Adhyaya 20

Verse 1

अगस्त्य उवाच । कात्यायनेय कथय नंदिना विश्वनंदिना । यथा व्यापारिता देव्यो देवदेवनिदेशतः

अगस्त्य उवाच—कात्यायनेय, नन्दिना विश्वनन्दिना देवदेवनिदेशतः यथा देव्यो व्यापारिताः, तत् मे कथय।

Verse 2

अविमुक्तस्य रक्षार्थं यत्र या देवताः स्थिताः । प्रसादं कुरु मे देव ताः समाचक्ष्व तत्त्वतः

अविमुक्तस्य रक्षार्थं यत्र या देवताः स्थिताः, हे देव, मे प्रसादं कुरु; ताः तत्त्वतः समाचक्ष्व।

Verse 3

इत्यगस्त्युदितं श्रुत्वा महादेवतनूद्भवः । कथयामास या यत्र स्थिताऽनंदवने मुदा

इत्यगस्त्युदितं श्रुत्वा महादेवतनूद्भवः, आनन्दवने मुदा यत्र या देवता स्थिताऽभूत् तां कथयामास।

Verse 4

स्कंद उवाच । वाराणस्यां विशालाक्षी क्षेत्रस्य परमेष्टदा । विशालतीर्थं गंगायां कृत्वा पृष्ठे व्यवस्थिता

स्कन्द उवाच—वाराणस्यां विशालाक्षी क्षेत्रस्य परमेष्टदेवी। गङ्गायां विशालतीर्थं संस्थाप्य तत्र पृष्ठे रक्षारूपेण व्यवस्थिताऽस्ति॥

Verse 5

स्नात्वा विशालतीर्थे वै विशालाक्षीं प्रणम्य च । विशालां लभते लक्ष्मीं परत्रेह च शर्मदाम्

विशालतीर्थे स्नात्वा वै विशालाक्षीं प्रणम्य च। विशालां लभते लक्ष्मीं शर्मदां चेह परत्र च॥

Verse 6

भाद्रकृष्णतृतीयायामुपोषणपरैर्नृभिः । कृत्वा जागरणं रात्रौ विशालाक्षीसमीपतः

भाद्रकृष्णतृतीयायामुपोषणपरैर्नरैः। रात्रौ जागरणं कार्यं विशालाक्षीसमीपतः॥

Verse 7

प्रातर्भोज्याः प्रयत्नेन चतुर्दशकुमारिकाः । अलंकृता यथाशक्त्या स्रगंबरविभूषणैः

प्रातः प्रयत्नतः भोज्याश्चतुर्दश कुमारिकाः। यथाशक्त्यलंकर्तव्याः स्रगम्बरविभूषणैः॥

Verse 8

विधाय पारणं पश्चात्पुत्रभृत्यसमन्वितैः । सम्यग्वाराणसीवासफलं लभ्येत कुंभज

पश्चात्पारणं विधाय पुत्रभृत्यसमन्वितैः। सम्यग्वाराणसीवासफलं लभ्येत हे कुम्भज॥

Verse 9

तस्यां तिथौ महायात्रा कार्या क्षेत्रनिवासिभिः । उपसर्ग प्रशांत्यर्थं निर्वाणकमलाप्तये

तस्यां तिथौ क्षेत्रनिवासिभिः महायात्रा विधेयाः, उपसर्गप्रशमनाय निर्वाणकमलप्राप्तये च।

Verse 10

वाराणस्यां विशालाक्षी पूजनीया प्रयत्नतः । धूपदीपैः शुभैर्माल्यैरुपहारैर्मनोहरैः

वाराणस्यां विशालाक्षी देवी प्रयत्नतः पूजनीया; शुभैर्धूपदीपैर्माल्यैर्मनोहरोपहारैश्च।

Verse 11

मणिमुक्ताद्यलंकारैर्विचित्रोल्लोच चामरैः । शुभैरनुपभुक्तैश्च दुकूलैर्गंधवासितैः

मणिमुक्ताद्यलंकारैर्विचित्रोल्लोचचामरैः, शुभैरनुपभुक्तैश्च दुकूलैर्गन्धवासितैः।

Verse 12

मोक्षलक्ष्मी समृद्ध्यर्थं यत्रकुत्र निवासिभिः । अप्यल्पमपि यद्दत्तं विशालाक्ष्यै नरोत्तमैः

मोक्षलक्ष्मीसमृद्ध्यर्थं यत्रकुत्रनिवासिभिः नरोत्तमैः, विशालाक्ष्यै यदल्पमपि दत्तं तत्।

Verse 13

तदानंत्याय जायंत मुने लोकद्वयेपि हि । विशालाक्षी महापीठे दत्तं जप्तं हुतं स्तुतम्

तदनन्त्याय जायते मुने, लोकद्वयेऽपि हि; विशालाक्षीमहापीठे दत्तं जप्तं हुतं स्तुतं च अनन्तफलप्रदम्।

Verse 14

मोक्षस्तस्य परीपाको नात्र कार्या विचाणा । विशालाक्षी समर्चातो रूपसंपत्तियुक्पतिः

तस्य समर्चनस्य मोक्षः परिपाकफलमेव; अत्र संशयस्यावकाशो नास्ति। विशालाक्ष्याः सम्यगर्चनात् रूपसम्पत्तियुक्तिः समृद्धिश्चापि लभ्यते।

Verse 15

प्राप्यतेत्र कुमारीभिर्गुणशीलाद्यलंकृतः । गुर्विणीभिः सुतनयो वंध्याभिगर्भसंभवः

अत्र कुमारीभिः गुणशीलाद्यलङ्कृतः योग्यः पतिः प्राप्यते। गुर्विणीभिः सुतनयः, वन्ध्याभिश्च गर्भसम्भवोऽपि प्रसादतः लभ्यते।

Verse 16

असौभाग्यवतीभिश्च सौभाग्यं महदाप्यते । विधवाभिर्न वैधव्यं पुनर्जन्मांतरे क्वचित्

असौभाग्यवतीभिश्च महत् सौभाग्यं प्राप्यते। विधवाभिश्च पुनर्जन्मान्तरे क्वचित् वैधव्यं न प्राप्यते।

Verse 17

सीमंतिनीभिः पुंभिर्वा परं निर्वाणमिच्छुभिः । श्रुता दृष्टार्चिता काश्यां विशालाक्ष्यभिलाषदा

सीमन्तिनीभिः पुंभिर्वा परं निर्वाणमिच्छुभिः—काश्यां विशालाक्षी श्रुता दृष्टा च समर्चिता सती अभिलषितं परमार्थं ददाति।

Verse 18

ततोन्यल्ललितातीर्थं गंगाकेशवसन्निधौ । तत्रास्ति ललिता देवी क्षेत्ररक्षाकरी परा

ततोऽन्यल्ललितातीर्थं गङ्गाकेशवसन्निधौ। तत्र ललिता देवी वसति, या परा क्षेत्ररक्षाकरी।

Verse 19

सा च पूज्या प्रयत्नेन सर्वसंपत्समृद्धये । ललितापूजकानां च जातु विघ्नो न जायते

सा देवी ललिता सर्वसंपत्समृद्धये प्रयत्नेन पूजनीया; ललितापूजकानां तु कदाचिदपि विघ्नो न जायते।

Verse 20

इषे कृष्णद्वितीयायां ललितां परिपूज्य वै । नारी वा पुरुषो वापि लभते वांछितं पदम्

इषमासे कृष्णपक्षस्य द्वितीयायां ललितां विधिवत् परिपूज्य, नारी वा पुरुषो वापि वाञ्छितं पदं लभते।

Verse 21

स्नात्वा च ललिता तीर्थे ललितां प्रणिपत्य वै । लभेत्सर्वत्र लालित्यं यद्वा तद्वाऽनुलप्य च

ललितातीर्थे स्नात्वा ललितां प्रणिपत्य च, सर्वत्र लालित्यं लभेत; यद्वा तद्वा भक्त्या अनुलप्यापि विशेषं प्रसादं प्राप्नुयात्।

Verse 22

मुने विश्वभुजा गौरी विशालाक्षी पुरः स्थिता । संहरंती महाविघ्नं क्षेत्रभक्तिजुषां सदा

मुने, विश्वभुजा गौरी विशालाक्षी देवी पुरः स्थिता; क्षेत्रभक्तिजुषां सदा महाविघ्नं संहरन्ती।

Verse 23

शारदं नवरात्रं च कार्या यात्रा प्रयत्नतः । देव्या विश्वभुजाया वै सर्वकामसमृद्धये

शारदे नवरात्रे प्रयत्नतः यात्रा कार्या; देव्या विश्वभुजाया वै सर्वकामसमृद्धये।

Verse 24

यो न विश्वभुजां देवीं वाराणस्यां नमेन्नरः । कुतो महोपसर्गेभ्यस्तस्य शांतिर्दुरात्मनः

यो न विश्वभुजां देवीं वाराणस्यां नमेन्नरः। कुतो महोपसर्गेभ्यस्तस्य शान्तिर्दुरात्मनः॥

Verse 25

यैस्तु विश्वभुजा देवी वाराणस्यां स्तुतार्चिता । न हि तान्विघ्नसंघातो बाधते सुकृतात्मनः

यैस्तु विश्वभुजा देवी वाराणस्यां स्तुतार्चिता। न हि तान्विघ्नसंघातो बाधते सुकृतात्मनः॥

Verse 26

अन्यास्ति काश्यां वाराही क्रतुवाराहसन्निधौ । तां प्रणम्य नरो भक्त्या विपदब्धौ न मज्जति

अन्यास्ति काश्यां वाराही क्रतुवाराहसन्निधौ। तां प्रणम्य नरो भक्त्या विपदब्धौ न मज्जति॥

Verse 27

शिवदूती तु तत्रैव द्रष्टव्याऽपद्विनाशिनी । आनंदवनरक्षार्थमुद्यच्छूलारितर्जनी

शिवदूती तु तत्रैव द्रष्टव्याऽपद्विनाशिनी। आनंदवनरक्षार्थमुद्यच्छूलारितर्जनी॥

Verse 28

वज्रहस्ता तथा चैंद्री गजराज रथास्थिता । इंद्रेशाद्दक्षिणेभागेऽर्चिता संपत्करी सदा

वज्रहस्ता तथा चैंद्री गजराजरथास्थिता। इंद्रेशाद्दक्षिणेभागेऽर्चिता संपत्करी सदा॥

Verse 29

स्कंदेश्वर समीपे तु कौमारी बर्हियानगा । प्रेक्षणीया प्रयत्नेन महाफलसमृद्धये

स्कन्देश्वरस्य समीपे तु कौमारी देवी बर्हियानगा । महाफलसमृद्ध्यर्थं प्रयत्नेनैव सा द्रष्टव्या ॥

Verse 30

महेश्वराद्दक्षिणतो देवी माहेश्वरी नरैः । वृषयानवती पूज्या महावृषसमृद्धिदा

महेश्वराद् दक्षिणतो देवी माहेश्वरी नरैः । वृषयानवती पूज्या महावृषसमृद्धिदा ॥

Verse 31

निर्वाणनरसिंहस्य समीपे मोक्षकांक्षिभिः । नारसिंही समर्च्या च समुद्यच्चक्र रम्यदोः

निर्वाणनरसिंहस्य समीपे मोक्षकाङ्क्षिभिः । नारसिंही समर्च्या च समुद्यच्चक्ररम्यदोः ॥

Verse 32

हंसयानवती ब्राह्मी ब्रह्मेशात्पश्चिमे स्थिता । गलत्कमंडलुजल चुलका ताडिता हिता

ब्रह्मेशात् पश्चिमे हंसयानवती ब्राह्मी स्थिता । गलत्कमण्डलुजलेन चुलकैरिव हिताय सिञ्चन्ती ॥

Verse 33

ब्रह्मविद्या प्रबोधार्थं काश्यां पूज्या दिनेदिने । ब्राह्मणैर्यतिभिर्नित्यं निजतत्त्वावबोधिभिः

ब्रह्मविद्याप्रबोधार्थं काश्यां ब्रह्मविद्या दिनेदिने पूज्या । ब्राह्मणैर्यतिभिश्च नित्यं निजतत्त्वावबोधिभिः ॥

Verse 34

शार्ङ्गचापविनिर्मुक्त महेषुभिरितस्ततः । उत्सादयंतीं प्रत्यूहान्काश्यां नारायणीं श्रयेत्

काश्यां शार्ङ्गचापविनिर्मुक्तैर्महेषुभिः सर्वतः प्रत्यूहान् उत्सादयन्तीं नारायणीं शरणं श्रयेत्।

Verse 35

प्रतीच्यांगोपिगोविंदाद्भ्राम्यच्चक्रोच्च तर्जनीम् । नारायणीं यः प्रणमेत्तस्य काश्यां महोदयः

गोपीगोविन्दात् प्रतीच्यां भ्रमच्चक्रोच्चतर्जनीं नारायणीं यः प्रणमेत् तस्य काश्यां महोदयः।

Verse 36

ततो गौरीं विरूपाक्ष देवयान्या उदग्दिशि । पूजयित्वा नरो भक्त्या वांछितां लभते श्रियम्

ततो विरूपाक्षदेवयान्याः उदग्दिशि गौरीं भक्त्या पूजयित्वा नरो वाञ्छितां श्रियम् अवाप्नोति।

Verse 37

शैलेश्वरी समभ्यर्च्या शैलेश्वर समीपगा । तर्जयंती च तर्जन्या संसर्गमुपसर्गजम्

शैलेश्वरसमीपगा शैलेश्वरी समभ्यर्च्या; सा तर्जन्या उपसर्गजं संसर्गं तर्जयति।

Verse 38

चित्रकूपे नरः स्नात्वा विचित्रफलदे नृणाम् । चित्रगुप्तेश्वरं वीक्ष्य चित्रघंटां प्रपूज्य च

चित्रकूपे नरः स्नात्वा नृणां विचित्रफलदे, चित्रगुप्तेश्वरं वीक्ष्य चित्रघण्टां च प्रपूजयेत्।

Verse 39

बहुपातकयुक्तोपि त्यक्तधर्मपथोपि वा । न चित्रगुप्तलेख्यः स्याच्चित्रघंटार्चको नरः

बहुपातकयुक्तोऽपि त्यक्तधर्मपथोऽपि वा । यः चित्रघण्टां समर्चयति स नरः चित्रगुप्तलेख्यः न भवति ॥

Verse 40

योषिद्वा पुरुषो वापि चित्रघंटां न योर्चयेत् । काश्यां विघ्नसहस्राणि तं सेवंते पदेपदे

योषिद्वा पुरुषो वापि यः काश्यां चित्रघण्टां न समर्चयेत् । तं विघ्नसहस्राणि पदेपदे सेवन्ते नित्यम् ॥

Verse 41

चैत्रशुक्लतृतीयायां कार्या यात्रा प्रयत्नतः । महामहोत्सवः कार्यो निशि जागरणं तथा

चैत्रशुक्लतृतीयायां प्रयत्नतः यात्रा विधीयताम् । महामहोत्सवश्च कार्यो निशि जागरणं तथा ॥

Verse 42

महापूजोपकरणैश्चित्रघंटां समर्च्य च । शृणोति नांतकस्येह घंटां महिषकंठगाम्

महापूजोपकरणैः चित्रघण्टां समर्च्य च । इह काश्यां न शृणोति नान्तकस्य घण्टां महिषकण्ठगाम् ॥

Verse 43

चित्रांगदेश्वरप्राच्यां चित्रग्रीवां प्रणम्य च । न जातु जंतुर्वीक्षेत विचित्रां यमयातनाम्

चित्राङ्गदेश्वरप्राच्यां चित्रग्रीवां प्रणम्य च । न जातु जन्तुर्वीक्षेत विचित्रां यमयातनाम् ॥

Verse 44

भद्रकालीं नरो दृष्ट्वा नाभद्रं पश्यति क्वचित् । भद्रनागस्य पुरतो भद्रवाप्यां कृतोदकः

भद्रकालीं नरो दृष्ट्वा न कदाचिदपि अमङ्गलं पश्यति। भद्रनागस्य पुरतः भद्रवाप्यां कृतोदकः सदा भद्रफलभाग्भवति॥

Verse 45

हरसिद्धिं प्रयत्नेन पूजयित्वा नरोत्तमः । महासिद्धिमवाप्नोति प्राच्यां सिद्धिविनायकात्

हरसिद्धिं प्रयत्नेन पूजयित्वा नरोत्तमः। प्राच्यां सिद्धिविनायकात् महासिद्धिमवाप्नुयात्॥

Verse 46

विधिं संपूज्य विधिवद्विविधैरुपहारकैः । विविधां लभते सिद्धिं विधीश्वरसमीपगाम्

विधिं विधिवद् विविधैरुपहारकैः सम्यक् संपूज्य। नरो विविधां सिद्धिं लभते, विधीश्वरसमीपगाम्॥

Verse 47

प्रयागतीर्थे सुस्नातो जनो निगडभंजनीम् । सभाजयित्वा नो जातु निगडैः परिबाध्यते

प्रयागतीर्थे सुस्नातः जनो निगडभंजनीं सम्यक् सभाजयित्वा। स कदाचिदपि निगडैः परिबाध्यते न॥

Verse 48

भौमवारे सदा पूज्या देवीनिगडभंजनी । कृत्वैकभुक्तं भक्त्यात्र बंदीमोक्षणकाम्यया

भौमवारे सदा पूज्या देवीनिगडभंजनी। भक्त्या अत्रैकभुक्तं कृत्वा बन्दीमोक्षणकाम्यया॥

Verse 49

संसारबंधविच्छित्तिमपि यच्छति सार्चिता । गणना शृंखलादीनां का च तस्याः समर्चनात्

सा सम्यगर्चिता सती संसारबन्धविच्छित्तिमपि ददाति। शृङ्खलामोक्षादीनां फलानां गणना का तस्याः समर्चनात्॥

Verse 50

दूरस्थोपि हि यो बंधुः सोपि क्षिप्रं समेष्यति । बंदी पदजुषां पुंसां श्रद्धया नात्र संशयः

दूरस्थोऽपि हि यो बन्धुः सोऽपि क्षिप्रं समेष्यति। पदजुषां पुंसां श्रद्धया बन्दी नात्र संशयः॥

Verse 51

किंचिन्नियममालंब्य यदि सा परिषेविता । कामान्पूरयति क्षिप्रं काशी संदेहहारिणी

किञ्चिन्नियममालम्ब्य यदि सा परिषेविता। काशी सन्देहहारिणी क्षिप्रं कामान् प्रपूरयेत्॥

Verse 52

घनटंककरा देवी भक्तबंधनभेदिनी । कं कं न पूरयेत्कामं तीर्थराजसमीपगा

घनटङ्ककरा देवी भक्तबन्धनभेदिनी। तीर्थराजसमीपस्था कं कं न पूरयेत् कामम्॥

Verse 53

देवी पशुऽपतेः पश्चादमृतेश्वर सन्निधौ । स्नात्वा चैवामृते कूपे नमनीया प्रयत्नतः

देवी पशुपतेः पश्चादमृतेश्वरसन्निधौ। अमृतकूपे स्नात्वा च प्रयत्नतो नमेत्॥

Verse 54

पूजयित्वा नरो भक्त्या देवताममृतेश्वरीम् । अमृतत्वं भजेदेव तत्पादांबुज सेवनात्

भक्त्या अमृतेश्वरीं देवीं पूजयित्वा नरः। तस्याः पादाम्बुजसेवया नूनम् अमृतत्वं प्राप्नुयात्॥

Verse 55

धारयंतीं महामायाममृतस्य कमंडलुम् । दक्षिणेऽभयदां वामे ध्यात्वा को नाऽमृतत्वभाक्

अमृतस्य कमण्डलुं धारयन्तीं महामायाम्। दक्षिणेऽभयदां वामे धृत्वा ध्यायेत्—को न अमृतत्वभाग्॥

Verse 56

सिद्धलक्ष्मी जगद्धात्री प्रतीच्याममृतेश्वरात् । प्रपितामह लिंगस्य पुरतः सिद्धिदार्चिता

अमृतेश्वरात् प्रतीच्यां सिद्धलक्ष्मीर्जगद्धात्री। प्रपितामह-लिङ्गस्य पुरतः सिद्धिदा पूज्यते॥

Verse 57

प्रासादं सिद्धलक्ष्म्याश्च विलोक्य कमलाकृतिम् । लक्ष्मीविलाससंज्ञं च को न लक्ष्मीं समाप्नुयात्

सिद्धलक्ष्म्याः कमलाकृतिं प्रासादं विलोक्य। ‘लक्ष्मीविलास’संज्ञं च दृष्ट्वा को न लक्ष्मीं समाप्नुयात्॥

Verse 58

ततः कुब्जा जगन्माता नलकूवरलिंगतः । पूजनीया पुरोभागे प्रपितामहपश्चिमे

ततः कुब्जा जगन्माता नलकूवर-लिङ्गतः। पुरोभागे प्रपितामहस्य पश्चिमे पूजनीया॥

Verse 59

उपसर्गा न शेषांश्च कुब्जा हरति पूजिता । तस्मात्कुब्जा प्रयत्नेन पूज्या काश्यां शुभार्थिभिः

पूजिता कुब्जा उपसर्गान् शेषदुःखांश्च हरति। तस्मात् काश्यां शुभार्थिभिः प्रयत्नेन कुब्जा पूजनीया॥

Verse 60

कुब्जांबरेश्वरं लिंगं नलकूबर पश्चिमे । त्रिलोकसुंदरी गौरी तत्रार्च्याभीष्टदायिनी

नलकूबरस्य पश्चिमे कुब्जाम्बरेश्वरं नाम लिङ्गं स्थितम्। तत्र त्रिलोकसुन्दरी गौरी इष्टदायिनी समर्चनीया॥

Verse 61

त्रिलोकसुंदरी सिद्धिं दद्यात्त्रैलोक्यसुंदरीम् । वैधव्यं नाप्यते क्वापि तस्या देव्याः समर्चनात्

त्रिलोकसुन्दरी सिद्धिं त्रैलोक्यसुन्दरीं दद्यात्। तस्या देव्याः समर्चनात् क्वापि वैधव्यं न प्राप्यते॥

Verse 62

दीप्ता नाम महाशक्तिः सांबादित्यसमीपगा । देदीप्यमान लक्ष्मीका जायंते तत्समर्चनात्

दीप्ता नाम महाशक्तिः सांबादित्यसमीपगा। तस्याः समर्चनात् देदीप्यमानाः लक्ष्म्यः सम्भवन्ति॥

Verse 63

श्रीकंठ सन्निधौ देवी महालक्ष्मीर्जगज्जनिः । स्नात्वा श्रीकुंड तीर्थे तु समर्च्या जगदंबिका

श्रीकण्ठसन्निधौ देवी महालक्ष्मीर्जगज्जनिः। श्रीकुण्डतीर्थे स्नात्वा तु जगदम्बिका समर्चनीया॥

Verse 64

पितॄन्संतर्प्य विधिवत्तीर्थे श्रीकुंडसंज्ञिते । दत्त्वा दानानि विधिवन्न लक्ष्म्या परिमुच्यते

श्रीकुण्डसंज्ञिते तीर्थे विधिवत् पितॄन् सन्तर्प्य, विधिवद् दानानि दत्त्वा, नरः लक्ष्म्याः परिमोक्षं न प्राप्नोति—लक्ष्मी तं न जहाति।

Verse 65

लक्ष्मीक्षेत्रं महापीठं साधकस्यैव सिद्धिदम् । साधकस्तत्र मंत्रांश्च नरः सिद्धिमवाप्नुयात्

एतल्लक्ष्मीक्षेत्रं महापीठं, साधकस्यैव विशेषतः सिद्धिदम्। तत्र साधको नरः मन्त्रैः सिद्धिमवाप्नुयात्।

Verse 66

संति पीठन्यनेकानि काश्यां सिद्धिकराण्यपि । महालक्ष्मीपीठसमं नान्यल्लक्ष्मीकरं परम्

काश्यां सिद्धिकराण्यनेकानि पीठानि सन्ति; तथापि महालक्ष्मीपीठसमं परं लक्ष्मीकरं नान्यत्।

Verse 67

महालक्ष्म्यष्टमीं प्राप्य तत्र यात्रा कृतां नृणाम् । संपूजितेह विधिवत्पद्मा सद्म न मुंचति

महालक्ष्म्यष्टम्यां तत्र यात्रां कृत्वा ये नरा विधिवत् पूजयन्ति, तेषां गृहे पद्मा (लक्ष्मीः) सद्म न मुञ्चति।

Verse 68

उत्तरे तु महालक्ष्म्या हयकंठीकुठारधृक् । काशीविघ्रमहावृक्षांश्छिनत्ति प्रतिवासरम्

महालक्ष्म्याः उत्तरे हयकण्ठी कुठारधृक् वर्तते; सा प्रतिवासरं काशीविघ्नमहावृक्षान् छिनत्ति।

Verse 69

कौर्मी शक्तिर्महालक्ष्मी दक्षिणे पाशपाणिका । बध्नाति विघ्नसंघातं क्षेत्रस्यास्य प्रतिक्षणम्

दक्षिणदिशि कौर्मीशक्तिरूपा महालक्ष्मीः पाशपाणिका स्थित्वा, अस्य क्षेत्रस्य विघ्नसंघातं प्रतिक्षणं बध्नाति निरोधयति च।

Verse 70

सा पूजितास्तुता मर्त्यैः क्षेत्रसिद्धिं प्रयच्छति । वायव्यां च शिखी चंडी क्षेत्ररक्षाकरी परा

सा मर्त्यैः पूजिता स्तुता च सती क्षेत्रसिद्धिं प्रयच्छति। वायव्यां दिशि च शिखी चण्डी परा क्षेत्ररक्षाकरी वर्तते।

Verse 71

खादंती विघ्नसंघातं शिखी शब्दं करोति च । तस्याः संदर्शनात्पुंसां नश्यंति व्याधयोखिलाः

विघ्नसंघातं खादन्ती शिखी शब्दं करोति च। तस्याः संदर्शनात् पुंसां व्याधयः अखिलाः नश्यन्ति।

Verse 72

भीमचंड्युत्तरद्वारं सदा रक्षेदतंद्रिता । भीमेश्वरस्य पुरतः पाशमुद्गरधारिणीम्

भीमचण्डी उत्तरद्वारं सदा अतन्द्रिता रक्षेत्। भीमेश्वरस्य पुरतः पाशमुद्गरधारिणी तिष्ठति।

Verse 73

भीमचंडीं नरो दृष्ट्वा भीमकुंडे कृतोदकः । भीमाकृतीन्न वै पश्येद्याम्यान्दूतान्क्वचित्कृती

भीमचण्डीं दृष्ट्वा नरो भीमकुण्डे कृतोदकः। कृत्यवान् क्वचिदपि याम्यान् दूतान् भीमाकृतीन् न पश्येत्।

Verse 74

छागवक्त्रेश्वरी देवी दक्षिणे वृषभध्वजात् । अहर्निशं भक्षयति विघ्नौघतरुपल्लवान्

वृषभध्वजस्य (शिवस्य) दक्षिणभागे छागवक्त्रेश्वरी देवी वर्तते । सा अहर्निशं विघ्नौघतरुपल्लवान् भक्षयति ।

Verse 75

तस्या देव्याः प्रसादेन काशीवासः प्रलभ्यते । अतश्छागेश्वरीं देवीं महाष्टम्यां प्रपूजयेत्

तस्या देव्याः प्रसादेन काशीवासः प्राप्यते । अतः महाष्टम्यां छागेश्वरीं देवीं भक्त्या प्रपूजयेत् ।

Verse 76

तालजंघेश्वरी देवी तालवृक्षकृतायुधा । उत्सादयति विघ्नौघानानंदवन मध्यगान्

तालजंघेश्वरी देवी तालवृक्षकृतायुधा । सा आनन्दवनमध्यगान् विघ्नौघान् उत्सादयति ।

Verse 77

संगमेश्वर लिंगस्य दक्षिणे विकटाननाम् । तालजंघेश्वरीं नत्वा न विघ्नैरभिभूयते

संगमेश्वरलिङ्गस्य दक्षिणे विकटानना तालजंघेश्वरी वर्तते । तां नत्वा जनो विघ्नैर्नाभिभूयते ।

Verse 78

उद्दालकेश्वराल्लिंगात्तीर्थं उद्दालकाभिधे । याम्यां च यमदंष्ट्राख्या चर्वयेद्विघ्नसंहतिम्

उद्दालकेश्वरलिङ्गात् उद्दालकाभिधं तीर्थं भवति । याम्यदिशि च यमदंष्ट्राख्या देवी विघ्नसंहतिं चर्वयति ।

Verse 79

प्रणता यमदंष्ट्रायैस्तीर्थेचोद्दालकाभिधे । कृत्वापि पापसंघातं न यमाद्बिभ्यतीहते

उद्दालकाभिधे तीर्थे यमदंष्ट्रायै यः प्रणमति, स पापसंघातयुक्तोऽपि अत्र यमात् न बिभेति।

Verse 80

दारुकेश्वर तीर्थे तु दारुकेशसमीपतः । पातालतालुवदनामाकाशोष्ठीं धराधराम्

दारुकेश्वरतीर्थे दारुकेशसमीपे सा देवी वर्तते—पातालतलुवदना, आकाशोष्ठी, धराधरवत् दृढा।

Verse 81

कपालकर्त्रीं हस्तां च ब्रह्मांडकवलप्रियाम् । शुष्कोदरीं स्नायुबद्धां चर्ममुंडेति विश्रुताम्

हस्ते कपालकर्त्रीं धारयन्तीं, ब्रह्माण्डकवलप्रियाम्; शुष्कोदरीं स्नायुबद्धां, चर्ममुंडेति विश्रुताम्।

Verse 82

क्षेत्रस्य पूर्वदिग्भागं रक्षंती विघ्नसंघतः । लसत्सहस्रदोर्दंडां ज्वलत्केकरवीक्षणाम्

क्षेत्रस्य पूर्वदिग्भागं विघ्नसंघातनाशिनी सा रक्षति—लसत्सहस्रदोर्दण्डा, ज्वलत्केकरवीक्षणा।

Verse 83

पारावारप्रसृमर हस्त न्यस्तारि मोदकाम् । द्वीपि कृत्तिपरीधानां कटुकाट्टाट्टहासिनीम्

पारावारप्रसृमरहस्तेन न्यस्तारिमोदकां वहन्तीं, द्वीपिकृत्तिपरीधानां, कटुकाट्टाट्टहासिनीम्।

Verse 84

मृणालनालवत्तीव्रं चर्वंतीमस्थि पापिनः । शूलाग्रप्रोत दुर्वृत्त क्षेत्रद्रोहिकलेवराम्

मृणालनालसदृशतीक्ष्णतया पापिनामस्थीनि चर्वन्ती, शूलाग्रप्रोता दुर्वृत्तानां क्षेत्रद्रोहिणां कलेवराणि धारयति।

Verse 85

कपालमालाभरणां महाभीषणरूपिणीम् । चर्ममुंडां नरो नत्वा क्षेत्रविघ्नैर्न बाध्यते

कपालमालाभरणां महाभीषणरूपिणीं चर्ममुंडां नरो नत्वा क्षेत्रविघ्नैर्न बाध्यते।

Verse 86

यथैव चर्ममुंडैषा महारुंडापि तादृशी । एतावानेव भेदोस्या रुंडस्रग्भूषणात्वियम्

यथैव चर्ममुंडैषा, महारुंडापि तादृशी; एतावानेव भेदोऽस्या—रुंडस्रग्भूषणत्वियम्।

Verse 87

क्षेत्ररक्षां प्रकुरुत उभेदेव्यौ महाबले । हसंत्यौ करतालीभिरन्योन्यं दोः प्रसारणात्

क्षेत्ररक्षां प्रकुरुत उभे देव्यौ महाबले; हसन्त्यौ करतालीभिरन्योन्यं दोः प्रसारणात्।

Verse 88

हयग्रीवेश्वरे तीर्थे लोलार्कादुत्तरे सदा । महारुंडा प्रचंडास्या तिष्ठते भक्तविघ्नहृत्

हयग्रीवेश्वरे तीर्थे लोलार्कादुत्तरे सदा, महारुंडा प्रचंडास्या तिष्ठते भक्तविघ्नहृत्।

Verse 89

चर्ममुंडा महारुंडा कथिते ये तु देवते । तयोरंतरतस्तिष्ठेच्चामुंडा मुंडरूपिणी

चर्ममुंडा महारुंडा इति ये देव्योऽभिधीयते । तयोर्मध्ये तु तिष्ठेच्चामुंडा मुंडरूपिणी ॥

Verse 90

एतास्तिस्रः प्रयत्नेन पूज्याः क्षेत्रनिवासिभिः । धनधान्यप्रदाश्चैताः पुत्रपौत्रप्रदा इमाः

एतास्तिस्रः प्रयत्नेन क्षेत्रवासिभिरर्चिताः । धनधान्यप्रदाश्चैव पुत्रपौत्रप्रदाः स्मृताः ॥

Verse 91

उपसर्गानमूर्घ्नंति दद्युर्नैःश्रेयसीं श्रियम् । स्मृता दृष्टा न ताः स्पृष्टाः पूजिताः श्रद्धया नरैः

उपसर्गान् विनिघ्नन्ति दद्युर्नैःश्रेयसीं श्रियम् । स्मृता दृष्टा न स्पृष्टाश्च पूजिता श्रद्धया नरैः ॥

Verse 92

महारुंडा प्रतीच्यां च देवी स्वप्नेश्वरी शुभा । भविष्यं कथयेत्स्वप्ने भक्तस्याग्रे शुभाशुभम्

प्रतीच्यां महरुंडा देवी स्वप्नेश्वरी शुभा । स्वप्ने भक्तस्य कथयेद्भविष्यं शुभाशुभम् ॥

Verse 93

तत्र स्वप्नेश्वरं लिंगं देवीं स्वप्नेश्वरीं तथा । स्नात्वासिसंगमे पुण्ये यस्मिन्कस्मिंस्तिथावपि

तत्र स्वप्नेश्वरं लिङ्गं देवीं स्वप्नेश्वरीं तथा । आसीसङ्गमस्नानात् पुण्ये यस्मिन्कस्मिंस्तिथावपि ॥

Verse 94

उपोषणपरो धीमान्नारीवा पुरुषोपि वा । संपूज्य स्थंडिलशयः स्वप्ने भावि विलोकयेत्

उपोषणपरः धीमान् नारी वा पुरुषोऽपि वा । सम्यक् संपूज्य स्थण्डिलशयः स्वप्ने भावि विलोकयेत् ॥

Verse 95

अद्यापि प्रत्ययस्तत्र कार्य एष विजानता । भूतं भावि भवत्सर्वं वदेत्स्वप्नेश्वरी निशि

अद्यापि प्रत्ययस्तत्र कर्तव्य एष विजानता । भूतं भावि भवत्सर्वं वदेत् स्वप्नेश्वरी निशि ॥

Verse 96

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां निशि वा दिवा । प्रयत्नतः समर्च्या सा काश्यां ज्ञानार्थिभिर्नरैः

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां निशि वा दिवा । प्रयत्नतः समर्च्या सा काश्यां ज्ञानार्थिभिर्नरैः ॥

Verse 97

स्वप्नेश्वर्याश्च वारुण्यां दुर्गादेवी व्यवस्थिता । क्षेत्रस्य दक्षिणं भागं सा सदैवाभिरक्षति

स्वप्नेश्वर्याश्च वारुण्यां दुर्गादेवी व्यवस्थिता । क्षेत्रस्य दक्षिणं भागं सा सदैवाभिरक्षति ॥