Adhyaya 19
Brahma KhandaSetubandha MahatmyaAdhyaya 19

Adhyaya 19

अध्यायेऽस्मिन् सूतः श्रीलक्ष्मणतीर्थस्य स्नान-माहात्म्यं वर्णयति। तत्र स्नानं पापहरं, दारिद्र्य-निवारकं, आयुः-विद्या-प्रजावर्धकं च; तटस्थं मन्त्रजपः शास्त्र-प्रवीणतां ददाति। लक्ष्मणेन महालिङ्गस्य प्रतिष्ठा कृताऽस्ति—लक्ष्मणेश्वर-नाम्ना—येन जल-लिङ्गयोः संयुक्तं पुण्य-क्षेत्रं प्रवर्तते। ततः ऋषयः पृच्छन्ति—बलभद्रस्य ब्रह्महत्याकथं जाताऽस्य च शोधनं कथम्। सूतः कथयति—कुरुक्षेत्र-युद्धे तटस्थो भूत्वा तीर्थयात्रा-व्याजेन स बहूनि तीर्थानि सेवितवान्; नैमिषारण्ये च उच्चासने स्थितं सूतं नोत्थितं न नमस्कृतं च दृष्ट्वा क्रुद्धः कुश-शस्त्रेण तं जघान। ऋषयः तदा ब्रह्मवधं महापातकं घोषितवन्तः, लोकसङ्ग्रहाय प्रायश्चित्तं कर्तुं चादेशं दत्तवन्तः; यज्ञ-दूषकं बल्वलं दैत्यं हन्तुं याचितवन्तः। बलभद्रः बल्वलं निहत्य संवत्सर-पर्यन्तं तीर्थ-व्रतमाचरितवान्; तथापि कृष्णच्छाया-रूपा मलिनता तमन्वगात्, ‘पापं न पूर्णं क्षीणम्’ इति च वाणी श्रूयते। पुनरृषीन् उपगम्य रामसेतौ गन्धमादन-देशे लक्ष्मणतीर्थे स्नात्वा लक्ष्मणेश्वरं प्रणम्य शुद्धिं प्राप्नोति; देहवती वाणी पूर्ण-विशुद्धिं प्रमाणयति। अन्ते फलश्रुतिः—एकाग्रतया पठने श्रवणे वा अपुनर्भव-लक्षणं मोक्षमार्गं प्राप्नोति।

Shlokas

Verse 1

श्रीसूत उवाच । तारकब्रह्मणस्तस्य तीर्थे स्नात्वा द्विजोत्तमाः । लक्ष्मणस्य ततस्तीर्थमभिगच्छेत्समाहितः

श्रीसूत उवाच—हे द्विजोत्तमाः, तारकब्रह्मणः तीर्थे स्नात्वा, ततः समाहितचित्तः लक्ष्मणस्य तीर्थमभिगच्छेत्।

Verse 2

श्रीलक्ष्मणस्य तीर्थे तु स्नात्वा पापैर्विमोचिताः । मुक्तिं प्रयांति विमलामपुनर्भवलक्षणाम्

श्रीलक्ष्मणस्य तीर्थे तु स्नात्वा पापैर्विमोचिताः। विमलामपुनर्भवलक्षणां मुक्तिं प्रयान्ति।

Verse 3

स्नानाल्लक्ष्मणतीर्थे तु दारिद्र्यं नश्यतेखिलम् । आयुष्मान्गुणवान्विद्वान्पुत्रश्चैवास्य जायते

स्नानाल्लक्ष्मणतीर्थे तु दारिद्र्यं नश्यतेऽखिलम्। आयुष्मान् गुणवान् विद्वान् पुत्रश्चास्य जायते।

Verse 4

कूले लक्ष्मणतीर्थस्य तन्मन्त्रं जपते तु यः । स सर्वशास्त्रवेत्ता स्याच्चतुर्वेदविदप्यसौ

कूले लक्ष्मणतीर्थस्य तन्मन्त्रं जपते तु यः। स सर्वशास्त्रवेत्ता स्याच्चतुर्वेदविदप्यसौ।

Verse 5

तस्य कूले महल्लिंगं स्थापयामास लक्ष्मणः । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा सेवते लक्ष्मणेश्वरम्

तस्य कूले महल्लिङ्गं स्थापयामास लक्ष्मणः। तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा सेवते लक्ष्मणेश्वरम्।

Verse 6

इह दारिद्र्यरोगाभ्यां संसाराच्च विमुच्यते । स्नात्वा लक्ष्मणतीर्थे तु सेवित्वा लक्ष्मणेश्वरम् । बलभद्रः पुरा विप्रा मुमुचे ब्रह्महत्यया

इह लक्ष्मणतीर्थे स्नात्वा लक्ष्मणेश्वरं च सेवित्वा दारिद्र्यरोगाभ्यां संसारबन्धनाच्च विमुच्यते। पुरा विप्राः, बलभद्रोऽपि अनेनैव ब्रह्महत्यापापात् प्रमुक्तः।

Verse 7

ऋषय ऊचुः । ब्रह्महत्या कथमभूद्रौहिणेयस्य सूतज । कथं चात्र विनष्टा सा तन्नो ब्रूहि महामुने

ऋषय ऊचुः—हे सूतज, रौहिणेयस्य ब्रह्महत्या कथं समभवत्? इह च सा कथं विनष्टा? तन्नो ब्रूहि, महामुने।

Verse 8

श्रीसूत उवाच । शेषावतारो भगवान्बलभद्रः पुरा द्विजाः

श्रीसूत उवाच—पुरा द्विजाः, भगवान् बलभद्रः शेषावतारः आसीत्।

Verse 9

कुरूणां पांडवानां च युद्धोद्योगं विलोक्य तु । बंधूनां स वधं सोढुमसमर्थो हलायुधः

कुरूणां पाण्डवानां च युद्धोद्योगं विलोक्य हलायुधः स्वबन्धूनां वधं सोढुमसमर्थो बभूव।

Verse 10

विचारमेवमकरोद्बलभद्रो महामतिः । यद्यहं कुरुराजस्य करिष्यामि सहायताम्

एवं विचारं महामतिः बलभद्रः अकरोत्—यदि अहं कुरुराजस्य सहायतां करिष्यामि…

Verse 11

कोपः स्यात्पांडुपुत्राणां मय्यवार्यः सुदारुणः । उपकारं करिष्यामि पांडवानामहं यदि

यदि अहं पाण्डवानाम् उपकारं करिष्यामि, तर्हि मयि पाण्डुपुत्राणां सुदारुणोऽवार्यश्च कोपः स्यात्; तथा च यदि पाण्डवानाम् अहं सहाय्यं कुर्याम्…

Verse 12

दुर्योधनस्य कोपः स्यादिति बुद्ध्वा हलायुधः । तीर्थयात्राच्छलेनासौ मध्यस्थः प्रययौ तदा

दुर्योधनस्य कोपः स्यादिति बुद्ध्वा हलायुधः। तीर्थयात्राच्छलेनासौ मध्यस्थः सन् तदा प्रययौ॥

Verse 13

प्रभासमभिगम्याथ स्नात्वा संकल्पपूर्वकम् । देवानृषीन्पितृगणांस्तर्पयामास वारिणा

प्रभासम् अभिगम्याथ स्नात्वा संकल्पपूर्वकम्। देवानृषीन्पितृगणांस्तर्पयामास वारिणा॥

Verse 14

सरस्वतीं ततः प्रायात्प्रतीच्यभिमुखां हली । पृथूदकं बिंदुसरो मुक्तिदं ब्रह्मतीर्थकम्

ततः प्रतीच्यभिमुखो हली सरस्वतीं प्रायात्। पृथूदकं बिन्दुसरः मुक्तिदं ब्रह्मतीर्थकम्॥

Verse 15

गंगां च यमुनां सिंधुं शतद्रूं च सुदर्शनम् । संप्राप्य बलभद्रोऽयं स्नात्वा तीर्थेषु धर्मतः

गङ्गां च यमुनां सिन्धुं शतद्रूं च सुदर्शनम्। संप्राप्य बलभद्रोऽयं स्नात्वा तीर्थेषु धर्मतः॥

Verse 16

प्रपेदे नैमिषारण्यं मुनींद्रैरभिसेवितम् । आगतं तं विलोक्याथ नैमिषीयास्तपस्विनः

स नैमिषारण्यं प्रपेदे, मुनीन्द्रैरभिसेवितं पावनं वनम्। तं समागतं विलोक्य नैमिषीयास्तपस्विनोऽथ सम्यगवधारयन्॥

Verse 17

दीर्घसत्रे स्थिताः सम्यङ्नियता धर्मतत्पराः । अभ्युद्गम्य यदुश्रेष्ठं प्रणम्योत्थाय चासनात्

दीर्घसत्रे स्थिताः सम्यङ्नियताः धर्मतत्पराः। अभ्युद्गम्य यदुश्रेष्ठं प्रणम्यासनतोऽत्थिताः॥

Verse 18

अपूजयन्विष्टराद्यैः कंदमूलफलैस्तदा । आसनं परिगृह्यायं पूजितः सपुरःसरः

विष्टराद्यैस्तथा पूजां कंदमूलफलैरपि। अकुर्वन्; आसनं गृह्णन्नयं सपुरःसरः पूजितोऽभवत्॥

Verse 19

उच्चासने स्थितं सूतमनमंतमनुत्थितम् । अकृतांजलिमासीनं व्यासशिष्यं विलोक्य सः

उच्चासने स्थितं सूतम् अनमन्तम् अनुत्थितम्। अकृताञ्जलिमासीनं व्यासशिष्यं स ददर्श ह॥

Verse 20

विप्रांश्चानमतो दृष्ट्वा विलोक्यात्मानमागतम् । चुक्रोध रोहिणीसूनुः सूतं पौराणिकोत्तमम्

विप्रांश्चानमतः दृष्ट्वा स्वागमं चावलोक्य सः। चुक्रोध रोहिणीसूनुः सूतं पौराणिकोत्तमम्॥

Verse 21

मध्ये मुनीनां सूतोऽयं कस्मान्निंद्योऽनुलोमजः । उच्चासने समध्यास्ते न युक्तमिदमंजसा

मुनीनामन्तरे कस्मादयं सूतोऽनुलोमजः निन्द्यते? तथापि उच्चासने समध्यास्ते—एतदञ्जसा न युक्तम्।

Verse 22

अवमत्य भृशं चास्मान्धर्मसंरक्षकानयम् । आस्तेऽनुत्थाय निर्भीतिर्न च प्रणमते तथा

अयं धर्मसंरक्षकानस्मान् भृशमवमत्य, अनुत्थाय निर्भीत्या आस्ते; तथा च यथावत् न प्रणमते।

Verse 23

पठित्वायं पुराणानि द्वैपायनसकाशतः । सेतिहासानि सर्वाणि धर्मशास्त्राण्यनेकशः

द्वैपायनसकाशादयं पुराणानि पठित्वा, सर्वाणि सेतिहासानि, अनेकशो धर्मशास्त्राणि च अधीतवान्।

Verse 24

न मां दृष्ट्वा प्रणमते नैव त्यजति चासनम् । द्वैपायनस्य महतः शिष्याः पैलादयो द्विजाः

मां दृष्ट्वापि न प्रणमते, न चासनं त्यजति। महतो द्वैपायनस्य पैलादयो द्विजशिष्याः एवं न कुर्युः।

Verse 25

एवंविधमधर्मं ते नैव कुर्युर्यथा त्वयम् । तस्मादेनं वधिष्यामि दुरात्मानमचेतनम्

त्वया यथैवमधर्मः कृतः, तथा ते न कदाचन कुर्युः। तस्मादेनं दुरात्मानमचेतनं वधिष्यामि।

Verse 26

दुष्टानां निग्रहार्थं हि भूर्लोकमहमागमम् । मया हतो हि दुष्टात्मा शुद्धिमेष्यत्यसंशयम्

दुष्टानां निग्रहार्थं हि मर्त्यलोकेऽहमागतः। मया हतो हि दुष्टात्मा शुद्धिमेष्यत्यसंशयम्॥

Verse 27

इत्युक्त्वा भगवान्रामो मुसली प्रबलो हली । पाणिस्थेन कुशाग्रेण तच्छिरः प्राच्छिनद्रुषा

इत्युक्त्वा भगवान्रामो मुसली प्रबलो हली। पाणिस्थेन कुशाग्रेण तच्छिरः प्राच्छिनद्रुषा॥

Verse 28

तत्रत्या मुनयः सर्वे हा कष्टमिति चुक्रुशुः । अवादिषुस्तदा रामं मुनयो ब्रह्मवादिनः

तत्रत्या मुनयः सर्वे हा कष्टमिति चुक्रुशुः। अवादिषुस्तदा रामं मुनयो ब्रह्मवादिनः॥

Verse 29

रामाधर्मः कृतः कष्टस्त्वया संकर्षण प्रभो । अस्य सूतस्य चास्माभिर्दत्तं ब्रह्मासनं महत्

रामाधर्मः कृतः कष्टस्त्वया संकर्षण प्रभो। अस्य सूतस्य चास्माभिर्दत्तं ब्रह्मासनं महत्॥

Verse 30

अक्षयं चायुरस्माभिरस्य दत्तं हलायुध । भवताऽजानतैवाद्य कृतो ब्रह्मवधो महान्

अक्षयं चायुरस्माभिरस्य दत्तं हलायुध। भवताऽजानतैवाद्य कृतो ब्रह्मवधो महान्॥

Verse 31

योगेश्वरस्य भवतो नास्ति कश्चिन्नियामकः । अस्यास्तु ब्रह्महत्याया यत्कर्त्तव्यं विचार्य तत्

योगेश्वरस्य भवतो नास्ति कश्चिन्नियामकः। अस्यास्तु ब्रह्महत्याया यत्कर्तव्यं विचार्य तत्॥

Verse 32

प्रायश्चित्तं भवानेव लोकसंग्रहणाय तु । कुरुष्व भगवन्राम नान्येन प्रेरितः कुरु । इत्युक्तो भगवान्रामस्तानुवाच मुनीन्प्रति

प्रायश्चित्तं भवानेव लोकसंग्रहणाय तु। कुरुष्व भगवन्राम नान्येन प्रेरितः कुरु॥ इत्युक्तो भगवान्रामस्तानुवाच मुनीन्प्रति॥

Verse 33

राम उवाच । प्रायश्चित्तं चरिष्याभि पापशोधकमास्तिकाः

राम उवाच। प्रायश्चित्तं चरिष्याभि पापशोधकमास्तिकाः॥

Verse 34

लोकसंग्रहणार्थाय नान्यकामनयाऽधुना । यादृशो नियमोऽस्माभिः कर्तव्यः पापशांतये

लोकसंग्रहणार्थाय नान्यकामनयाऽधुना। यादृशो नियमोऽस्माभिः कर्तव्यः पापशांतये॥

Verse 35

तादृशं नियमं त्वद्य भवतः प्रब्रुवंतु नः । भवद्भिरस्य सूतस्य यदायुर्दत्तमक्षयम् । इंद्रियाणि च सत्त्वं च करिष्ये योगमायया

तादृशं नियमं त्वद्य भवतः प्रब्रुवंतु नः। भवद्भिरस्य सूतस्य यदायुर्दत्तमक्षयम्। इंद्रियाणि च सत्त्वं च करिष्ये योगमायया॥

Verse 36

मुनय ऊचुः । पराक्रमस्य तेस्त्रस्य मृत्योर्नश्च यथा प्रभो । स्यात्सत्यवचनं राम तद्भवान्कर्तुमर्हति

मुनय ऊचुः—हे प्रभो! यथा ते पराक्रमसम्भूतं सत्यवचनं दृढं तिष्ठेत्, अस्माकं च मृत्युर् न स्यात्; हे राम! तद् भवता कर्तव्यम्।

Verse 37

राम उवाच । आत्मा वै पुत्ररूपेण भवतीति श्रुतिस्सदा

राम उवाच—श्रुतिः सदा वदति, आत्मा वै पुत्ररूपेण भवति इति।

Verse 39

उद्घोषयति विप्रेंद्रास्तस्मादस्य शरीरतः । पुत्रो भवतु दीर्घायुः सत्त्वेंद्रिय बलोर्जितः

विप्रेन्द्रा उद्घोषयन्ति—तस्मादस्य शरीरतः पुत्रो भवतु दीर्घायुः, सत्त्वेन्द्रियबलैः समन्वितः, ओर्जितः जयशीलश्च।

Verse 40

इत्युक्त्वा रौहिणेयस्तान्पुनः प्रश्रितमब्रवीत् । मनोभिलषितं किं वा युष्माकं करवाण्यहम्

इत्युक्त्वा रौहिणेयः तान् पुनः प्रश्रितं अब्रवीत्—युष्माकं मनोऽभिलषितं किं वा? अहं किं करवाणि?

Verse 41

तद्ब्रूत मुनयो यूयं करिष्यामि न संशयः । अज्ञानान्मत्कृतस्यास्य पापस्यापि निवर्तकम् । प्रायश्चित्तं भवन्तो मे प्रब्रूत मुनिसत्तमाः

तद् ब्रूत मुनयः यूयं; करिष्यामि न संशयः। अज्ञानात् मत्कृतस्यास्य पापस्यापि निवर्तकं प्रायश्चित्तं मे प्रब्रूत, मुनिसत्तमाः।

Verse 42

मुनय ऊचुः । इल्वलस्यात्मजः कश्चिद्दानवो बल्वलाभिधः

मुनय ऊचुः—इल्वलस्यात्मजः कश्चिद् दानवो बल्वलाभिधः।

Verse 43

स दूषयति नो यागं रामेहागत्य पर्वणि । दुष्टं तं दानवं पापं जहि लोकैककण्टकम्

स पर्वणि रामेहागत्य नो यागं दूषयति। तं दुष्टं पापं दानवं जहि, लोकैककण्टकम्॥

Verse 44

अनेन पूजा ह्यस्माकं कृता स्याद्भवताधुना । अस्थिविण्मूत्ररक्तानि सुरामांसानि च क्रतौ

अनेन भवता अधुना अस्माकं पूजा हि कृता स्यात्। स हि क्रतौ अस्थिविण्मूत्ररक्तानि सुरामांसानि च क्षिपति॥

Verse 45

सदाभिवर्षतेऽस्माकमत्रागत्य स दानवः । अस्मिन्भारतभूभागे यानि तीर्थानि संति हि

स दानवोऽत्रागत्य अस्माकं सदाभिवर्षते। अस्मिन् भारतभूभागे यानि तीर्थानि सन्ति हि॥

Verse 46

तेषु स्नाह्यब्दमेकं त्वं सर्वेषु सुसमाहितः । तेन ते पापशांतिः स्यान्नात्र कार्या विचारणा

तेषु सर्वेषु त्वं सुसमाहितः संवत्सरमेकं स्नाहि। तेन ते पापशान्तिः स्यात्, नात्र कार्या विचारणा॥

Verse 47

श्रीसूत उवाच । पर्वकाले तु विप्रेंद्राः समावृत्ते मुनिक्रतौ । महाभीमो रजोवर्षो झंझावातश्च भीषणः

श्रीसूत उवाच—हे विप्रेन्द्राः, पर्वकाले मुनिक्रतौ समावृत्ते, महाभीमो रजोवर्षोऽभूत्, भीषणश्च झंझावातः समुत्थितः।

Verse 49

प्रादुर्बभूव विप्रेंद्राः पूयरक्तैश्च वर्षणम् । ततो विष्ठामया वृष्टिर्बल्वलेन कृताप्यभूत्

हे विप्रेन्द्राः, पूयरक्तैश्च वर्षणं प्रादुर्बभूव; ततः बल्वलेन कृतापि विष्ठामया वृष्टिरप्यभूत्।

Verse 50

तमालोक्य महादेहं दग्धाद्रिप्रतिमं तदा । प्रतप्तताम्रसंकाशश्मश्रुदंष्ट्रोत्कटाननम्

तं तदा महादेहं दग्धाद्रिप्रतिमं दृष्ट्वा, प्रतप्तताम्रसंकाशश्मश्रुदंष्ट्रोत्कटाननं च।

Verse 51

चिंतयामास मुसलं रामः परविदारणम् । सीरं च दानवहरं गदां दैत्यविदारिणीम्

रामः परविदारणं मुसलं, दानवहरं सीरं, दैत्यविदारिणीं गदां च चिंतयामास।

Verse 52

यान्यायुधानि तं रामं चिंतितान्युपतस्थिरे । सीराग्रेण तमाकृष्य बल्वलं खेचरं तदा

यान्यायुधानि तं रामं चिंतितान्युपतस्थिरे; तदा सीराग्रेण तमाकृष्य खेचरं बल्वलं भूमौ न्यपातयत्।

Verse 53

मुसलेन निजघ्ने स कुपितो मूर्ध्नि वेगतः । पपात भुवि संक्षुण्णललाटो रक्तमुद्वमन्

स कुपितो वेगतः मुसलेन तस्य मूर्ध्नि निजघ्ने। संक्षुण्णललाटो रक्तमुद्वमन् भुवि पपात।

Verse 55

अभ्यषिंचञ्च्छुभैस्तोयैर्वृत्रशत्रुं यथा सुराः । मालां ददुर्वैजयन्तीं श्रीमदंबुज शोभिताम्

यथा सुरा वृष्ट्रशत्रुं शुभैस्तोयैरभ्यषिञ्चन्, तथैव तं पवित्रतोयैः सिञ्चित्वा वैजयन्तीं मालां श्रीमदम्बुजशोभितां ददुः।

Verse 56

माधवाय शुभे वस्त्रे भूषणानि शुभानि च । धारयंस्तानि सर्वाणि रौहिणेयो महाबलः

माधवाय दत्ते शुभे वस्त्रे शुभानि भूषणानि च—तानि सर्वाणि महाबलो रौहिणेयो धारयामास।

Verse 57

पुष्पितानोकहोपेतः कैलास इव पर्वतः । अनुज्ञातोऽथ मुनिभिः सर्वतीर्थेषु स द्विजाः

पुष्पितानोकहोपेतः स कैलास इव पर्वतः। अथ मुनिभिरनुज्ञातः सर्वतीर्थेषु स द्विजाः।

Verse 58

एकमब्दं चरन्सस्नौ नियमाचारसंयुतः । ततः संवत्सरे पूर्णे कालिंदीभेदनो बलः

स नियमाचारसंयुतः एकमब्दं चरन् सस्नौ। ततः संवत्सरे पूर्णे स बलः कालिन्दीभेदनः।

Verse 59

समाप्ततीर्थयात्रः सन्पुरीं गन्तुं प्रचक्रमे । ततस्तमोमयीं छायां पृष्ठतोनुगतां कृशाम्

समाप्ततीर्थयात्रः सन् पुरीं गन्तुं प्रचक्रमे । ततस्तमोमयीं कृशां छायां पृष्ठतोऽनुगतामपश्यत् ॥

Verse 60

अपश्यद्बलदेवोयं महानादविराविणीम् । अथ वार्ता स शुश्राव समुद्भूतां तदांबरे

अपश्यद्बलदेवोऽयं महानादविराविणीम् । अथ वार्तां स शुश्राव समुद्भूतां तदाम्बरे ॥

Verse 61

रामराम महाबाहो रौहिणेय सितप्रभ । तीर्थाभिगमनेनाद्य चरितेन त्वयाऽनघ

राम राम महाबाहो रौहिणेय सितप्रभ । तीर्थाभिगमनेनाद्य चरितेन त्वयाऽनघ ॥

Verse 62

न नष्टा ब्रह्महत्या ते निःशेषं रोहिणीसुत । इति वार्तां समाकर्ण्य चिंतयामास वै बलः

न नष्टा ब्रह्महत्या ते निःशेषं रोहिणीसुत । इति वार्तां समाकर्ण्य चिन्तयामास वै बलः ॥

Verse 63

प्रायश्चित्तं मया चीर्णमेकाब्दं तीर्थ सेवया । तथापि ब्रह्महत्या सा न नष्टेति श्रुतं वचः

प्रायश्चित्तं मया चीर्णमेकाब्दं तीर्थसेवया । तथापि ब्रह्महत्या सा न नष्टेति श्रुतं वचः ॥

Verse 64

किं कुर्म इति संचिंत्य नैमिषारण्यमभ्यगात् । तत्र गत्वा मुनीनां तन्न्यवेदयदरिंदमः

किं कुर्म इति सञ्चिन्त्य स शत्रुदमनः नैमिषारण्यं जगाम। तत्र गत्वा स मुनिभ्यः तत्सर्वं न्यवेदयत्॥

Verse 65

यच्छ्रुतं गगने वाक्यं या च दृष्टा तमोमयी । न्यवेदयत तत्सर्वं मुनीनां रोहिणीसुतः । तच्छ्रुत्वा मुनयः सर्वे रामं वाक्यमथाब्रुवन्

गगने श्रुतं वाक्यं यच्च तमोमयी च या दृष्टा छाया। तत्सर्वं रोहिणीसुतो मुनिभ्यः न्यवेदयत्; तच्छ्रुत्वा मुनयः सर्वे रामं प्रति वाक्यमब्रुवन्॥

Verse 66

मुनय ऊचुः । यदि राम न नष्टा ते ब्रह्महत्या तु कृत्स्नशः

मुनय ऊचुः—यदि राम ते ब्रह्महत्या कृत्स्नशो न नष्टा॥

Verse 67

तर्हि गच्छ महाभाग गंधमादनपर्वतम् । महादुःख प्रशमनं महारोगविनाशनम्

तर्हि गच्छ महाभाग गन्धमादनपर्वतम्। महादुःखप्रशमनं महारोगविनाशनम्॥

Verse 68

रामसेतौ महापुण्ये गन्धमादनपर्वते । अस्ति लक्ष्मणतीर्थाख्यं सरः पापविनाशनम्

रामसेतौ महापुण्ये गन्धमादनपर्वते। अस्ति लक्ष्मणतीर्थाख्यं सरः पापविनाशनम्॥

Verse 69

स्नानं कुरुष्व तत्र त्वं तल्लिंगं च नमस्कुरु । निःशेषं तेन नष्टा स्याद्ब्रह्महत्या न संशयः

तत्र त्वं स्नानं कुरु, तल्लिङ्गं च भक्त्या नमस्कुरु। तेन कर्मणा निःशेषा ब्रह्महत्या नश्यति—अत्र संशयो नास्ति॥

Verse 70

श्रीसूत उवाच । एवमुक्तस्तदा रामो गन्धमादनपर्वतम् । गत्वा लक्ष्मणतीर्थं च प्राप्तवान्मुनिपुंगवाः

श्रीसूत उवाच—एवमुक्तोऽथ रामो गन्धमादनपर्वतं गत्वा, लक्ष्मणतीर्थं च प्राप्तवान्; स मुनिपुङ्गव इवाभवत्॥

Verse 71

स्नात्वा संकल्पपूर्वं तु तत्र तीर्थे हलायुधः । ब्राह्मणेभ्यो ददौ वित्तं धान्यं गाश्च वसुन्धराम्

तत्र तीर्थे संकल्पपूर्वं स्नात्वा हलायुधः। ब्राह्मणेभ्यो धनं धान्यं गाश्च भूमिं च ददौ॥

Verse 72

तस्मिन्नवसरे तत्र राममाहाशरीरवाक् । निःशेषं राम नष्टा ते ब्रह्महत्याधुना त्विह

तस्मिन्नवसरे तत्राशरीरवाक् राममब्रवीत्। ‘राम, इहाधुना ते ब्रह्महत्या निःशेषं नष्टा’ इति॥

Verse 73

संदेहो नात्र कर्तव्यः सुखं याहि पुरीं निजाम् । तच्छ्रुत्वा बलभद्रोऽथ तत्तीर्थं प्रशशंस ह

‘अत्र संदेहो न कर्तव्यः; सुखेन स्वपुरीं याहि’ इति। तच्छ्रुत्वा बलभद्रस्तत्तीर्थं प्रशशंस ह॥

Verse 74

ततस्तत्रत्यतीर्थेषु स्नात्वा सर्वेषु माधवः । धनुष्कोटौ तथा स्नात्वा रामनाथं निषेव्य च । द्वारकां स्वपुरीं प्रायान्नष्टपातकसंचयः

ततः स तत्रत्यतीर्थेषु सर्वेषु स्नात्वा माधवः। धनुष्कोटौ अपि स्नात्वा रामनाथं समर्च्य च। स्वपुरीं द्वारकां प्रायात्, नष्टपातकसञ्चयः॥

Verse 75

श्रीसूत उवाच । एवं वः कथितं विप्राः श्रीलक्ष्मणसरोऽमलम्

श्रीसूत उवाच—एवं वः कथितं विप्राः श्रीलक्ष्मणसरोऽमलम्॥

Verse 76

पुण्यं पवित्रं पापघ्नं ब्रह्महत्यादिशोधकम् । यः पठेदिममध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः

पुण्यं पवित्रं पापघ्नं ब्रह्महत्यादिशोधकम्। यः पठेदिममध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः॥

Verse 77

स याति मुक्तिं विप्रेंद्राः पुनरावृत्तिवर्जिताम्

स याति मुक्तिं विप्रेन्द्राः पुनरावृत्तिवर्जिताम्॥

Verse 94

बल्वलो दीनकथनो गिरिर्वज्रहतो यथा । स्तुत्वाथ मुनयो रामं प्रोच्चार्य विमलाशिषः

बल्वलो दीनकथनो गिरिर्वज्रहतो यथा। स्तुत्वाथ मुनयो रामं प्रोच्चार्य विमलाशिषः॥