शस्तौ कपोलौ वामाक्ष्याः पीनौ वृत्तौ समुन्नतौ । रोमशौ परुषौ निम्नौ निर्मांसौ परिवर्जयेत्
śastau kapolau vāmākṣyāḥ pīnau vṛttau samunnatau | romaśau paruṣau nimnau nirmāṃsau parivarjayet
शस्तौ वामाक्ष्याः कपोलौ पीनौ वृत्तौ समुन्नतौ प्रशस्यौ; रोमशौ परुषौ निम्नौ निर्मांसौ च कपोलौ अशुभौ, तान् परिवर्जयेत्।
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda instructing Agastya)
Scene: A refined Kāśī domestic-courtly setting where elders describe auspicious feminine facial signs; focus on full, rounded, gently raised cheeks contrasted with inauspicious sunken/rough traits.
It frames outer signs as traditional indicators of auspiciousness, encouraging discernment and avoidance of inauspicious traits.
The immediate verse is physiognomic; its broader placement is within the Kāśīkhaṇḍa, the Purāṇic glorification of Kāśī.
No ritual (snāna, dāna, japa) is prescribed here; it is a lakṣaṇa (signs/omens) instruction.