Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 85
Devanagari script
आधिभौतिकतापं च तापं वाप्याधिदैविकम् । आध्यात्मिकं तथा तापं हरेच्छ्रीचरणोदकम्
Transliteration
ādhibhautikatāpaṃ ca tāpaṃ vāpyādhidaivikam | ādhyātmikaṃ tathā tāpaṃ harecchrīcaraṇodakam
Translation
आधिभौतिकतापं च तापं वाप्याधिदैविकम्। आध्यात्मिकं तथा तापं हरेच्छ्रीचरणोदकम्॥
Word by Word
आधिभौतिकतापम्physical (worldly) affliction
आधिभौतिकतापम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआधिभौतिक (प्रातिपदिक) + ताप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (आधिभौतिकः तापः)
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
तापम्affliction
तापम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootताप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वाor
वा:
Connector (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)
अपिalso/even
अपि:
Modifier (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात, अप्यर्थे
आधिदैविकम्divine/supernatural
आधिदैविकम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआधिदैविक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘तापम्’ इत्यस्य विशेषण
आध्यात्मिकम्mental/spiritual
आध्यात्मिकम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआध्यात्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘तापम्’ इत्यस्य विशेषण
तथाlikewise
तथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb)
तापम्affliction
तापम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootताप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हरत्removing
हरत्:
Karta (Agentive qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृ (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘चरणोदकम्’ इत्यस्य विशेषण
श्रीचरणोदकम्holy water from the revered feet
श्रीचरणोदकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + चरण (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (श्रियः/श्रीमतः चरणस्य उदकम्)
Speaker
Skanda (continued discourse)
Characters & Entities
S
SkandaFAQs
Devotional sanctity (caraṇodaka) is taught as a complete remedy for the threefold suffering—outer, cosmic, and inner.
In the Kāśī Khaṇḍa framework, the teaching supports Kāśī’s reputation as a place where Śaiva rites and sacred waters grant comprehensive relief and auspiciousness.
Taking/using śrī-caraṇodaka (pāda-tīrtha/charanāmṛta) as a remedial and purificatory practice.