Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 67

Devanagari script

महालक्ष्म्यष्टमीं प्राप्य तत्र यात्रा कृतां नृणाम् । संपूजितेह विधिवत्पद्मा सद्म न मुंचति

Transliteration

mahālakṣmyaṣṭamīṃ prāpya tatra yātrā kṛtāṃ nṛṇām | saṃpūjiteha vidhivatpadmā sadma na muṃcati

Translation

महालक्ष्म्यष्टम्यां तत्र यात्रां कृत्वा ये नरा विधिवत् पूजयन्ति, तेषां गृहे पद्मा (लक्ष्मीः) सद्म न मुञ्चति।

Word by Word

• महालक्ष्म्यष्टमीम्: the Mahālakṣmī-aṣṭamī (8th lunar day)
• महालक्ष्म्यष्टमीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महालक्ष्मी + अष्टमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘Mahālakṣmī’s eighth (tithi)’

• प्राप्य: having reached
• प्राप्य: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund) ‘having reached/obtained’

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• यात्रा: pilgrimage
• यात्रा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कृताम्: performed
• कृताम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय कृदन्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘done/performed’ (qualifying yātrām understood)

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• संपूजिते: when worship is duly done
• संपूजिते: Adhikaraṇa (Locative absolute)
• Type: Verb
• Root: सम् + पूज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय कृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘when (it is) duly worshipped’ (locative absolute sense with iha)

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (here)

• विधिवत्: duly
• विधिवत्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: विधि + वत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• पद्मा: Padmā (Lakṣmī)
• पद्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पद्मा (प्रातिपदिक; लक्ष्मी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सद्म: abode, house
• सद्म: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सद्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• मुञ्चति: leaves, abandons
• मुञ्चति: Kriyā (Predicate)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahālakṣmī-pīṭha (Mahālakṣmī Aṣṭamī observance)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Festival day at Mahālakṣmī shrine: devotees arrive with lamps and lotuses on Aṣṭamī; the sanctum glows; a household doorway in the background bears auspicious symbols, signifying Lakṣmī’s abiding presence.

Characters & Entities

• Mahālakṣmī Aṣṭamī
• Mahālakṣmīpīṭha
• Padmā (Lakṣmī)
• Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prosperity is stabilized through timely vrata-days, pilgrimage, and correct worship—linking devotion with household dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Mahālakṣmī pīṭha in Kāśī, especially visited on Mahālakṣmī Aṣṭamī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Yātrā (pilgrimage) on Mahālakṣmī Aṣṭamī and vidhivat saṃpūjā (proper full worship).