Adhyaya 18

Verse 1

स्कंद उवाच । अन्यच्च शृणु विप्रेंद्र वृत्तातं तत्र संभवम् । महाश्चर्यप्रजननं महापातकहारि च

स्कन्द उवाच—अन्यच्च शृणु विप्रेन्द्र, तत्र सम्भवं वृत्तान्तम्। महाश्चर्यप्रजननं महापातकहारि च।

Verse 2

इत्थं कथां प्रकुर्वाणे रत्नशेस्य महेश्वरे । कोलाहलो महानासीत्त्रातत्रातेति सर्वतः

इत्थं कथां प्रकुर्वाणे रत्नेशस्य महेश्वरे, सर्वतः ‘त्रात त्रात’ इति महान् कोलाहलोऽभवत्।

Verse 3

महिषासुरपुत्रोसौ समायाति गजासुरः । प्रमथन्प्रमथान्सर्वान्निजवीर्य मदोद्धतः

महिषासुरस्य पुत्रोऽसौ गजासुरः समायाति। स्ववीर्यमदेनोद्धतः सर्वान् प्रमथान् प्रमथ्य विक्षिपति॥

Verse 4

यत्रयत्र धरायां स चरणं प्रमिणोति हि । अचलोल्लोलयांचक्रे तत्रतत्रास्य भारतः

यत्र यत्र धरायां स चरणं प्रमिणोति हि। तत्र तत्र, हे भारत, अचलान् अपि लोलयामास॥

Verse 5

ऊरुवेगेन तरवः पतंति शिखरैः सह । यस्य दोर्दंडघातेन चूर्णाः स्युश्च शिलोच्चयाः

ऊरुवेगेन यस्य तरवः शिखरैः सह पतन्ति। यस्य दोर्दण्डघातेन शिलोच्चयाश्चूर्णिता भवेयुः॥

Verse 6

यस्य मौलिजसंघर्षाद्घ नाव्योम त्यजंत्यपि । नीलिमानं न चाद्यापि जह्युस्तक्लेशसंगजम्

यस्य मौलिजसंघर्षाद् घनाः व्योम न त्यजन्त्यपि। अद्यापि नीलिमानं न जह्युः तद्-क्लेश-संगजम्॥

Verse 7

यस्य निःश्वाससंभारैरुत्तरंगा महाब्धयः । नद्योप्यमंदकल्लोला भवंति तिमिभिः सह

यस्य निःश्वाससंभारैरुत्तरङ्गा महाब्धयः। नद्योऽपि मन्दकल्लोला भवन्ति तिमिभिः सह॥

Verse 8

योजनानां सहस्राणि नवयस्य समुच्छ्रयः । तावानेव हि विस्तारस्तनोर्मायाविनोस्य हि

नवसहस्रयोजनपरिमाणोऽस्य समुच्छ्रयः। तावानेव च विस्तारो मायाविनस्तनोर्हि॥

Verse 9

यन्नेत्रयोः पिंगलिमा तथा तरलिमा पुनः । विद्युता नोज्झ्यतेऽद्यापि सोयमायाति सत्वरः

यस्य नेत्रयोः पिङ्गलिमा तरलिमा च विद्युतामप्यद्यापि नातिशेते; स एव सत्वरमायाति॥

Verse 10

यांयां दिशं समभ्येति सोयं दुःसह दानवः । सासा समी भवेदस्य साध्वसादिव दिग्ध्रुवम्

यां यां दिशं स दुष्सहदानवः समभ्येति, सा सा दिक् ध्रुवं साध्वसादिव तस्य समी भवति॥

Verse 11

ब्रह्मलब्धवरश्चायं तृणीकृतजगत्त्रयः । अवध्योहं भवामीति स्त्रीपुंसैः कामनिर्जितैः

ब्रह्मलब्धवरः स तृणीकृतजगत्त्रयः ‘अवध्योऽहं’ इति मन्यते; स्त्रीपुंसैः कामनिर्जितः॥

Verse 12

ततस्त्रिशूलहेतिस्तमायांतं दैत्यपुंगवम् । विज्ञायावध्यमन्येन शूलेनाभिजघान तम्

ततः त्रिशूलहेतिः तमायान्तं दैत्यपुङ्गवं विज्ञायान्येनावध्यं शूलेनाभिजघान तम्॥

Verse 13

प्रोतस्तेन त्रिशूलेन स च दैत्यो गजासुरः । छत्रीकृतमिवात्मानं मन्यमानो जगौ हरम्

तेन त्रिशूलेन प्रोतः स दैत्यो गजासुरः । छत्रीकृतमिवात्मानं मन्यमानो हरं जगौ ॥

Verse 14

गजासुर उवाच । त्रिशूलपाणे देवेश जाने त्वां स्मरहारिणम् । तव हस्ते मम वधः श्रेयानेव पुरांतक

गजासुर उवाच । त्रिशूलपाणे देवेश जाने त्वां स्मरहारिणम् । तव हस्ते मम वधः श्रेयानेव पुरान्तक ॥

Verse 15

किंचिद्विज्ञप्तुमिच्छामि अवधेहि ममेरितम् । सत्यं ब्रवीमि नासत्यं मृत्युंजय विचारय

किंचिद्विज्ञप्तुमिच्छामि अवधेहि ममेरितम् । सत्यं ब्रवीमि नासत्यं मृत्युंजय विचारय ॥

Verse 16

त्वमेको जगतां वंद्यो विश्वस्योपरि संस्थितः । अहं त्वदुपरिष्टाच्च स्थितोस्मी ति जितं मया

त्वमेको जगतां वन्द्यो विश्वस्योपरि संस्थितः । अहं त्वदुपरिष्टाच्च स्थितोस्मीति जितं मया ॥

Verse 17

धन्योस्म्यनुगृहीतोस्मि त्वत्त्रिशूलाग्रसंस्थितः । कालेन सर्वैर्मर्तव्यं श्रेयसे मृत्युरीदृशः

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि त्वत्त्रिशूलाग्रसंस्थितः । कालेन सर्वैर्मर्तव्यं श्रेयसे मृत्युरीदृशः ॥

Verse 18

इति तस्य वचः श्रुत्वा देवदेवः कृपानिधिः । प्रोवाच प्रहसञ्छंभुर्घटोद्भव गजासुरम्

इति तस्य वचः श्रुत्वा देवदेवः कृपानिधिः । प्रहसन् शम्भुरुवाच घटोद्भव-गजासुरम् ॥

Verse 19

ईश्वर उवाच । गजासुर प्रसन्नोस्मि महापौरुषशेवधे । स्वानुकूल वरं ब्रूहि ददामि सुमतेऽसुर

ईश्वर उवाच । गजासुर प्रसन्नोऽस्मि महापौरुषशेवधे । स्वानुकूलं वरं ब्रूहि ददामि सुमतेऽसुर ॥

Verse 20

इत्याकर्ण्य स दैत्येंद्रः प्रत्युवाच महेश्वरम् । गजासुर उवाच । यदि प्रसन्नो दिग्वासस्तदा नित्यं वसान मे

इत्याकर्ण्य स दैत्येन्द्रः प्रत्युवाच महेश्वरम् । गजासुर उवाच । यदि प्रसन्नो दिग्वासस्तदा नित्यं वसान माम् ॥

Verse 21

इमां कृत्तिं विरूपाक्ष त्वत्त्रिशूलाग्निपाविताम् । स्वप्रमाणां सुखस्पर्शां रणांगणपणीकृताम्

इमां कृत्तिं विरूपाक्ष त्वत्त्रिशूलाग्निपाविताम् । स्वप्रमाणां सुखस्पर्शां रणाङ्गणपणीकृताम् ॥

Verse 22

इष्टगंधिः सदैवास्तु सदैवास्त्वतिकोमला । सदैव निर्मला चास्तु सदैवास्त्वतिमंडनम्

इष्टगन्धिः सदैवास्तु सदैवास्त्वतिकोमला । सदैव निर्मला चास्तु सदैवास्त्वतिमण्डनम् ॥

Verse 23

महातपोऽनलज्वालाः प्राप्यापि सुचिरं विभो । न दग्धा कृत्तिरेषा मे पुण्यगंधनिधिस्ततः

विभो, महातपसामनलज्वालाः सुचिरं प्राप्यापि मे कृत्तिरियं न दग्धा; अतः सा पुण्यगन्धनिधिः पुण्यनिधानं च।

Verse 24

यदि पुण्यवती नैषा ममकृत्तिर्दिगंबर । तदा त्वदंगसंगोस्याः कथं जातो रणांगणे

दिगम्बर, यदि मम कृत्तिरियं न पुण्यवती स्यात्, तर्हि रणाङ्गणे तवाङ्गसङ्गोऽस्याः कथं जातः?

Verse 25

अन्यं च मे वरं देहि यदि तुष्टोसि शंकर । नामास्तु कृत्तिवासास्ते प्रारभ्याद्यतनं दिनम्

शंकर, यदि तुष्टोऽसि तर्हि मेऽन्यं वरं देहि—अद्यतनदिनमारभ्य तव नाम ‘कृत्तिवासाः’ इति भवतु।

Verse 26

इति तस्य वचः श्रुत्वा तथेत्युक्त्वा च शंकरः । पुनःप्रोवाच तं दैत्यं भक्तिनिर्मलमानसम्

तस्य वचः श्रुत्वा शंकरः ‘तथास्तु’ इत्युक्त्वा, भक्त्या निर्मलमानसं तं दैत्यं पुनरपि प्रोवाच।

Verse 27

ईश्वर उवाच । शृणु पुण्यनिधे दैत्य वरमन्यं सुदुर्लभम् । अविमुक्ते महाक्षेत्रे रण त्यक्त कलेवर

ईश्वर उवाच—शृणु, पुण्यनिधे दैत्य, वरमन्यं सुदुर्लभम्—अविमुक्ते महाक्षेत्रे रणे त्यक्तकलेवरस्य…

Verse 28

इदं पुण्यशरीरं ते क्षेत्रेस्मिन्मुक्तिसाधने । मम लिंगं भवत्वत्र सर्वेषांमुक्तिदायकम्

इदं ते पुण्यशरीरं अस्मिन्मुक्तिसाधने क्षेत्रे मम लिङ्गत्वं प्राप्स्यति; अत्र स्थितं मम लिङ्गं सर्वेषां मुक्तिदायकं भवतु।

Verse 29

कृत्तिवासेश्वरं नाम महापातकनाशनम् । सर्वेषामेव लिंगानां शिरोभूतमिदं वरम्

अस्य नाम कृत्तिवासेश्वरं महापातकनाशनम्; सर्वेषां लिङ्गानां मध्ये इदं वरं शिरोभूतं भवति।

Verse 30

यावंति संति लिंगानि वाराणस्यां महांत्यपि । उत्तमं तावतामेतदुत्तमांगवदुत्तमम्

वाराणस्यां यावन्ति लिङ्गानि सन्ति, महान्त्यपि; तावतां मध्ये एतदेवोत्तमं, उत्तमाङ्गवत् परमोत्कृष्टम्।

Verse 31

मानवानां हितायात्र स्थास्येहं सपरिग्रहः । दृष्टेनानेन लिंगेन पूजितेन स्तुतेन च । कृतकृत्यो भवेन्मर्त्यः संसारं न विशेत्पुनः

मानवानां हितायाहं सपरिग्रहः सपरिवारः अत्र स्थास्यामि। अनेन लिङ्गेन दर्शनमात्रेण, पूजनेन स्तवनेन च, मर्त्यः कृतकृत्यो भवति, पुनः संसारं न विशति।

Verse 32

रुद्राः पाशुपताः सिद्धा ऋषयस्तत्त्वचिंतकाः । शांता दांता जितक्रोधा निर्द्वंद्वा निष्परिग्रहाः

रुद्राः पाशुपताः सिद्धाः ऋषयश्च तत्त्वचिन्तकाः; शान्ता दान्ता जितक्रोधा निर्द्वन्द्वा निष्परिग्रहाश्च (अत्र वसन्ति)।

Verse 33

अविमुक्ते स्थिता ये तु मम भक्ता मुमुक्षवः । मानापमानयोस्तुल्याः समलोष्टाश्मकांचनाः

अविमुक्ते स्थिता ये तु मम भक्ता मुमुक्षवः । मानापमानयोस्तुल्याः समलोष्टाश्मकांचनाः

Verse 34

कृत्तिवासेश्वरे लिंगे स्थास्येहं तदनुग्रहे । दशकोटिसहस्राणि तीर्थानि प्रतिवासरम्

कृत्तिवासेश्वरे लिंगे स्थास्येहं तदनुग्रहे । दशकोटिसहस्राणि तीर्थानि प्रतिवासरम्

Verse 35

त्रिकालमागमिष्यंति कृत्तिवासे न संशयः । कलिद्वापरसंभूता नराः कल्मषबुद्धयः

त्रिकालमागमिष्यंति कृत्तिवासे न संशयः । कलिद्वापरसंभूता नराः कल्मषबुद्धयः

Verse 36

सदाचारविनिर्मुक्ताः सत्यशौचपराङ्मुखाः । मायया दंभलोभाभ्यां मोहाहंकृतिसंयुताः

सदाचारविनिर्मुक्ताः सत्यशौचपराङ्मुखाः । मायया दंभलोभाभ्यां मोहाहंकृतिसंयुताः

Verse 37

शूद्रान्नसेविनो विप्रा जिह्वाला अतिलालसाः । संध्यास्नानजपेज्यासु दूरीकृत मनोधियः

शूद्रान्नसेविनो विप्रा जिह्वाला अतिलालसाः । संध्यास्नानजपेज्यासु दूरीकृत मनोधियः

Verse 38

कृत्तिवासेश्वरं प्राप्य सर्वपापविवर्जिताः । सुखेन मोक्षमेष्यंति यथा सुकृतिनस्तथा

कृत्तिवासेश्वरं प्राप्य सर्वपापविवर्जिताः । सुखेन मोक्षमाप्नुवन्ति यथा सुकृतिनस्तथा ॥

Verse 39

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं सेव्यं काश्यां ततो नरैः । जन्मांतरसहस्रेषु मोक्षोन्यत्र सुदुर्लभः

तस्मात्काश्यां नरैः सेव्यं कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गम् । जन्मान्तरसहस्रेषु मोक्षोऽन्यत्र सुदुर्लभः ॥

Verse 40

कृत्तिवासेश्वरे लिंगे लभ्यस्त्वेकेन जन्मना । पृर्वजन्मकृतं पापं तपोदानादिभिः शनैः । नश्येत्सद्यो विनश्येत कृत्तिवासे श्वरेक्षणात्

कृत्तिवासेश्वरे लिङ्गे लभ्यस्त्वेकेन जन्मना । पूर्वजन्मकृतं पापं तपोदानादिभिः शनैः । नश्येत् सद्यो विनश्येत् कृत्तिवासेश्वरेक्षणात् ॥

Verse 41

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं येर्चयिष्यंति मानवाः । प्रविष्टास्ते शरीरे मे तेषां नास्ति पुनर्भवः

कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं येऽर्चयिष्यन्ति मानवाः । प्रविष्टास्ते शरीरे मे तेषां नास्ति पुनर्भवः ॥

Verse 42

अविमुक्तेऽत्र वस्तव्यं जप्तव्यं शतरुद्रियम् । कृत्तिवासेश्वरो देवो द्रष्टव्यश्च पुनःपुनः

अविमुक्तेऽत्र वस्तव्यं जप्तव्यं शतरुद्रियम् । कृत्तिवासेश्वरो देवो द्रष्टव्यश्च पुनःपुनः ॥

Verse 43

सप्तकोटिमहारुद्रैः सुजप्तैर्यत्फलं भवेत् । तत्फलं लभ्यते काश्यां पूजनात्कृत्तिवाससः

सप्तकोटिमहारुद्रमन्त्राणां सुजप्त्या यत्फलं भवेत्, तत्फलं काश्यां कृत्तिवासस्य (शिवस्य) पूजनमात्रेणैव लभ्यते।

Verse 44

माघ कृष्णचतुर्दश्यामुपोष्य निशि जागृयात् । कृत्तिवासेशमभ्यर्च्य यः स यायात्परां गतिम्

माघकृष्णचतुर्दश्यामुपोष्य निशि जागरं कृत्वा, कृत्तिवासेशमभ्यर्च्य यः स परां गतिं यायात्।

Verse 45

शुक्लायां पंचदश्यां यश्चैत्र्यां कर्ता महोत्सवम् । कृत्तिवासेश्वरे लिंगे न स गर्भं प्रवक्ष्येते

चैत्रमासे शुक्लपक्षपञ्चदश्यां यः कृत्तिवासेश्वरे लिङ्गे महोत्सवं करोति, स पुनर्गर्भप्रवेशं न प्राप्नोतीति प्रवक्ष्यते।

Verse 46

कथयित्वेति देवेशस्तत्कृत्तिं परिगृह्य च । गजासुरस्य महतीं प्रावृणोद्धरिदंबरः

एवं कथयित्वा देवेशः तत्कृत्तिं परिगृह्य, गजासुरस्य महतीं चर्मणीं गृहीत्वा, हरिदम्बरः स्वाङ्गे प्रावृणोत्।

Verse 47

महामहोत्सवो जातस्तस्मिन्नहनि कुंभज । कृत्तिवासत्वमापेदे यस्मिन्देवो दिगंबरः

तस्मिन्नहनि कुंभज, महामहोत्सवो जातः; यस्मिन्दिने दिगंबरदेवः ‘कृत्तिवास’ इति नाम्ना प्रसिद्धिमापेदे।

Verse 48

यत्रच्छत्रीकृतो दैत्यः शूलमारोप्य भूतले । तच्छूलोत्पाटनाज्जातं तत्र कुंडं महत्तरम्

यत्र भूतले शूलमारोप्य छत्रीकृतो दैत्यः स्थितः, तस्मात् तच्छूलोत्पाटनसमये तत्र महत्तरं पुण्यकुण्डं समुत्पन्नम्।

Verse 49

तस्मिन्कुंडे नरः स्नात्वा कृत्वा च पितृतर्पणम् । कृत्तिवासेश्वरं दृष्ट्वा कृतकृत्यो नरो भवेत्

तस्मिन् पुण्यकुण्डे स्नात्वा पितृतर्पणं च कृत्वा, कृत्तिवासेश्वरं दृष्ट्वा नरः कृतकृत्यो भवेत्।

Verse 50

स्कंद उवाच । तस्मिंस्तीर्थे तु यद्वृत्तं तदगस्ते निशामय । काका हंसत्वमापन्नास्तत्तीर्थस्य प्रभावतः

स्कन्द उवाच—अगस्ते, तस्मिंस्तीर्थे यद्वृत्तं तन्निशामय; तत्तीर्थप्रभावतः काकाः हंसत्वमापन्नाः।

Verse 51

एकदा कृत्तिवासे तु चैत्र्यां यात्राऽभवत्पुरा । अन्नं राशीकृतं तत्र ह्युपहारसमुद्भवम्

एकदा कृत्तिवासे चैत्र्यां पुरा यात्राऽभवत्; तत्रोपहारसमुद्भवम् अन्नं राशीकृतं बभूव।

Verse 52

बहुदेवलकैर्विप्र तं दृष्ट्वा पक्षिणो मिलन् । परस्परं तदन्नार्थं युध्यंतो व्योमवर्त्मनि

बहुदेवलकैः सह तदन्नराशिं दृष्ट्वा, हे विप्र, पक्षिणः समागत्य तदन्नार्थं परस्परं व्योमवर्त्मनि युध्यन्ति स्म।

Verse 53

बलिपुष्टैरपुष्टांगा रटतः करटाः कटु । वलिभिश्चातिपुष्टांगैरबलाश्चंचुभिर्हताः

बलिपुष्टैरपि केचिदपुष्टाङ्गा कटुरटन्तः करटाः; वलिभिरतिपुष्टाङ्गैः केचिदबलैश्चञ्चुभिर्हताः।

Verse 54

ते हन्यमाना न्यपतंस्तस्मिन्कुंडे नभोंगणात् । आयुःशेषेण संत्राता हंसीभूतास्तु वायसाः

ते हन्यमानाः नभोगणात् तस्मिन्कुण्डे न्यपतन्; आयुःशेषेण संत्राता वायसाः हंसीभूताः।

Verse 55

आश्चर्यवंतस्तत्रत्या यात्रायां मिलिता जनाः । ऊचुरंगुलिनिर्देशैरहो पश्यत पश्यत

आश्चर्यवन्तस्तत्रत्या यात्रायां मिलिता जनाः । अङ्गुलिनिर्देशैः ऊचुः—अहो पश्यत पश्यत॥

Verse 56

अस्मासु वीक्षमाणेषु काकाः कुंडेत्र ये पतन् । धार्तराष्ट्रास्तु ते जातास्तीर्थस्यास्य प्रभावतः

अस्मासु वीक्षमाणेषु ये काकाः कुण्डेऽत्र पतन् । धार्तराष्ट्रास्ते जातास्तीर्थस्यास्य प्रभावतः॥

Verse 57

हंसतीर्थं तदारभ्य कृत्तिवास समीपतः । नाम्ना ख्यातमभूल्लोके तत्कुंडं कलशोद्भव

हंसतीर्थं तदारभ्य कृत्तिवाससमीपतः । नाम्ना ख्यातमभूल्लोके तत्कुण्डं कलशोद्भव॥

Verse 58

अतीव मलिनात्मानो महामलिन कर्मभिः । क्षणान्निर्मलतां यांति हंसतीर्थकृतोदकाः

अतीव मलिनात्मानोऽपि महामलिनकर्मभिः । हंसतीर्थसमुद्भूतैः सलिलैः क्षणतो निर्मलतां यान्ति ॥

Verse 59

काश्यां सदैव वस्तव्यं स्नातव्यं हंसतीर्थके । द्रष्टव्यः कृत्तिवासेशः प्राप्तव्यं परमं पदम्

काश्यां सदैव वस्तव्यं स्नातव्यं हंसतीर्थके । द्रष्टव्यः कृत्तिवासेशः ततो याति परं पदम् ॥

Verse 60

काश्यां लिंगान्यनेकानि मुने संति पदेपदे । कृत्तिवासेश्वरं लिंगं सर्वलिंगशिरः स्मृतम्

काश्यां लिङ्गान्यनेकानि मुने सन्ति पदेपदे । कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं सर्वलिङ्गशिरः स्मृतम् ॥

Verse 61

कृत्तिवासं समाराध्य भक्तियुक्तेन चेतसा । सर्वलिंगाराधनजं फलं काश्यामवाप्यते

कृत्तिवासं समाराध्य भक्तियुक्तेन चेतसा । काश्यां सर्वलिङ्गार्चनजं फलं समवाप्यते ॥

Verse 62

जपो दानं तपो होमस्तर्पणं देवतार्चनम् । समीपे कृत्तिवासस्य कृतं सर्वमनंतकम्

जपो दानं तपो होमस्तर्पणं देवतार्चनम् । कृत्तिवासस्य सन्निधौ कृतं सर्वमनन्तकम् ॥

Verse 63

तीर्थं त्वनादिसंसिद्धमेतत्कलशसंभव । पुनर्देवस्य सान्निध्यादाविरासीन्महेशितुः

तीर्थमेतदनादिसंसिद्धं कलशसंभव; तथापि देवस्य सान्निध्येन महेशितुः प्रसादात् पुनराविरभूत्।

Verse 64

एतानि सिद्धलिंगानिच्छन्नानि स्युर्युगेयुगे । अवाप्य शंभुसान्निध्यं पुनराविर्भवंति हि

एतानि सिद्धलिङ्गानि युगे युगे च्छन्नानि स्युः; शम्भुसान्निध्यमवाप्य पुनरेवाविर्भवन्ति हि।

Verse 65

हंसतीर्थस्य परितो लिंगानामयुतं मुने । प्रतिष्ठितं मुनिवरैरत्रास्ति द्विशतोत्तरम्

हंसतीर्थस्य परितो लिङ्गानामयुतं मुने; मुनिवरैः प्रतिष्ठितं, अत्र द्विशतोत्तरं चास्ति।

Verse 66

एकैकं सिद्धिदं नृणामविमुक्तनिवासिनाम् । लिंगं कात्यायनेशादि च्यवनेशां तमेव हि

एकैकं लिङ्गं नृणामविमुक्तनिवासिनां सिद्धिदं; तेषु कात्यायनेशादि-लिङ्गं च्यवनेशं चैव हि।

Verse 67

लोमशेशं महालिंगं लोमशेन प्रतिष्ठितम् । कृत्तिवासः प्रतीच्यां तु तद्दृष्ट्वा क्वांतकाद्भयम्

लोमशेन प्रतिष्ठितं लोमशेशं महालिङ्गम्; प्रतीच्यां तु कृत्तिवासः, तद्दृष्ट्वा क्वान्तकाद्भयं नश्यति।

Verse 68

मालतीशं शुभं लिंगं कृत्तिवासोत्तरे महत् । सपर्ययित्वा तल्लिंगं राजा गजपतिर्भवेत्

कृत्तिवासस्योत्तरे महच्छुभं मालतीशाख्यं लिङ्गं विराजते । तल्लिङ्गं सपर्ययित्वा राजा गजपतित्वं प्राप्नोति ॥

Verse 69

अंतकेश्वर संज्ञं च लिंगं तद्रुद्रदिक्स्थितम् । अतिपापोपि निष्पापो जायते तद्विलोकनात्

रुद्रदिग्भागे तदन्तकेश्वरसंज्ञं लिङ्गं प्रतिष्ठितम् । तद्विलोकनमात्रेणातिपापीऽपि निष्पापो भवति ॥

Verse 70

जनकेशं महालिंगं तत्पार्श्वे ज्ञानदं परम् । तल्लिंग वरिवस्यातो ब्रह्मज्ञानमवाप्यते

जनकेशाख्यं महालिङ्गं तत्रास्ति, तस्य पार्श्वे च परं ज्ञानदं लिङ्गम् । तल्लिङ्गस्य वरिवस्यया ब्रह्मज्ञानमवाप्यते ॥

Verse 71

तदुत्तरे महामूर्तिरसितांगोस्ति भैरवः । तस्य दर्शनतः पुंसां न भवेद्यमदर्शनम्

तदुत्तरे महामूर्तिरसिताङ्गनामा भैरवोऽस्ति । तस्य दर्शनात् पुंसां यमदर्शनं न भवति ॥

Verse 72

शुष्कोदरी च तत्रास्ति देवी विकटलोचना । कृत्तिवासादुदीच्यां तु काशीप्रत्यूह भक्षिणी

तत्रैव शुष्कोदरी देवी विकटलोचना चास्ति । कृत्तिवासादुदीच्यां सा काशीप्रत्यूहभक्षिणी प्रसिद्धा ॥

Verse 73

अग्निजिह्वोस्ति वेतालस्तस्या देव्यास्तु नैरृते । ददाति वांछितां सिद्धिं सोर्चितो भौमवासरे

तस्या देव्याः पवित्रमण्डले नैरृतदिशि अग्निजिह्वो नाम वेतालोऽस्ति। भौमवासरे सम्यगर्चितः स वाञ्छितां सिद्धिं ददाति॥

Verse 74

वेतालकुंडं तत्रास्ति सर्वव्याधिविघातकृत् । तत्कुंडोदकसंस्पर्शाद्व्रणविस्फोटरुग्व्रजेत्

तत्र वेतालकुण्डं नाम सर्वव्याधिविघातकृत्। तत्कुण्डोदकसंस्पर्शादेव व्रणविस्फोटरुग्विनश्यति॥

Verse 75

वेतालकुंडे सुस्नातो वेतालं प्रणिपत्य च । लभेत वांछितां सिद्धिं दुर्लभां सर्वदेहिभिः

वेतालकुण्डे सुस्नातो वेतालं प्रणिपत्य च। वाञ्छितां सिद्धिं लभते या सर्वदेहिभिर्दुर्लभा॥

Verse 76

गणोस्ति तत्र द्विभुजश्चतुष्पात्पंचशीर्षकः । तस्य संवीक्षणादेव पापं याति सहस्रधा

तत्र द्विभुजश्चतुष्पात् पञ्चशीर्षकश्च गणोऽस्ति। तस्य संवीक्षणादेव पापं सहस्रधा विनश्यति॥

Verse 77

तदुत्तरे मुने रुद्रश्तुःशृंगोस्ति भीषणः । त्रिपादस्तु द्विशीर्षा च हस्ताः स्युः सप्त एव हि

तदुत्तरे मुने भीषणो रुद्रः तुःशृङ्ग इति प्रसिद्धः। स त्रिपादो द्विशीर्षश्च, हस्ताः सप्तैव तस्य हि॥

Verse 78

रोरूयते वृषाकारस्त्रिधा बद्धः स कुंभज । काशीविघ्रकरा ये च ये काश्यां पापबुद्धयः

स वृषाकारः त्रिधा बद्धो रोरूयते, हे कुंभज। ये च काश्यां विघ्नकरा भवन्ति, ये च काश्यां पापबुद्धयः सन्ति—

Verse 79

तेषां च संछिदां कर्तुमहं धृतकुठारकः । ये काश्यां विघ्नहर्तारो ये काश्यां धर्मबुद्धयः

तेषां संछिदां कर्तुमहं धृतकुठारकः। ये तु काश्यां विघ्नहर्तारः, ये च काश्यां धर्मबुद्धयः—

Verse 80

सुधाघटकरश्चाहं तद्वंशपरिषेककृत् । तं दृष्ट्वा वृषरुद्रं वै पूजयित्वा तु भक्तितः

सुधाघटकरश्चाहं तद्वंशपरिषेककृत्। तं वृषरुद्रं दृष्ट्वा वै पूजयित्वा तु भक्तितः—

Verse 81

महामहोपचारैश्च न विघ्नैरभिभूयते । मणिप्रदीपो नागोऽस्ति तस्माद्रुद्रादुदग्दिशि

महामहोपचारैश्च न विघ्नैरभिभूयते। तस्माद्रुद्रादुदग्दिशि मणिप्रदीपो नागोऽस्ति॥

Verse 82

मणिकुंडं तदग्रे तु विषव्याधिहरं परम् । तस्मिन्कुंडे कृतस्नानस्तं नागं परिवीक्ष्य च

तदग्रे मणिकुंडं तु विषव्याधिहरं परम्। तस्मिन्कुंडे कृतस्नानस्तं नागं परिवीक्ष्य च—

Verse 83

मणिमाणिक्यसंपूर्ण गजाश्वरथसंकुलम् । स्त्रीरत्नपुत्ररत्नैश्च समृद्धं राज्यमाप्नुयात्

मणिमाणिक्यसमृद्धं गजाश्वरथसंकुलम् । स्त्रीरत्नपुत्ररत्नाद्यैः समृद्धं राज्यं प्राप्नुयात् ॥

Verse 84

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं काश्यां यैर्न विलोकितम् । ते मर्त्यलोके भाराय भुवो भूता न संशयः

काश्यां कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं ये नावलोकितम् । ते मर्त्यलोके भुवो भाराः, न संशयः ॥

Verse 85

स्कंद उवाच । कृत्तिवासः समुत्पत्तिं ये श्रोष्यंतीह मानवाः । तल्लिंगदर्शनाच्छ्रेयो लप्स्यंते नात्र संशयः

स्कन्द उवाच । कृत्तिवाससमुत्पत्तिं ये शृण्वन्तीह मानवाः । तल्लिङ्गदर्शनाच्छ्रेयो लभन्ते नात्र संशयः ॥