Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21
Devanagari script
पुत्राणां कथितं पार्थ पणं चैव मया कृतम् । हाहाकारः कृतः सर्पैः श्रुत्वा मात्रा पणं कृतम्
Transliteration
putrāṇāṃ kathitaṃ pārtha paṇaṃ caiva mayā kṛtam | hāhākāraḥ kṛtaḥ sarpaiḥ śrutvā mātrā paṇaṃ kṛtam
Translation
पुत्रान् प्रति सा प्रोवाच—‘पार्थ, मया पणः कृतः।’ मातुः पणं श्रुत्वा सर्पाः महाहाहाकारं चक्रुः॥
Word by Word
पुत्राणाम्of the sons
पुत्राणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
कथितम्was told
कथितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) → कथित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘was told’
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
पणम्the wager/bet
पणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुष, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
कृतम्was made/done
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘done/made’
हाहाकारःa cry of lamentation
हाहाकारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहाहाकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कृतःwas made/raised
कृतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्पैःby the serpents
सर्पैः:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
मात्राby the mother
मात्रा:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पणम्the wager
पणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कृतम्was made
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
Speaker
Narrator (deduced; reports what was said and reaction)
Visual Art Cues
Scene: A mother announces to her sons that she has made a wager; immediately the serpents erupt in a collective cry, bodies coiling, hoods flaring, the household thrown into panic.
Characters & Entities
K
KadrūS
Serpents (Nāgāḥ)FAQs
A single decision can bind an entire lineage; dharma emphasizes responsible action that does not endanger dependents.
None in this verse.
None.