Adhyaya 99

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल नर्मदादक्षिणे तटे । स्थापितं वासुकीशं तु समस्ताघौघनाशनम्

श्रीमार्कण्डेय उवाच—ततो गच्छेन्महीपाल नर्मदादक्षिणे तटे। तत्र स्थापितं वासुकीशं समस्ताघौघनाशनम्।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कस्माच्च कारणात्तात रेवाया दक्षिणे तटे । वासुकीशस्थापितो वै विस्तराद्वद मे गुरो

युधिष्ठिर उवाच—तात, कस्मात् कारणात् रेवायाः दक्षिणतटे वासुकीशः प्रतिष्ठापितोऽभूत्? गुरो, विस्तरेण मे ब्रूहि।

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एतत्सर्वं समास्थाय नृत्यं शम्भुश्चकार वै

श्रीमार्कण्डेय उवाच—एतत् सर्वं सम्यगवलम्ब्य शम्भुः साक्षान्नृत्यं चकार वै।

Verse 4

श्रमादजायत स्वेदो गङ्गातोयविमिश्रितम् । पतन्तमुरगोऽश्नाति हरमौलिविनिर्गतम्

श्रमात् स्वेदः समुत्पन्नो गङ्गाजलविमिश्रितः, हरमौलितो विनिर्गत्य पतन्; तं पतन्तं भुजङ्गोऽश्नात्।

Verse 5

मन्दाकिनी ततः क्रुद्धा व्यालस्योपरि भारत । प्राप्नुह्यजगरत्त्वं हि भुजङ्ग क्षुद्रजन्तुक

ततः मन्दाकिनी क्रुद्धा व्यालमुपरि, भारत—“भुजङ्ग, क्षुद्रजन्तुक! त्वं हि अजगरत्वं प्राप्नुहि” इत्युवाच।

Verse 6

वासुकिरुवाच । अनुग्राह्योऽस्मि ते पापो दुर्नयोऽहं हरादृते । त्रैलोक्यपावनी पुण्या सरित्त्वं शुभलक्षणा

वासुकिरुवाच—पापोऽहं दुर्नयश्च, हरादृते मे नास्ति शरणम्; त्वदनुग्राह्योऽस्मि। त्रैलोक्यपावनी पुण्या, शुभलक्षणा सरित्-देवि!

Verse 7

संसारच्छेदनकरी ह्यार्तानामार्तिनाशनी । स्वर्गद्वारे स्थिता त्वं हि दयां कुरु मयीश्वरि

संसारच्छेदनकरी त्वं हि, आर्तानामार्तिनाशिनी। स्वर्गद्वारे स्थिता देवि, मयि दयां विधेहि ईश्वरि॥

Verse 8

गङ्गोवाच । कुरुष्व विपुलं विन्ध्यं तपस्त्वं शङ्करं प्रति । ततः प्राप्स्यसि स्वं स्थानं पन्नगत्वं ममाज्ञया

गङ्गोवाच—विन्ध्ये विपुलं तपः कुरु, शङ्करं प्रति समर्पितम्। ततः ममाज्ञया स्वस्थानं प्राप्स्यसि, पन्नगत्वं च पुनः॥

Verse 9

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततोऽसौ त्वरितो विन्ध्यं नागो गत्वा नगं शुभम् । तपस्तप्तुं समारेभे शङ्कराराधनोद्यतः

श्रीमार्कण्डेय उवाच—ततः स नागः त्वरितो विन्ध्यं गत्वा शुभं नगम्। तपस्तप्तुं समारेभे, शङ्कराराधनोद्यतः॥

Verse 10

नित्यं दध्यौ महादेवं त्र्यक्षं डमरुकोद्यतम् । ततो वर्षशते पूर्ण उपरुद्धो जगद्गुरुः । आगतस्तत्समीपं तु श्लक्ष्णां वाणीमुदाहरत्

नित्यं स महादेवं त्र्यक्षं डमरुकोद्यतम् अदध्यायत्। वर्षशते पूर्णे जगद्गुरुरुपरुद्धः समीपमागत्य श्लक्ष्णां वाणीमुदाहरत्॥

Verse 11

वरं वरय मे वत्स पन्नग त्वं कृतादर

शिव उवाच—वरं वरय मे वत्स; पन्नग, त्वं कृतादरः। यदभीष्टं तदाचक्ष्व, मत्तो वरमवाप्नुहि॥

Verse 12

वासुकिरुवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव वरं दास्यसि शङ्कर । प्रसादात्तव देवेश भूयान्निष्पापता मम । तीर्थं किंचित्समाख्याहि सर्वपापप्रणाशनम्

वासुकिरुवाच—यदि मे देव तुष्टोऽसि, शङ्कर, वरं दास्यसि चेत्; तव प्रसादात् देवेश मम निष्पापता भूयात्। सर्वपापप्रणाशनं किंचित् तीर्थं मे समाख्याहि॥

Verse 13

ईश्वर उवाच । पन्नग त्वं महाबाहो रेवां गच्छ शुभंकरीम् । याम्ये तस्यास्तटे पुण्ये स्नानं कुरु यथाविधि

ईश्वर उवाच—पन्नग महाबाहो, शुभङ्करीं रेवां गच्छ। तस्याः पुण्ये याम्ये तटे यथाविधि स्नानं कुरु॥

Verse 14

इत्युक्त्वान्तर्दधे देवो वासुकिस्त्वरयान्वितः । रूपेणाजगरेणैव प्रविष्टो नर्मदाजलम्

इत्युक्त्वा देवोऽन्तर्दधे; वासुकिस्त्वरयान्वितः। रूपेणाजगरेणैव नर्मदाजलमाविशत्॥

Verse 15

मार्गेण तस्य संजातं जाह्नव्याः स्रोत उत्तमम् । निर्धूतकल्मषः सर्पः संजातो नर्मदाजले

मार्गेण तस्य संजातं जाह्नव्याः स्रोत उत्तमम्। निर्धूतकल्मषः सर्पः संजातो नर्मदाजले॥

Verse 16

स्थापितः शङ्करस्तत्र नर्मदायां युधिष्ठिर । ततो नागेश्वरं लिङ्गं प्रसिद्धं पापनाशनम्

स्थापितः शङ्करस्तत्र नर्मदायां युधिष्ठिर। ततो नागेश्वरं लिङ्गं प्रसिद्धं पापनाशनम्॥

Verse 17

अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां स्नापयेन्मधुना शिवम् । विमुक्तकल्मषः सद्यो जायते नात्र संशयः

अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां मधुना शिवं स्नापयेत्। तत्क्षणादेव विमुक्तकल्मषः शुद्धो भवति—नात्र संशयः॥

Verse 18

अपुत्रा ये नराः पार्थ स्नानं कुर्वन्ति सङ्गमे । ते लभन्ते सुताञ्छ्रेष्ठान् कार्त्तवीर्योपमाञ्छुभान्

अपुत्रा ये नराः पार्थ सङ्गमे स्नानमाचरन्। ते लभन्ते सुतान् श्रेष्ठान् कार्त्तवीर्योपमान् शुभान्॥

Verse 19

श्राद्धं तत्रैव यः कुर्यादुपवासपरायणः । कुर्वन्प्रमोचयेत्प्रेतान्नरकान्नृपनन्दन

श्राद्धं तत्रैव यः कुर्यादुपवासपरायणः। स कर्मणा प्रमोचयेत् प्रेतान् नरकान् नृपनन्दन॥

Verse 20

सर्पाणां च भयं वंशे ज्ञातिवर्गे न जायते । निर्दोषं नन्दते तस्य कुलं नागप्रसादतः

सर्पाणां च भयं वंशे ज्ञातिवर्गे न जायते। नागप्रसादतः तस्य कुलं निर्दोषं नन्दते॥

Verse 21

एतत्ते सर्वमाख्यातं तव स्नेहान्नृपोत्तम

एतत् ते सर्वमाख्यातं तव स्नेहान्नृपोत्तम॥

Verse 99

। अध्याय

॥ अध्यायः ॥ (इति अध्याय-समाप्तिसूचकः)