Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 4
Devanagari script
तावूचतुस्ततो विप्रं निशामय महामते । अयं स हि महर्लोकः स्वर्लोकात्परमाद्भुतः
Transliteration
tāvūcatustato vipraṃ niśāmaya mahāmate | ayaṃ sa hi maharlokaḥ svarlokātparamādbhutaḥ
Translation
ततः तौ गणौ विप्रं ऊचतुः—निशामय महामते; अयं हि महर्लोकः, स्वर्लोकात् परम् अद्भुतः।
Word by Word
तौthose two
तौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), द्विवचन
ऊचतुःsaid (the two said)
ऊचतुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन; परस्मैपद
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (adverb: then/thereupon)
विप्रम्the brahmin
विप्रम्:
Karma (Addressee/कर्म)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बोधनार्थे कर्मवत् (addressed)
निशामयlisten, take note
निशामय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + शम्/शम (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
सःthat (indeed)
सः:
Visheshana (Emphatic demonstrative/विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; अवधानार्थक (emphatic)
हिindeed, for
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: indeed/for)
महर्लोकःMaharloka
महर्लोकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर् + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
स्वर्लोकात्from Svargaloka
स्वर्लोकात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootस्वर् + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
परम्higher, beyond
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; महर्लोकः-विशेषण
अद्भुतःmarvelous
अद्भुतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; महर्लोकः-विशेषण
Speaker
Two gaṇas (divine attendants)
Visual Art Cues
Scene: Two attendants gently instruct the brāhmaṇa, pointing to the radiant expanse and naming it Maharloka, ‘more wondrous than Svarga’.
Characters & Entities
G
Gaṇas (divine attendants)D
Dvija (brāhmaṇa)M
MaharlokaS
SvargalokaFAQs
Higher realms are graded by purity and splendour; Maharloka is presented as surpassing heaven, pointing to spiritual excellence beyond enjoyment.
No tīrtha is directly praised in this line; it functions as cosmological narration within the Kāśī Khaṇḍa.
None is stated.