Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

Devanagari script

श्रीलक्ष्मणस्य तीर्थे तु स्नात्वा पापैर्विमोचिताः । मुक्तिं प्रयांति विमलामपुनर्भवलक्षणाम्

Transliteration

śrīlakṣmaṇasya tīrthe tu snātvā pāpairvimocitāḥ | muktiṃ prayāṃti vimalāmapunarbhavalakṣaṇām

Translation

श्रीलक्ष्मणस्य तीर्थे तु स्नात्वा पापैर्विमोचिताः। विमलामपुनर्भवलक्षणां मुक्तिं प्रयान्ति।

Word by Word

• श्रीलक्ष्मणस्य: of venerable Lakṣmaṇa
• श्रीलक्ष्मणस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: श्री + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; समासः—श्रीलक्ष्मण (कर्मधारयः)

• तीर्थे: at the sacred ford
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• तु: indeed/and
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive), अव्ययभावः

• पापैः: by/through sins (i.e., from sins)
• पापैः: Hetu/Instrument (Cause/करण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• विमोचिताः: freed, released
• विमोचिताः: Karta-visheshana (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: वि + मुच् (धातु) → विमोचित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

• मुक्तिम्: liberation
• मुक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• प्रयान्ति: attain/go to
• प्रयान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• विमलाम्: pure
• विमलाम्: Karma-visheshana (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: विमल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (मुक्तिम्)

• अपुनर्भवलक्षणाम्: characterized by no rebirth
• अपुनर्भवलक्षणाम्: Karma-visheshana (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: अ + पुनर्भव + लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—अपुनर्भवस्य लक्षणा (षष्ठी-तत्पुरुषः); विशेषणम् (मुक्तिम्)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lakṣmaṇa-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims immerse at Lakṣmaṇa-tīrtha; the water is depicted as luminous and purifying, with an aura suggesting release from karmic bonds and the serenity of apunarbhava.

Characters & Entities

• Lakṣmaṇa
• Lakṣmaṇatīrtha
• Mukti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha is presented as a gateway to inner purification culminating in mokṣa—liberation that ends the cycle of rebirth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śrī Lakṣmaṇatīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at Lakṣmaṇatīrtha.