Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 5›Shloka 21
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

Devanagari script

रेरे भवे शोकजलैकपूर्णे पापेस्मलोकाः पतिताब्धिमध्ये । विद्राणनिद्राणविरोधिपापां काशीं परित्यज्यतरिं किमर्थम्

Transliteration

rere bhave śokajalaikapūrṇe pāpesmalokāḥ patitābdhimadhye | vidrāṇanidrāṇavirodhipāpāṃ kāśīṃ parityajyatariṃ kimartham

Translation

रे रे! भवे शोकजलैकपूर्णे पापाब्धिमध्ये जनाः पतन्ति। विद्रावयत्पापमविद्यनिद्रां काशी तरिर्भूत्वा स्थिते, तां परित्यज्य किमन्यतरेण तरितुमिच्छसि॥

Word by Word
रेhey!
रे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootरे (अव्यय/सम्बोधन-निपात)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle), पुनरुक्ति-प्रयोगः (रे रे)
रेhey!
रे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootरे (अव्यय/सम्बोधन-निपात)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
भवेin worldly existence (saṃsāra)
भवे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (singular)
शोक-जल-एक-पूर्णेfilled solely with the water of sorrow
शोक-जल-एक-पूर्णे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशोक (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक/संख्या) + पूर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (शोकजलैः एकं पूर्णम् इति)
पापेsinful
पापे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘भवे’ इति विशेषणम्
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गे/नपुंसके, सप्तमी (7th), एकवचन
लोकाःpeople
लोकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (plural)
पतित-अब्धि-मध्येin the midst of the ocean of the fallen
पतित-अब्धि-मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपतित (कृदन्त; √पत् (धातु) + क्त) + अब्धि (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (पतितानाम् अब्धिः, तस्य मध्ये)
विद्राण-निद्राण-विरोधि-पापाम्that which opposes (destroys) the sins of the wakeful and the sleeping
विद्राण-निद्राण-विरोधि-पापाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद्राण (प्रातिपदिक) + निद्राण (प्रातिपदिक) + विरोधिन् (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘काशीम्’ इति विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (विद्राणनिद्राणयोः विरोधि यत् पापं, तद्-रहिताम्/तद्विरोधिनीम् इत्यर्थे)
काशीम्Kāśī (Vārāṇasī)
काशीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरि-√त्यज् (धातु) + ल्यप् (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (gerund), ‘having abandoned’
तरिम्a boat (means of crossing)
तरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतरि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
किम्what
किम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘अर्थम्’ इति विशेषणम्
अर्थम्for what purpose/why
अर्थम्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रश्नार्थे ‘किमर्थम्’
Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa dialogue, typically Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī / Avimukta

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sorrow-flooded world-ocean where beings sink; Kāśī appears as a luminous boat with Śiva as ferryman, shattering dark ‘sleep’ (avidyā) as dawn breaks over the Gaṅgā and Viśvanātha’s spire.

Characters & Entities
K
Kāśī
S
Saṃsāra

FAQs

Kāśī is praised as a direct, powerful refuge for crossing saṃsāra; rejecting it is portrayed as spiritual folly.

Kāśī (Vārāṇasī), revered as the liberating sacred city.

No specific ritual is prescribed; the verse emphasizes taking refuge in Kāśī itself as the saving ‘boat’.

←Previous Verse
Next Verse→