Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 36
Devanagari script
ग्रहचक्रं सनक्षत्रं युगा मन्वन्तरादयः । यच्चान्यदपि तत्सर्वं संभूतं लोकसाक्षिकम्
Transliteration
grahacakraṃ sanakṣatraṃ yugā manvantarādayaḥ | yaccānyadapi tatsarvaṃ saṃbhūtaṃ lokasākṣikam
Translation
ग्रहचक्रं सनक्षत्रं युगानि मन्वन्तरादयः । यच्चान्यदपि तत्सर्वं लोकानां साक्षिभूतं जगदाधाररूपेण संभूतम् ॥
Word by Word
ग्रहचक्रम्the cycle/orbit of planets
ग्रहचक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter, nominative/accusative singular)
सनक्षत्रम्together with the stars
सनक्षत्रम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/अव्यय-समासपूर्वपद) + नक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'स-' = 'सहित' (with) (neuter nom/acc sg; with the stars)
युगाःthe ages (yugas)
युगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (neuter, nominative plural)
मन्वन्तरादयःmanvantaras and the rest
मन्वन्तरादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (masculine, nominative plural); '...आदयः' = 'and others beginning with ...'
यत्whatever
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun; neuter nom/acc sg)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अन्यत्other (thing)
अन्यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter nom/acc sg)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle; also/even)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (demonstrative; neuter nom/acc sg)
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter nom/acc sg)
सम्भूतम्arisen/produced
सम्भूतम्:
Karta (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootसम् + भू (धातु) → सम्भूत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)
लोकसाक्षिकम्with the world as witness
लोकसाक्षिकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलोक (प्रातिपदिक) + साक्षिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter nom/acc sg); 'लोकस्य साक्षी' इति (having the world as witness)
Speaker
Śiva (contextual; confirmed explicitly at 8.39)
Characters & Entities
G
GrahaN
NakṣatraY
YugaM
ManvantaraL
LokaFAQs
Cosmic cycles (astral and temporal) are not merely physical—they serve as the ordered ‘witness’ that sustains worldly experience and dharma.
None; the verse is universal in scope.
None explicitly.