Adhyaya 6

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यदुक्तं भवता सूत महदाख्यानमद्भुतम् । शम्भोर्माहात्म्यकथनमशेषाघहरं परम्

ऋषय ऊचुः—हे सूत, भवता यदुक्तं महदाख्यानमद्भुतम्; शम्भोर्माहात्म्यकथनं परमं, यदशेषाघहरं भवति।

Verse 2

भूयोपि श्रोतुमिच्छामस्तदेव सुसमाहिताः । प्रदोषे भगवाञ्छंभुः पूजितस्तु महात्मभिः

भूयोऽपि श्रोतुमिच्छामस्तदेव सुसमाहिताः; प्रदोषकाले भगवाञ्छंभुः महात्मभिः पूज्यते इति।

Verse 3

संप्रयच्छति कां सिद्धिमेतन्नो ब्रूहि सुव्रत । श्रुतमप्यसकृत्सूत भूयस्तृष्णा प्रवर्धते

एतत् कां सिद्धिं संप्रयच्छति, तन्नो ब्रूहि सुव्रत; श्रुतमप्यसकृत्सूत, भूयस्तृष्णा प्रवर्धते।

Verse 4

सूत उवाच । साधु पृष्टं महाप्राज्ञा भवद्भिर्लोकविश्रुतैः । अतोऽहं संप्रवक्ष्यामि शिवपूजाफलं महत्

सूत उवाच—साधु पृष्टं महाप्राज्ञा भवद्भिर्लोकविश्रुतैः; अतः शिवपूजाफलं महदहं संप्रवक्ष्यामि।

Verse 5

त्रयोदश्यां तिथौ सायं प्रदोषः परिकीर्त्तितः । तत्र पूज्यो महादेवो नान्यो देवः फलार्थिभिः

त्रयोदश्यां तिथौ सायं प्रदोषः परिकीर्तितः; तत्र फलार्थिभिर्महादेव एव पूज्यो, नान्यो देवः।

Verse 6

प्रदोषपूजामाहात्म्यं को नु वर्णयितुं क्षमः । यत्र सर्वेऽपि विबुधास्तिष्ठंति गिरिशांतिके

प्रदोषपूजामाहात्म्यं कः नु वर्णयितुं समर्थः? यत्र सर्वेऽपि विबुधा गिरिशस्य सन्निधौ उपतिष्ठन्ति।

Verse 7

प्रदोषसमये देवः कैलासे रजतालये । करोति नृत्यं विबुधैरभिष्टुतगुणोदयः

प्रदोषसमये देवः कैलासे रजतालये नृत्यं करोति; विबुधैः स्तुतगुणोदयः।

Verse 8

अतः पूजा जपो होमस्तत्कथास्तद्गुणस्तवः । कर्त्तव्यो नियतं मर्त्यैश्चतुर्वर्गफला र्थिभिः

अतः पूजा जपः होमः तत्कथाः तद्गुणस्तवश्च—चतुर्वर्गफलार्थिभिर्मर्त्यैर्नियतं कर्तव्याः।

Verse 9

दारिद्यतिमिरांधानां मर्त्यानां भवभीरुणाम् । भवसागरमग्नानां प्लवोऽयं पारदर्शनः

दारिद्र्यतिमिरान्धानां भवभीरूणां मर्त्यानां, भवसागरमग्नानां—अयं प्लवः पारदर्शनः।

Verse 10

दुःखशोकभयार्त्तानां क्लेशनिर्वाणमिच्छताम् । प्रदोषे पार्वतीशस्य पूजनं मंगलायनम्

दुःखशोकभयार्त्तानां क्लेशनिर्वाणमिच्छतां च—प्रदोषे पार्वतीशस्य पूजनं मंगलायनम्।

Verse 11

दुर्बुद्धिरपि नीचोपि मन्दभाग्यः शठोऽपि वा । प्रदोषे पूज्य देवेशं विपद्भ्यः स प्रमुच्यते

दुर्बुद्धिरपि नीचोऽपि मन्दभाग्यः शठोऽपि वा । प्रदोषकाले देवेशं पूजयन् स विपद्भ्यः प्रमुच्यते ॥

Verse 12

शत्रुभिर्हन्यमानोऽपि दश्यमानोपि पन्नगैः । शैलैराक्रम्यमाणोऽपि पतितोऽपि महांबुधौ

शत्रुभिर्हन्यमानोऽपि दश्यमानोऽपि पन्नगैः । शैलैराक्रम्यमाणोऽपि पतितोऽपि महांबुधौ ॥

Verse 13

आविद्धकालदण्डोऽपि नानारोगहतोऽपि वा । न विनश्यति मर्त्योऽसौ प्रदोषे गिरिशार्चनात्

आविद्धकालदण्डोऽपि नानारोगहतोऽपि वा । न विनश्यति मर्त्योऽसौ प्रदोषे गिरिशार्चनात् ॥

Verse 14

दारिद्र्यं मरणं दुःखमृणभारं नगोपमम् । सद्यो विधूय संपद्भिः पूज्यते शिवपूजनात्

दारिद्र्यं मरणदुःखमृणभारं नगोपमम् । सद्यो विधूय संपद्भिः पूज्यते शिवपूजनात् ॥

Verse 15

अत्र वक्ष्ये महापुण्यमितिहासं पुरातनम् । यं श्रुत्वा मनुजाः सर्वे प्रयांति कृतकृत्यताम्

अत्र वक्ष्ये महापुण्यमितिहासं पुरातनम् । यं श्रुत्वा मनुजाः सर्वे प्रयान्ति कृतकृत्यताम् ॥

Verse 16

आसीद्विदर्भविषये नाम्ना सत्यरथो नृपः । सर्वधर्मरतो धीरः सुशीलः सत्यसंगरः

विदर्भविषये पुरा सत्यरथो नाम नृपतिरासीद्। स सर्वधर्मरतः धीरः सुशीलः सत्यसंगरश्चासीत्॥

Verse 17

तस्य पालयतो भूमिं धर्मेण मुनिपुंगवाः । व्यतीयाय महान्कालः सुखेनैव महामतेः

तस्य धर्मेण भूमिं पालयतः, मुनिपुंगवाः, महामतेः सुखेनैव महान्कालो व्यतीयाय॥

Verse 18

अथ तस्य महीभर्तुर्बभूवुः शाल्वभूभुजः । शत्रवश्चोद्धतबला दुर्मर्षणपुरोगमाः

अथ तस्य महीभर्तुः शाल्वभूभुजः शत्रवो बभूवुः। उद्धतबलाः, दुर्मर्षणपुरोगमाश्च॥

Verse 19

कदाचिदथ ते शाल्वाः संनद्धबहुसैनिकाः । विदर्भनगरीं प्राप्य रुरुधुर्विजिगीषवः

कदाचित् ते शाल्वाः संनद्धबहुसैनिकाः। विदर्भनगरीं प्राप्य विजिगीषवो रुरुधुः॥

Verse 20

दृष्ट्वा निरुद्ध्यमानां तां विदर्भाधिपतिः पुरीम् । योद्धुमभ्याययौ तूर्णं बलेन महता वृतः

तां पुरीं निरुद्ध्यमानां दृष्ट्वा विदर्भाधिपतिः। महता बलेन वृतो योद्धुं तूर्णमभ्याययौ॥

Verse 21

तस्य तैरभवयुद्धं शाल्वैरपि बलोद्धतैः । पाताले पन्नगेन्द्रस्य गन्धर्वैरिव दुर्मदैः

ततः तेन सह तैः शाल्वैर्बलोद्धतैः समरः समभवत्—यथा पाताले पन्नगेन्द्रेण सह दुर्मदैर्गन्धर्वैरिव घोरयुद्धम्।

Verse 22

विदर्भनृपतिः सोऽथ कृत्वा युद्धं सुदारुणम् । प्रनष्टोरुबलैः शाल्वैर्निहतो रणमूर्धनि

अथ स विदर्भनृपतिः सुदारुणं युद्धं कृत्वा, प्रनष्टोरुबलैः शाल्वैः रणमूर्धनि निहतः।

Verse 23

तस्मिन्महारथे वीरे निहते मंत्रिभिः सह । दुद्रुवुः समरे भग्ना हतशेषाश्च सैनिकाः

तस्मिन्महारथे वीरे मंत्रिभिः सह निहते, समरे भग्ना हतशेषाश्च सैनिकाः पलायिताः।

Verse 24

अथ युद्धेभिविरते नदत्सु रिपुमंत्रिषु । नगर्यां युद्ध्यमानायां जाते कोलाहले रवे

अथ युद्धे विरते, रिपुमंत्रिषु नदत्सु, नगर्यां युद्ध्यमानायां कोलाहलरवो महान् अभवत्।

Verse 25

तस्य सत्यरथस्यैका विदर्भाधिपतेः सती । भूरिशोकसमाविष्टा क्वचिद्यत्नाद्विनिर्ययौ

अथ तस्य सत्यरथस्य विदर्भाधिपतेः सती, भूरिशोकसमाविष्टा, क्वचिद्यत्नाद्विनिर्ययौ।

Verse 26

सा निशासमये यत्नादंतर्वत्नी नृपांगना । निर्गता शोक संतप्ता प्रतीचीं प्रययौ दिशम्

सा निशासमये यत्नाद् अन्तर्वत्नी नृपाङ्गना निर्गता शोकसन्तप्ता प्रतीचीं दिशं प्रययौ।

Verse 27

अथ प्रभाते मार्गेण गच्छन्ती शनकैः सती । अतीत्य दूरमध्वानं ददर्श विमलं सरः

अथ प्रभाते मार्गेण गच्छन्ती शनकैः सती अतीत्य दूरमध्वानं ददर्श विमलं सरः।

Verse 28

तत्रागत्य वरारोहा तप्ता तापेन भूयसा । विलसंतं सरस्तीरे छायावृक्षं समाश्रयत्

तत्रागत्य वरारोहा तप्ता तापेन भूयसा विलसन्तं सरस्तीरे छायावृक्षं समाश्रयत्।

Verse 29

तत्र दैववशाद्राज्ञी विजने तरुकुट्टिमे । असूत तनयं साध्वी मूहूर्ते सद्गुणान्विते

तत्र दैववशाद् राज्ञी विजने तरुकुट्टिमे असूत तनयं साध्वी मुहूर्ते सद्गुणान्विते।

Verse 30

अथ सा राजमहिषी पिपासाभिहता भृशम् । सरोऽवतीर्णा चार्वंगी ग्रस्ता ग्राहेण भूयसा

अथ सा राजमहिषी पिपासाभिहता भृशं सरोऽवतीर्णा चार्वङ्गी ग्रस्ता ग्राहेण भूयसा।

Verse 31

जातमात्रः कुमारोऽपि विनष्टपितृमातृकः । रुरोदोच्चैः सरस्तीरे क्षुत्पिपासार्दितोऽबलः

जातमात्रोऽपि स कुमारो विनष्टपितृमातृकः। सरस्तीरे क्षुत्पिपासार्दितोऽबलः उच्चैः रुरोद॥

Verse 32

तस्मिन्नेवं क्रन्दमाने जातमात्रे कुमारके । काचिदभ्याययौ शीघ्रं दिष्ट्या विप्रवरांगना

तस्मिन् एवं क्रन्दमाने जातमात्रे कुमारके। दिष्ट्या काचिद् विप्रवराङ्गना शीघ्रम् अभ्याययौ॥

Verse 33

साप्येकहायनं बालमुद्वहन्ती निजात्मजम् । अधना भर्तृरहिता याचमाना गृहेगृहे

सा अपि निजात्मजम् एकहायनं बालम् उद्वहन्ती। अधना भर्तृरहिता गृहेगृहे याचमाना॥

Verse 34

एकात्मजा बंधुहीना याञ्चामार्गवशंगता । उमानाम द्विजसतीददर्श नृपनंदनम्

एकात्मजा बन्धुहीना याञ्चामार्गवशङ्गता। उमानाम द्विजसती ददर्श नृपनन्दनम्॥

Verse 35

सा दृष्ट्वा राजतनयं सूर्यबिंवमिव च्युतम् । अनाथमेनं क्रंदंतं चिंतयामास भूरिशः

सा राजतनयं दृष्ट्वा सूर्यबिम्बमिव च्युतम्। अनाथं क्रन्दमानं च भूरिशः चिन्तयामास॥

Verse 36

अहो सुमहदाश्चर्यमिदं दृष्टं मयाधुना । अच्छिन्ननाभिसूत्रोऽयं शिशुर्माता क्व वा गता

अहो सुमहदाश्चर्यमिदानीं मया दृष्टम्। अस्य शिशोर्नाभिसूत्रमच्छिन्नमेवास्ति; माता क्व नु गता?

Verse 37

पिता नास्ति न चान्योस्ति नास्ति बंधुजनोऽपि वा । अनाथः कृपणो बालः शेते केवल भूतले

नास्य पिता, न चान्योऽपि कश्चिदस्ति; बन्धवोऽपि न सन्ति। अनाथः कृपणो बालः केवलं भूतले शेते।

Verse 38

एष चांडालजो वापि शूद्रजो वैश्यजोपि वा । विप्रात्मजो वा नृपजो ज्ञायते कथमर्भकः

एष चाण्डालजः स्यात् वा शूद्रजो वैश्यजोऽपि वा। विप्रात्मजो वा नृपजो—कथं ज्ञायतेऽयमर्भकः?

Verse 39

शिशुमेनं समुद्धृत्य पुष्णाम्यौरसवद्ध्रुवम् । किं त्वविज्ञातकुलजं नोत्सहे स्प्रष्टुमुत्तमम्

एतं शिशुं समुद्धृत्य नूनमौरसवत् पुष्णामि। किन्त्वविज्ञातकुलजं तमुत्तमं स्प्रष्टुं नोत्सहे।

Verse 40

इति मीमांसमानायां तस्यां विप्रवरस्त्रियाम्

इति मीमांसमानायां तस्यां विप्रवरस्त्रियाम्…

Verse 42

रक्षैनं बालकं सुभ्रुर्विसृज्य हृदि संशयम् । अनेन परमं श्रेयः प्राप्स्यसे ह्यचिरादेिह

रक्षैनं बालकं सुभ्रूः, हृदि संशयं विसृज्य। अनेन त्वं परं श्रेयः प्राप्स्यसे ह्यचिरादिह॥

Verse 43

एतावदुक्त्वा त्वरितो भिक्षुः कारुणिको ययौ । अथ तस्मिन्गते भिक्षौ विश्रब्धा विप्रभामिनी

एतावदुक्त्वा त्वरितो भिक्षुः कारुणिको ययौ। अथ तस्मिन्गते भिक्षौ विश्रब्धा विप्रभामिनी॥

Verse 44

तमर्भकं समादाय निजमेव गृहं ययौ । भिक्षुवाक्येन विश्रब्धा सा राज तनयं सती

तमर्भकं समादाय निजमेव गृहं ययौ। भिक्षुवाक्येन विश्रब्धा सा राजतनया सती॥

Verse 47

ब्राह्मणैः कृतसंस्कारौ ववृधाते सुपूजितौ कृतोपनयनौ काले बालकौ नियमे स्थितौ

ब्राह्मणैः कृतसंस्कारौ ववृधाते सुपूजितौ। कृतोपनयनौ काले बालकौ नियमे स्थितौ॥

Verse 48

भिक्षार्थं चेरतुस्तत्र मात्रा सह दिनेदिने । ताभ्यां कदाचिद्बालाभ्यां सा विप्रवनिता सह

भिक्षार्थं चेरतुस्तत्र मात्रा सह दिनेदिने। ताभ्यां कदाचिद्बालाभ्यां सा विप्रवनिता सह॥

Verse 49

आत्मपुत्रेण सदृशं कृपया पर्यपोषयत् । एकचक्राह्वये रम्ये ग्रामे कृतनिकेतना

सा तं स्वात्मपुत्रसमं कृपया परिपोषयामास; रम्ये एकचक्राह्वये ग्रामे कृतनिकेतना बभूव।

Verse 50

तौ दृष्ट्वा बालकौ धीमाञ्छांडिल्यो मुनिरब्रवीत् । अहो दैवबलं चित्रमहो कर्म दुरत्ययम्

तौ बालकौ दृष्ट्वा धीमान् शाण्डिल्यो मुनिरब्रवीत्—अहो दैवबलं चित्रम्, अहो कर्म दुरत्ययम्।

Verse 51

एष बालोऽन्यजननीं श्रितो भैक्ष्येण जीवति । इमामेव द्विजवधूं प्राप्य मातरमुत्तमाम्

एष बालोऽन्यजननीं श्रितो भैक्ष्येण जीवति; इमामेव द्विजवधूं प्राप्य मातरमुत्तमाम्।

Verse 52

सहैव द्विजपुत्रेण द्विजभावं समाश्रितः । इति श्रुत्वा मुनेर्वाक्यं शांडिल्यस्य द्विजांगना

सहैव द्विजपुत्रेण द्विजभावं समाश्रितः; इति श्रुत्वा मुनेर्वाक्यं शाण्डिल्यस्य द्विजाङ्गना।

Verse 53

सा प्रणम्य सभामध्ये पर्यपृच्छत्सविस्मया । ब्रह्मन्नेषोर्भको नीतो मया भिक्षोर्गिरा गृहम्

सा प्रणम्य सभामध्ये सविस्मया पर्यपृच्छत्—ब्रह्मन्, एषोऽर्भको मया भिक्षोर्गिरा गृहम् आनीतः।

Verse 54

अविज्ञातकुलोद्यापि सुतवत्परिपोष्यते । कस्मिन्कुले प्रसूतोऽयं का माता जनकोस्य कः

अविज्ञातकुलोऽप्येष सुतवत् परिपोष्यते। अस्य जन्मकुलं किं स्यात्, का माता, कश्च जनकः?

Verse 55

सर्वं विज्ञातुमिच्छामि भवतो ज्ञानचक्षुषः

भवतो ज्ञानचक्षुषः सकलं विज्ञातुमिच्छामि।

Verse 56

इति पृष्टो मुनिः सोथ ज्ञानदृष्टिर्द्विजस्त्रियां । आचख्यौ तस्य बालस्य जन्म कर्म च पौर्विकम्

इति पृष्टो मुनिः सोऽथ ज्ञानदृष्टिर्द्विजस्त्रियम्। तस्य बालस्य जन्म कर्म च पौर्विकं सम्यगाचख्यौ॥

Verse 57

विदर्भराजपुत्रस्तु तत्पितुः समरे मृतिम् । तन्मातुर्नक्रहरणं साकल्येन न्यवेदयत्

विदर्भराजपुत्रोऽसौ, तत्पितुः समरे मृतिम्। तन्मातुर्नक्रहरणं साकल्येन न्यवेदयत्॥

Verse 58

अथ सा विस्मिता नारी पुनः प्रपच्छ तं मुनिम् । स राजा सकलान्भोगान्हित्वा युद्धे कथं मृतः

अथ सा विस्मिता नारी पुनः प्रपच्छ तं मुनिम्। स राजा सकलान् भोगान् हित्वा युद्धे कथं मृतः?

Verse 59

दारिद्र्यमस्य बालस्य कथं प्राप्तं महामुने । दारिद्र्यं पुनरुद्धूय कथं राज्यमवाप्स्यति

महामुने, अस्य बालस्य दारिद्र्यं कथं प्राप्तम्? तत् दारिद्र्यं पुनरुद्धूय कथं स राज्यलक्ष्मीम् अवाप्स्यति?

Verse 60

अस्यापि मम पुत्रस्य भिक्षान्नेनैव जीवतः । दारिद्र्यशमनोपायमुपदेष्टुं त्वमर्हसि

अस्य मम पुत्रस्यापि भिक्षान्नेनैव जीवतः; दारिद्र्यशमनस्योपायं त्वम् उपदेष्टुम् अर्हसि।

Verse 61

शांडिल्य उवाच । अमुष्य बालस्य पिता स विदर्भमहीपतिः । पूर्वजन्मनि पांड्येशो बभूव नृपसत्तमः

शाण्डिल्य उवाच—अमुष्य बालस्य पिता स विदर्भमहीपतिः; पूर्वजन्मनि पाण्ड्येशो बभूव नृपसत्तमः।

Verse 62

स राजा सर्वधर्मज्ञः पालयन्सकलां महीम् । प्रदोषसमये शंभुं कदा चित्प्रत्यपूजयत्

स राजा सर्वधर्मज्ञः सकलां महीम् पालयन्; प्रदोषसमये शम्भुं कदाचित् प्रत्यपूजयत्।

Verse 63

तस्य पूजयतो भक्त्या देवं त्रिभुवनेश्वरम् । आसीत्कलकलारावः सर्वत्र नगरे महान्

तस्य भक्त्या त्रिभुवनेश्वरं देवं पूजयतः; सर्वत्र नगरे महान् कलकलारावः आसीत्।

Verse 64

श्रुत्वा तमुत्कटं शब्दं राजा त्यक्तशिवार्चनः । निर्ययौ राजभवनान्नगरक्षोभशंकया

श्रुत्वा तमुत्कटं शब्दं राजा शिवपूजनं परित्यज्य नगरक्षोभशङ्कया राजभवनाद् बहिर्निर्ययौ।

Verse 65

एतस्मिन्नेव समये तस्यामात्यो महाबलः । शत्रुं गृहीत्वा सामंतं राजांतिकमुपागमत्

एतस्मिन्नेव समये तस्य महाबलोऽमात्यः शत्रुं सामन्तं गृहीत्वा राजसमीपमुपागमत्।

Verse 66

अमात्येन समानीतं शत्रुं सामंतमुद्धतम् । दृष्ट्वा क्रोधेन नृपतिः शिरच्छेदमकारयत्

अमात्येन समानीतं शत्रुं सामन्तमुद्धतं दृष्ट्वा नृपतिः क्रोधेन तस्य शिरच्छेदमकारयत्।

Verse 67

स तथैव महीपालो विसृज्य शिवपूजनम् । असमाप्तात्मनियमश्चकार निशि भोजनम्

स महीपालः शिवपूजनं विसृज्य, असमाप्तात्मनियमः सन्, निशि भोजनं चकार।

Verse 68

तत्पुत्रोपि तथा चक्रे प्रदोषसमये शिवम् । अनर्चयित्वा मूढात्मा भुक्त्वा सुष्वाप दुर्मदः

तत्पुत्रोऽपि प्रदोषसमये शिवमनर्चयित्वा मूढात्मा दुर्मदः सन् भुक्त्वा ततः सुष्वाप।

Verse 69

जन्मांतरे स नृपतिर्विदर्भक्षितिपोऽभवत् । शिवार्चनांतरायेण परैर्भोगांतरे हतः

जन्मान्तरे स नृपतिः विदर्भक्षितिपोऽभवत्। शिवार्चनान्तरायकारणात् परैर्भोगमध्य एव हतः॥

Verse 70

तत्पुत्रो यः पूर्वभवे सोस्मिञ्जन्मनि तत्सुतः । भूत्वा दारिद्र्यमापन्नः शिवपूजाव्यतिक्रमात्

यः पूर्वभवे तस्य पुत्रोऽभूत् स एवास्मिञ्जन्मनि पुनस्तत्सुतः। शिवपूजाव्यतिक्रमात् दारिद्र्यमापन्नः॥

Verse 71

अस्य माता पूर्वभवे सपत्नीं छद्मनाहनत् । तेन पापेन महता ग्राहेणास्मिन्भवे हता

अस्य माता पूर्वभवे छद्मना सपत्नीं हतवती। तेन महापापेनास्मिन्भवे ग्राहेण हता॥

Verse 72

एषा प्रवृत्तिरेतेषां भवत्यै समुदाहृता । अनर्चितशिवा मर्त्याः प्राप्नुवंति दरिद्रताम्

एषा प्रवृत्तिः एतेषां भवत्यै मया समुदाहृता। अनर्चितशिवा मर्त्याः दरिद्रतां प्राप्नुवन्ति॥

Verse 73

सत्यं ब्रवीमि परलोकहितं ब्रवीमि सारं ब्रवीम्युपनिषद्धृदयं ब्रवीमि । संसारमुल्बणमसारमवाप्य जंतोः सारो यमीश्वरपदांबुरुहस्य सेवा

सत्यं ब्रवीमि परलोकहितं ब्रवीमि सारं ब्रवीम्युपनिषद्धृदयं ब्रवीमि। संसारमुल्बणमसारमवाप्य जन्तोः सारो यमीश्वरपदाम्बुरुहस्य सेवा॥

Verse 74

ये नार्चयंति गिरिशं समये प्रदोषे ये नार्चितं शिवमपि प्रणमंति चान्ये । एतत्कथां श्रुतिपुटैर्न पिबंति मूढास्ते जन्मजन्मसु भवंति नरा दरिद्राः

ये प्रदोषसमये गिरिशं नार्चयन्ति, ये च पूज्यमानं शिवमपि न प्रणमन्ति, तथा ये मूढाः श्रुतिपुटैरेतत्कथां न पिबन्ति—ते नराः जन्मजन्मसु दरिद्राः भवन्ति।

Verse 75

ये वै प्रदोषसमये परमेश्वरस्य कुर्वंत्यनन्यमनसोंऽघ्रिसरोजपूजाम् । नित्यं प्रवृद्धधन धान्यकलत्रपुत्रसौभाग्यसंपदधिकास्त इहैव लोके

ये वै प्रदोषसमये परमेश्वरस्य पादारविन्दयोः पूजामनन्यमनसा कुर्वन्ति, तेऽत्रैव लोके नित्यं प्रवृद्धधन-धान्य-कलत्र-पुत्र-सौभाग्य-संपदधिकाः भवन्ति।

Verse 76

कैलासशैलभवने त्रिजगजनित्रीं गौरीं निवेश्य कनकांचितरत्नपीठे । नृत्यं विधातु मभिवाञ्छति शूलपाणौ देवाः प्रदोषसमयेऽनुभजंति सर्वे

कैलासशैलभवने त्रिजगज्जनित्रीं गौरीं कनकांचितरत्नपीठे निवेश्य, शूलपाणौ नृत्यं विधातुमभिवाञ्छति सति, प्रदोषसमये सर्वे देवाः समागत्य तमनुभजन्ति।

Verse 77

वाग्देवी धृतवल्लकी शतमखो वेणुं दधत्पद्मजस्तालोन्निद्रकरो रमा भगवती गेयप्रयोगान्विता । विष्णुः सांद्रमृदंगवादनपटुर्देवाः समंतात्स्थिताः सेवंते तमनु प्रदोषसमये देवं मृडानीपतिम्

वाग्देवी वल्लकीं धारयति, शतमखो वेणुं दधाति, पद्मजस्तालोन्निद्रकरः, रमा भगवती गेयप्रयोगान्विता; विष्णुः सांद्रमृदङ्गवादनपटुः, देवाः समन्तात्स्थिताः—प्रदोषसमये ते मृडानीपतिं देवं तमनु सेवन्ते।

Verse 78

गंधर्वयक्षपतगोरगसिद्ध साध्या विद्याधरामरवराप्सरसां गणाश्च । येऽन्ये त्रिलोकनिलयाः सह भूतवर्गाः प्राप्ते प्रदोषसमये हरपार्थसंस्थाः

गन्धर्व-यक्ष-पतग-उरग-सिद्ध-साध्याः, विद्याधर-अमरवर-अप्सरसां गणाश्च, ये चान्ये त्रिलोकनिलयाः सह भूतवर्गाः—प्राप्ते प्रदोषसमये हरपार्वतीसंस्थाः भवन्ति।

Verse 79

अतः प्रदोषे शिव एक एव पूज्योऽथ नान्ये हरिपद्मजाद्याः । तस्मिन्महेशे विधिनेज्यमाने सर्वे प्रसीदंति सुराधिनाथाः

अतः प्रदोषकाले शिव एक एव पूजनीयः, नान्ये हरिपद्मजादयः। तस्मिन् महेशे विधिवत् इज्यमाने सर्वे सुराधिनाथाः प्रसीदन्ति।

Verse 80

एष ते तनयः पूर्वजन्मनि ब्राह्मणोत्तमः । प्रतिग्रहैर्वयो निन्ये न यज्ञाद्यैः सुकर्मभिः

एष ते तनयः पूर्वजन्मनि ब्राह्मणोत्तमः आसीत्। स तु यज्ञादिसुकर्मभिः न, प्रतिग्रहैरेव वयो निन्ये।

Verse 81

अतो दारिद्र्यमापन्नः पुत्रस्ते द्विजभामिनि । तद्दोष परिहारार्थं शरणं यातु शंकरम्

अतः पुत्रस्ते द्विजभामिनि दारिद्र्यमापन्नः। तद्दोषपरिहारार्थं शंकरं शरणं यातु।