाम्ना स्थापितान्यपि; तेषां संदर्शनमात्रेण पुंसां तासां स्नानफलं भवेत्।
Verse 9
सरस्वतीश्वरं लिंगं दक्षिणेन त्रिविष्टपात् । सारस्वतं पदं दद्याद्दृष्टं स्पृष्टं च जाड्यहृत्
त्रिविष्टपात् दक्षिणे सरस्वतीश्वरं लिङ्गं; दृष्टं स्पृष्टं च सारस्वतं पदं दद्यात्, जाड्यं च हरति।
Verse 10
यमुनेशं प्रतीच्यां च नरैर्भक्त्या समर्चितम् । अपि किल्बिषवद्भिश्च यमलोकनिवारणम्
प्रतीच्यां यमुनेशं लिङ्गं नरैर्भक्त्या समर्चितम्; किल्बिषवद्भिरपि यमलोकनिवारणम्।
Verse 11
दृष्टं त्रिलोचनात्प्राच्यां नर्मदेशं सुशर्मदम् । तल्लिंगार्चनतो नृणां गर्भवासो निषिध्यते
त्रिलोचनात् प्राच्यां नर्मदेशं लिङ्गं सुशर्मदम्; तल्लिङ्गार्चनतो नृणां गर्भवासो निषिध्यते।
Verse 12
स्नात्वा पिलिपिला तीर्थे त्रिविष्टपसमीपतः । दृष्ट्वा त्रिलोचनं लिंगं किं भूयः परिशोचति
स्नात्वा पिलिपिला-तीर्थे त्रिविष्टपसमीपतः । दृष्ट्वा त्रिलोचनं लिङ्गं किं भूयः परिशोचति ॥
Verse 13
त्रिविष्टपस्य लिंगस्य स्मरणादपि मानवः । त्रिविष्टप पतिर्भूयान्नात्र कार्या विचारणा
त्रिविष्टपस्य लिङ्गस्य स्मरणादपि मानवः । त्रिविष्टपपतिर्भूयान्नात्र कार्या विचारणा ॥
Verse 14
त्रिविष्टपस्य द्रष्टारः स्रष्टारः स्युर्न संशयः । कृतकृत्यास्त एवात्र त एवात्र महाधियः
त्रिविष्टपस्य द्रष्टारः स्रष्टारः स्युर्न संशयः । कृतकृत्यास्त एवात्र त एवात्र महाधियः ॥
Verse 15
आनंदकानने लिंगं प्रणतं यैस्त्रिविष्टपम् । त्रिलोचनस्य नामापि यैः श्रुतं शुद्धबुद्धिभिः
आनन्दकानने लिङ्गं प्रणतं यैस्त्रिविष्टपम् । त्रिलोचनस्य नामापि यैः श्रुतं शुद्धबुद्धिभिः ॥
Verse 16
सप्तजन्मार्जितात्पापात्ते पूता नात्र संशयः । पृथिव्यां यानि लिंगानि तेषु दृष्टेषु यत्फलम्
सप्तजन्मार्जितात्पापात्ते पूता नात्र संशयः । पृथिव्यां यानि लिङ्गानि तेषु दृष्टेषु यत्फलम् ॥
Verse 17
तत्स्यात्रिविष्टपे दृष्टे काश्यां मन्ये ततोधिकम् । काश्यां त्रिविष्टपे दृष्टे दृष्टं सर्वं त्रिविष्टपम्
त्रिविष्टपदर्शनं खलु महत्फलम्; तथापि काश्यां तद्दर्शनं ततोऽप्यधिकं मन्ये। यतः काश्यां त्रिविष्टपे दृष्टे सर्वं त्रिविष्टपमेव दृष्टं भवति॥
Verse 18
क्षणान्निर्धूत पापोसौ न पुनर्गर्भभाग्भवेत । स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वावभृथवान्स च
क्षणादेव निरधूतपापोऽसौ पुनर्गर्भभाग्भवेत् न। स सर्वतीर्थेषु स्नात इव, स च सर्वावभृथवानिव भवति॥
Verse 19
यो वै पिलिपिला तीर्थे स्नात्वोत्तरवहांभसि । सरित्त्रयं महापुण्यं यत्र साक्षाद्वसेत्सदा
यो वै पिलिपिलातीर्थे उत्तरवहांभसि स्नाति, तत्र साक्षादेव सदा महापुण्यं सरित्त्रयं वसति॥
Verse 20
तत्र श्राद्धादिकं कृत्वा गयायां किं करिष्यति । स्नात्वा पिलिपिला तीर्थे कृत्वा वै पिंडपातनम्
तत्रैव श्राद्धादिकं कृत्वा गयायां किं करिष्यति? पिलिपिलातीर्थे स्नात्वा वै पिण्डपातनं कृत्वा कृतकृत्यो भवति॥
Verse 21
दृष्ट्वा त्रिविष्टपं लिंगं कोटितीर्थफलं लभेत् । यदन्यत्रार्जितं पापं तत्काशी दर्शनाद्व्रजेत्
त्रिविष्टपलिङ्गं दृष्ट्वा कोटितीर्थफलं लभेत्। यदन्यत्रार्जितं पापं तत्काशी-दर्शनादेव नश्यति॥
Verse 22
काश्यां तु यत्कृतं पापं तत्पैशाचपदप्रदम् । प्रमादात्पातकं कृत्वा शंभोरानंदकानने
काश्यां तु यत्कृतं पापं तत्पैशाचपदप्रदम् । प्रमादात्पातकं कृत्वा शंभोरानंदकानने ॥
Verse 23
दृष्ट्वा त्रिविष्टपं लिंगं तत्पापमपि हास्यति । सर्वस्मिन्नपि भूपृष्ठे श्रेष्ठमानंदकाननम्
दृष्ट्वा त्रिविष्टपं लिंगं तत्पापमपि हास्यति । सर्वस्मिन्नपि भूपृष्ठे श्रेष्ठमानंदकाननम् ॥
Verse 24
तत्रापि सर्वतीर्थानि ततोप्योंकारभूमिका । ओंकारादपि सल्लिंगान्मोक्षवर्त्म प्रकाशकात्
तत्रापि सर्वतीर्थानि ततोप्योंकारभूमिका । ओंकारादपि सल्लिंगान्मोक्षवर्त्म प्रकाशकात् ॥
Verse 25
अतिश्रेष्ठतरं लिंगं श्रेयोरूपं त्रिलोचनम्
अतिश्रेष्ठतरं लिंगं श्रेयोरूपं त्रिलोचनम् ॥
Verse 26
तेजस्विषु यथा भानुर्दृश्येषु च यथा शशी । तथा लिंगेषु सर्वेषु परं लिंगं त्रिलोचनम्
तेजस्विषु यथा भानुर्दृश्येषु च यथा शशी । तथा लिंगेषु सर्वेषु परं लिंगं त्रिलोचनम् ॥
Verse 27
त्रिलोचनार्चकानां सा पदवी न दवीयसी । परं निर्वाणपद्माया महासौख्यैकशेवधेः
त्रिलोचनार्चकानां सा पदवी न दवीयसी; सा परा पदवी—निर्वाणपद्मं, महासौख्यैकशेवधिः।
Verse 28
सकृत्त्रिलोचनार्चातो यच्छ्रेयः समुपार्ज्यते । न तदा जन्मसंपूंज्य लिंगान्यन्यानि लभ्यते
सकृदेव त्रिलोचनार्चनात् यच्छ्रेयः समुपार्ज्यते; तत् प्राप्ते पुनर्जन्मसंपूञ्ज्य अन्यलिङ्गानि न लभ्यन्ते।
Verse 29
काश्यां त्रिलोचनं लिंगं येर्चयंति महाधियः । तेर्च्यास्त्रिभुवनौकोभिर्ममप्रीतिमभीप्सुभिः
काश्यां त्रिलोचनलिङ्गं येऽर्चयन्ति महाधियः; तेऽर्च्यास्त्रिभुवनौकोभिर्मम प्रीतिमभीप्सुभिः।
Verse 30
कृत्वापि सर्वसंन्यासं कृत्वा पाशुपतव्रतम् । नियमेभ्यः स्खलित्वापि कुतो बिभ्यति मानवाः
कृत्वापि सर्वसंन्यासं कृत्वा पाशुपतव्रतम्; नियमेभ्यः स्खलित्वापि कुतो बिभ्यति मानवाः?
Verse 31
विद्यमाने महालिंगे महापापौघहारिणि । त्रिविष्टपे पुण्यराशौ मोक्षनिक्षेपसद्मनि
विद्यमाने महालिङ्गे महापापौघहारिणि; त्रिविष्टपे पुण्यराशौ मोक्षनिक्षेपसद्मनि।
Verse 32
समभ्यर्च्य महालिंगं सकृदेव त्रिलोचनम् ऽ । मुच्यते कलुषैः सर्वैरपिजन्मशतार्जितैः
समभ्यर्च्य महालिङ्गं त्रिलोचनं सकृदेव यः । स सर्वकलुषैर्मुक्तो भवत्यपि जन्मशतार्जितैः ॥
Verse 33
ब्रह्महापि सुरापो वा स्तेयी वा गुरुतल्पगः । तत्संयोग्यपि वा वर्षं महापापी प्रकीर्तितः
ब्रह्महापि सुरापो वा स्तेयी वा गुरुतल्पगः । तत्संयोग्यपि यो वर्षं स महापापी प्रकीर्तितः ॥
Verse 34
परदाररतश्चापि परहिंसा रतोपि वा । परापवादशीलोपि तथा विस्रंभघातकः
परदाररतश्चापि परहिंसारतोऽपि वा । परापवादशीलोऽपि तथा विस्रंभघातकः ॥
Verse 35
कृतघ्नोपि भ्रूणहापि वृषलीपतिरेव वा । मातापितृगुरुत्यागी वह्निदो गरदोपि वा
कृतघ्नोऽपि भ्रूणहा वा वृषलीपतिरेव वा । मातापितृगुरुत्यागी वह्निदो गरदोऽपि वा ॥
Verse 36
गोघ्नः स्त्रीघ्नोपि शूद्रघ्नः कन्यादूषयितापि च । क्रूरो वा पिशुनो वापि निजधर्मपराङ्मुखः
गोघ्नः स्त्रीघ्नः शूद्रघ्नः कन्यादूषयितापि च । क्रूरः पिशुन एवापि निजधर्मपराङ्मुखः ॥
Verse 37
निंदको नास्तिको वापि कूटसाक्ष्यप्रवादकः । अभक्ष्यभक्षको वापि तथाऽविक्रेय विक्रयी
निन्दको नास्तिको वापि कूटसाक्ष्यप्रवादकः । अभक्ष्यभक्षको वापि तथाऽविक्रेयविक्रयी ॥
Verse 38
इत्यादि पापशीलोपि मुक्त्वैकं शिवनिंदकम । पापान्निष्कृतिमाप्नोति नत्वा लिंगं त्रिलोचनम्
इत्यादि पापशीलोऽपि मुक्त्वैकं शिवनिन्दकम् । पापान्निष्कृतिमाप्नोति नत्वा लिङ्गं त्रिलोचनम् ॥
Verse 39
शिवनिंदारतो मूढः शिवशास्त्रविनिंदकः । तस्य नो निष्कृतिर्दृष्टा क्वापि शास्त्रेपि केनचित्
शिवनिन्दारतो मूढः शिवशास्त्रविनिन्दकः । तस्य नो निष्कृतिर्दृष्टा क्वापि शास्त्रेषु केनचित् ॥
Verse 40
आत्मघाती स विज्ञेयः सदा त्रैलोक्यघातकः । शिवनिंदां विधत्ते यः स नाभाष्योऽधमाधमः
आत्मघाती स विज्ञेयः सदा त्रैलोक्यघातकः । शिवनिन्दां विधत्ते यः स नाभाष्योऽधमाधमः ॥
Verse 41
शिवनिंदारता ये च शिवभक्तजनेष्वपि । ते यांति नरके घोरे यावच्चंद्रदिवाकरौ
शिवनिन्दारता ये च शिवभक्तजनेष्वपि । ते यान्ति नरके घोरे यावच्चन्द्रदिवाकरौ ॥
Verse 42
शैवाः पूज्याः प्रयत्नेन काश्या मोक्षमभीप्सुभिः । तेष्वर्चितेष्वपि शिवः प्रीतो भवत्यसंशयः
काश्यां मोक्षमभीप्सुभिः शैवाः प्रयत्नेन पूज्याः; तेषु समर्चितेषु शिवः स्वयमेव प्रीतो भवत्यसंशयम्।
Verse 43
सर्वेषामिह पापानां प्रायश्चित्तचिकीर्षया । निःशंकैरेव वक्तव्यं प्रमाणज्ञैरिदं वचः
इह सर्वपापानां प्रायश्चित्तचिकीर्षया प्रमाणज्ञैः निःशंकैरेवेदं वचः वक्तव्यम्।
Verse 44
पुरश्चरणकामश्चेद्भीतोसि यदि पापतः । मन्यसे यदि नः सत्यं वाक्यशास्त्रप्रमाणतः
यदि पुरश्चरणकामोऽसि, यदि पापतो भीतोऽसि, यदि च वाक्यशास्त्रप्रमाणतः अस्माकं वचनं सत्यं मन्यसे—
Verse 45
ततः सर्वं परित्यज्य कृत्वा मनसि निश्चयम् । आनंदकाननं याहि यत्र विश्वेश्वरः स्वयम्
ततः सर्वं परित्यज्य मनसि दृढनिश्चयं कृत्वा आनन्दकाननं याहि, यत्र विश्वेश्वरः स्वयम्।
Verse 46
यत्र क्षेत्रप्रविष्टानां नराणां निश्चितात्मनाम् । न बाधतेऽघनिचयः प्राप्येत च परोवृषः
यत्र क्षेत्रे प्रविष्टानां निश्चितात्मनाम् नराणां पापसमूहः न बाधते; परो वृषः (शिवः) च प्राप्यते।
Verse 47
तत्राद्यापि महातीर्थं त्रिस्रोतस्यतिनिर्मले । पुण्ये पिलिपिलानाम्नि त्रिसरित्परिसेविते
तत्राद्यापि त्रिस्रोतसां संगमेऽतिनिर्मलं महातीर्थं विद्यते, पुण्ये ‘पिलिपिला’नाम्नि स्थाने त्रिसरित्परिसेविते।
Verse 48
त्रिलोचनाक्षिविक्षेप परिक्षिप्त महैनसि । स्नात्वा गृह्योक्तविधिना तर्पणीयान्प्रतर्प्य च
यत्र त्रिलोचनस्याक्षिविक्षेपमात्रेण महैनः परिक्षिप्यते, तत्र गृह्योक्तविधिना स्नात्वा तर्पणीयान् पितॄन्देवान् च प्रतर्पयेत्।
Verse 49
दत्त्वा देयं यथाशक्ति वित्तशाठ्यविवर्जितः । दृष्ट्वा त्रिविष्टपं लिंगं समभ्यर्च्यातिभक्तितः
यथाशक्ति देयं दत्त्वा वित्तशाठ्यविवर्जितः, त्रिविष्टपं लिङ्गं दृष्ट्वा तदतिभक्त्या समभ्यर्चयेत्।
Verse 50
गंधाद्यैर्विविधैर्माल्यैः पंचामृतपुरःसरैः । धूपैर्दीपैः सनैवेद्यैर्वासोभिर्बहुभूषणैः
गन्धाद्यैर्विविधैर्माल्यैः पञ्चामृतपुरःसरैः, धूपैर्दीपैः सनैवेद्यैर्वासोभिर्बहुभूषणैः—
Verse 51
पूजोपकरणैर्द्रव्यैर्घंटादर्पणचामरैः । चित्रध्वजपताकाभिर्नृत्यवाद्यसुगायनैः
पूजोपकरणद्रव्यैर्घण्टादर्पणचामरैः, चित्रध्वजपताकाभिर्नृत्यवाद्यसुगायनैः—
Verse 52
जपैः प्रदक्षिणाभिश्च नमस्कारैर्मुदायुतैः । परिचारकसंतोषैः कृत्वेति परिपूजनम्
जपैः प्रदक्षिणाभिश्च हर्षयुक्तनमस्कृतैः । परिचारकसंतोषैः सम्यक् परिपूजनं भवेत् ॥
Verse 53
ब्राह्मणान्वाचयेत्पश्चान्निष्पापोहमिति ब्रुवन् । एवं कुर्वन्नरः प्राज्ञो निरेना जायते क्षणात्
ततः ब्राह्मणान् वाचयेत् ‘निष्पापोऽहम्’ इति ब्रुवन् । एवं कुर्वन् नरः प्राज्ञो ऋणमुक्तो भवेत् क्षणात् ॥
Verse 54
ततः पंचनदे स्नात्वा मणिकर्णी ह्रदे ततः । ततो विश्वेशमभ्यर्च्य प्राप्नोति सुकृतं महत्
ततः पञ्चनदे स्नात्वा मणिकर्णीह्रदे ततः । ततः विश्वेशमभ्यर्च्य महत् सुकृतमाप्नुयात् ॥
Verse 55
प्रायश्चित्तमिदं प्रोक्तं महापापविशोधनम् । नास्तिके न प्रवक्तव्यं काशीमाहात्म्य निंदके
प्रायश्चित्तमिदं प्रोक्तं महापापविशोधनम् । नास्तिकाय न वक्तव्यं काशीमाहात्म्यनिन्दके ॥
Verse 57
क्षमां प्रदक्षिणीकृन्य यत्फलं सम्यगाप्यते । प्रदोषे तत्फलं काश्यां सप्तकृत्वस्त्रिलोचने
क्षमाप्रदक्षिणीकृत्या यत्फलं सम्यगाप्यते । प्रदोषे तत्फलं काश्यां सप्तकृत्वस्त्रिलोचने ॥
Verse 58
भुजंगमेखलं लिंगं काश्यां दृष्ट्वा त्रिविष्टपम् । जन्मांतरेपि मुक्तः स्यादन्यत्र मरणे सति
काश्यां भुजङ्गमेखलं त्रिविष्टपाख्यं लिङ्गं दृष्ट्वा, अन्यत्र मरणे सति अपि, जन्मान्तरेऽपि नरः मुक्तो भवति।
Verse 59
अन्यत्र सर्वलिंगेषु पुण्यकालो विशिष्यते । त्रिविष्टपे पुण्यकालः सदा रात्रिदिवं नृणाम्
अन्यत्र सर्वलिङ्गेषु पुण्यकालो विशिष्यते; त्रिविष्टपे तु नृणां पुण्यकालः सदा रात्रिदिवं भवति।
Verse 60
लिंगान्योंकारमुख्यानि सर्वपापप्रकृंत्यलम् । परं त्रैलोचनी शक्तिः काचिदन्यैव पार्वति
लिङ्गान्यपि सन्ति—ओङ्कारमुख्यानि—सर्वपापप्रकृन्त्यलम्; परं त्रैलोचनीशक्तिः पार्वति, काचिदन्यैव विशिष्यते।
Verse 61
यतः सर्वेषु लिंगेषु लिंगमेतदनुत्तमम् । तत्कारणं शृण्व पर्णे कर्णे कुरु वदाम्यहम्
यतः सर्वेषु लिङ्गेषु एतल्लिङ्गमनुत्तमम्; तत्कारणं शृणु पार्वति, कर्णे कुरु—वदाम्यहम्।
Verse 62
पुरा मे योगयुक्तस्य लिंगमेतद्भुवस्तलात् । उद्भिद्य सप्तपातालं निरगात्पुरतो महत्
पुरा मे योगयुक्तस्य, एतन्महत् लिङ्गं भुवस्तलात् उद्भिद्य, सप्तपातालं विदार्य, पुरतो निरगात्।
Verse 63
अस्मिंल्लिगे पुरा गौरि सुगुप्तं तिष्ठता मया । तुभ्यं नेत्रत्रयं दत्तं निरैक्षिष्ठास्तथोत्तमम्
अस्मिन् लिङ्गे पुरा, हे गौरी, मया सुगुप्तेन स्थित्वा तुभ्यं नेत्रत्रयं प्रदत्तम्; ततस्त्वं तदुत्तमं परं रूपं सम्यगद्राक्षीः।
Verse 65
त्रिलोचनस्य ये भक्तास्तेपि सर्वे त्रिलोचनाः । मम पारिषदास्ते तु जीवन्मुक्ताऽस्त एव हि
त्रिलोचनस्य ये भक्ताः तेऽपि सर्वे त्रिलोचनाः स्युः; ते मम पारिषदाः, जीवन्नुक्तास्त एव हि।
Verse 66
त्रिलोचनस्य लिंगस्य महिमानं न कश्चन । सम्यग्वेत्ति महेशानि मयैव परिगोपितम्
त्रिलोचनस्य लिङ्गस्य महिमानं न कश्चन सम्यग्वेत्ति, हे महेशानि; मयैवैतत् परिगोपितम्।
Verse 67
शुक्लराधतृतीयायां स्नात्वा पैलिपिले ह्रदे । उपोषणपरा भक्त्या रात्रौ जागरणान्विताः
शुक्लपक्षस्य तृतीयायां पैलिपिले ह्रदे स्नात्वा, उपोषणपराः भक्त्या रात्रौ जागरणान्विताः स्युः।
Verse 68
त्रिलोचनं पूजयित्वा प्रातः स्नात्वापि तत्र वै । पुनर्लिंगं समभ्यर्च्य दत्त्वा धर्मघटानपि
त्रिलोचनं पूजयित्वा, प्रातः तत्रैव पुनः स्नात्वा; पुनर्लिङ्गं समभ्यर्च्य, धर्मघटानपि दत्त्वा।
Verse 69
सान्नान्सदक्षिणान्देवि पितॄनुद्दिश्य हर्षिताः । विधाय पारणं पश्चाच्छिवभक्तजनैः सह
सान्नान्सदक्षिणान् देवि पितॄनुद्दिश्य हर्षिताः । विधाय पारणं पश्चाच्छिवभक्तजनैः सह ॥
Verse 70
विसृज्य पार्थिवं देहं तेन पुण्येन नोदिताः । भवंति देवि नियतं गणा मम पुरोगमाः
विसृज्य पार्थिवं देहं तेन पुण्येन नोदिताः । भवंति देवि नियतं गणा मम पुरोगमाः ॥
Verse 71
तावद्धमंति संसारे देवा मर्त्या महोरगाः । गौरि यावन्न पश्यंति काश्यां लिंगं त्रिलोचनम्
तावद्धमंति संसारे देवा मर्त्या महोरगाः । गौरि यावन्न पश्यंति काश्यां लिंगं त्रिलोचनम् ॥
Verse 72
सकृत्त्रिविष्टपं दृष्ट्वा स्नात्वा पैलिपिले ह्रदे । न जातुः मातुस्तनपो जायते जंतुरत्र हि
सकृत्त्रिविष्टपं दृष्ट्वा स्नात्वा पैलिपिले ह्रदे । न जातुः मातुस्तनपो जायते जंतुरत्र हि ॥
Verse 73
प्रतिमासं सदाष्टम्यां चतुर्दश्यां च भामिनि । आयांति सर्वतीर्थानि द्रष्टुं देवं त्रिविष्टपम्
प्रतिमासं सदाष्टम्यां चतुर्दश्यां च भामिनि । आयांति सर्वतीर्थानि द्रष्टुं देवं त्रिविष्टपम् ॥
Verse 74
त्रिविष्टपाद्दक्षिणतः स्नातः पैलिपिलेंऽभसि । तत्र संध्यामुपास्यैकां राजसूयफलं लभेत्
त्रिविष्टपस्य दक्षिणे पैलिपिलाम्भसि स्नात्वा तत्रैकां संध्यामुपास्य राजसूययज्ञफलमवाप्नुयात्।
Verse 75
पादोदकाख्यस्तत्रैव कूपः पापविनाशकः । प्राश्य तस्योदकं मर्त्यो न मर्त्यो जायते पुनः
तत्रैव पादोदकाख्यः कूपः पापविनाशकः; तस्योदकं प्राश्य मर्त्यो न पुनर्मर्त्यत्वेन जायते।
Verse 76
तस्य लिंगस्य पार्श्वे तु संति लिंगान्यनेकशः । कैवल्यदानि तान्यत्र दर्शनात्स्पर्शनादपि
तस्य लिङ्गस्य पार्श्वेऽत्र लिङ्गान्यनेकानि सन्ति; तानि कैवल्यदानि, दर्शनात् स्पर्शनादपि।
Verse 77
तत्र शांतनवं लिंगं गंगातीरे प्रतिष्ठितम् । तद्दृष्ट्वा शांतिमाप्नोति नरः संसारतापितः
तत्र गङ्गातीरे प्रतिष्ठितं शान्तनवं लिङ्गं विद्यते; तद्दृष्ट्वा संसारतापितो नरः शान्तिमवाप्नोति।
Verse 78
तद्दक्षिणे महालिंगं मुने भीष्मेश संज्ञितम् । कलिः कालश्च कामश्च बाधंते न तदीक्षणात्
तद्दक्षिणे महालिङ्गं मुने भीष्मेशसंज्ञितम्; तदीक्षणात् कलिः कालश्च कामश्च न बाधन्ते।
Verse 79
तत्प्रतीच्यां महालिंगं द्रोणेश इति कीर्तितम् । यल्लिंगपूजनाद्द्रोणो ज्योतीरूपं पुनर्दधौ
तस्य प्रतीच्यां दिशि महालिङ्गं द्रोणेश इति विख्यातम्। तल्लिङ्गपूजनात् द्रोणो भूयः ज्योतिर्मयं स्वरूपं पुनर्दधौ॥
Verse 80
अश्वत्थामेश्वरं लिंगं तदग्रे चातिपुण्यदम् । यदर्चनवशाद्द्रौणिर्न बिभेत्यपि कालतः
तदग्रेऽतिपुण्यदं लिङ्गम् अश्वत्थामेश्वरसंज्ञितम्। यदर्चनप्रभावेण द्रौणिर्न कालतोऽपि बिभेति॥
Verse 81
द्रोणेशाद्वायु दिग्भागे वालखिल्येश्वरं परम् । तल्लिंगं श्रद्धया दृष्ट्वा सर्वक्रतुफलं लभेत्
द्रोणेशाद् वायुदिग्भागे वालखिल्येश्वरं परम्। तल्लिङ्गं श्रद्धया दृष्ट्वा सर्वक्रतुफलं लभेत्॥
Verse 82
तद्वामे लिंगमालोक्य वाल्मीकेश्वरसंज्ञितम् । तस्य संदर्शनादेव विशोको जायते नरः
तद्वामे लिङ्गमालोक्य वाल्मीकेश्वरसंज्ञितम्। तस्य संदर्शनादेव विशोको जायते नरः॥
Verse 83
अन्यच्चात्रैव यद्वृत्तं तद्ब्रवीमि घटोद्भव । त्रिविष्टपस्य माहात्म्यं देव्यै देवेन भाषितम्
अन्यच्चात्रैव यद्वृत्तं तद्ब्रवीमि घटोद्भव। त्रिविष्टपस्य माहात्म्यं देव्यै देवेन भाषितम्॥