Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 56
Devanagari script
कंपंते सर्वतेजांसि दृष्ट्वा पातिव्रतं महः । यावत्स्वलोमसंख्यास्ति तावत्कोट्ययुतानि च
Transliteration
kaṃpaṃte sarvatejāṃsi dṛṣṭvā pātivrataṃ mahaḥ | yāvatsvalomasaṃkhyāsti tāvatkoṭyayutāni ca
Translation
पातिव्रतं महो दृष्ट्वा सर्वतेजांसि कम्पन्ते; यावत् स्वलोमसंख्या, तावत् कोट्ययुतानि पुण्यफलानि भवन्ति।
Word by Word
कम्पन्तेtremble
कम्पन्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√कम्प् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
सर्वतेजांसिall splendors/energies
सर्वतेजांसि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वाणि तेजांसि)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; पूर्वक्रिया (having seen)
पातिव्रतम्wifely devotion (pātivratya)
पातिव्रतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपातिव्रत (प्रातिपदिक; पति + व्रत)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भाववाचक (the state/power of wifely devotion)
महःradiance, great splendor
महः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तेजोवाचक
यावत्as long as
यावत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formपरिमाणावधि-वाचक (correlative: 'as long as/as much as')
स्वलोमसंख्याthe number of one's hairs
स्वलोमसंख्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्व + लोम + संख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुष-प्रायः (स्वस्य लोमानां संख्या)
अस्तिexists/is
अस्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तावत्so many
तावत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formपरिमाण-सम्बन्धवाचक (correlative: 'so much/that many')
कोट्ययुतानिcrores and ten-thousands
कोट्ययुतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकोटि + अयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (कोटयश्च अयुतानि च)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
Speaker
Deductively: Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating within Brāhma Khaṇḍa context
Visual Art Cues
Scene: A vision of cosmic radiances—personified tejas—quivering before the pativratā’s splendor; alongside, symbolic counting imagery (hairs on the body) representing innumerable merit.
FAQs
It portrays pativratā-dharma as a source of immense spiritual radiance and immeasurable merit.
No specific pilgrimage site is named in this verse.
None; it is a merit-glorification (phalaśruti-style) statement.