
अस्मिन्नध्याये धर्मकारणसङ्कटं प्रायश्चित्तमार्गश्च निरूप्यते। मृगयाविभ्रमेण राज्ञा चित्रसेनेन ऋषेर्दीर्घतपसः पुत्रो ऋक्षशृङ्गो हतः; ततः स राजाऽऽश्रमं गत्वा पापं निवेदयति। शोकाकुला माता विलप्य मूर्च्छिता प्राणान् त्यजति, अन्येऽपि पुत्राः स्नुषाश्च विनश्यन्ति; तपस्विहिंसायाः सामाजिकं कर्मफलभारं च दर्शयति। दीर्घतपाः प्रथमं राजानं गर्हयति, अनन्तरं कर्मप्रेरणां विविच्य वदति—पूर्वकर्मवशादपि कृतं कर्म फलमवश्यं जनयति। ततोऽसौ प्रायश्चित्तं निर्दिशति—सर्वेषां दाहसंस्कारं कृत्वा दक्षिणनर्मदातटे प्रसिद्धे शूलभेदतीर्थे अस्थीनि निमज्जयेत्; तत् तीर्थं पापदुःखनाशनं वर्ण्यते। राजा दाहं कृत्वा पदातियात्रया अल्पाहारः पुनःपुनः स्नानं च कुर्वन् दक्षिणां दिशं गच्छति, तत्रस्थैर्मुनिभिः मार्गं पृच्छति, तीर्थं च प्राप्नोति। तत्र तीर्थप्रभावात् रूपान्तरितस्य कस्यचित् उद्धारदर्शनं भवति, येन तीर्थस्य सिद्धिः प्रमाणीकृता। स राजाऽस्थीनि निक्षिप्य स्नात्वा तिलमिश्रितोदकेन तर्पणं कृत्वा निमज्जयति। मृताः सर्वे दिव्यरूपेण विमानैः सह प्रादुर्भवन्ति; दीर्घतपाः स्वयमपि उन्नतः सन् राजानं आशीर्भिः अनुगृह्णाति—एष विधिः आदर्शः, शुद्धिं काम्यफलप्राप्तिं च ददाति इति।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततश्चानन्तरं राजा जगामोद्वेगमुत्तमम् । कथं यामि गृहं त्वद्य वाराणस्यामहं पुनः
ईश्वर उवाच—ततोऽनन्तरं राजा परमोद्वेगमापन्नः। ‘अद्य कथं गृहं यामि? कथं वा पुनर्वाराणसीं गमिष्यामि?’ इति।
Verse 2
ब्रह्महत्यासमाविष्टो जुहोम्यग्नौ कलेवरम् । अथवा तस्य वाक्येन तं गच्छाम्याश्रमं प्रति
‘ब्रह्महत्यादोषसमाविष्टोऽहं किमग्नौ स्वकलेवरं जुहोमि? अथवा तस्य वाक्यानुसारं तदाश्रमं प्रति गच्छामि?’
Verse 3
कथयामि यथावृत्तं गत्वा तस्य महामुनेः । एवं संचिन्त्य राजासौ जगामाश्रमसन्निधौ
‘तस्य महामुनेराश्रमं गत्वा यथावृत्तं सर्वं कथयामि’ इति। एवं संचिन्त्य स राजा आश्रमसन्निधिं जगाम।
Verse 4
ऋक्षशृङ्गस्य चास्थीनि गृहीत्वा स नृपोत्तमः । दृष्टिमार्गे स्थितस्तस्य महर्षेर्भावितात्मनः
ऋक्षशृङ्गस्यास्थीनि गृहीत्वा स नृपोत्तमः। तस्य भावितात्मनो महर्षेर्दृष्टिमार्गे स्थितवान्।
Verse 5
दीर्घतपा उवाच । आगच्छ स्वागतं तेऽस्तु आसनेऽत्रोपविश्यताम् । अर्घं ददाम्यहं येन मधुपर्कं सविष्टरम्
दीर्घतपा उवाच—आगच्छ, स्वागतं तेऽस्तु; अत्रासने उपविश्यताम्। अहं तेऽर्घ्यं ददामि, मधुपर्कं च सविष्टरं सत्कारविधिना।
Verse 6
चित्रसेन उवाच । अर्घस्यास्य न योग्योऽहं महर्षे नास्मि भाषणे । मृगमध्यस्थितो विप्रस्तव पुत्रो मया हतः
चित्रसेन उवाच—महर्षे, अस्य अर्घ्यस्याहं न योग्यः; भाषणेऽपि नास्मि पात्रम्। विप्र, मृगमध्यस्थितस्तव पुत्रो मया हतः।
Verse 7
पुत्रघ्नं विद्धि मां विप्र तीव्रदण्डेन दण्डय । मृगभ्रान्त्या हतो विप्र ऋक्षशृङ्गो महातपाः
विप्र, मां पुत्रघ्नं विद्धि; तीव्रदण्डेन मां दण्डय। मृगभ्रान्त्या, विप्र, महातपाः ऋक्षशृङ्गो मया हतः।
Verse 8
इति मत्वा मुनिश्रेष्ठ कुरु मे त्वं यथोचितम् । माता तद्वचनं श्रुत्वा गृहान्निष्क्रम्य विह्वला
इति मत्वा, मुनिश्रेष्ठ, त्वं मे यथोचितं कुरु। तद्वचनं श्रुत्वा माता विह्वला गृहान्निष्क्रम्य बहिः प्रादुरभवत्।
Verse 9
हा हतास्मीत्युवाचेदं पपात धरणीतले । विललाप सुदुःखार्ता पुत्रशोकेन पीडिता
सा ‘हा हतास्मि’ इत्येवं रुरोद, धरणीतले पपात। पुत्रशोकेन पीडिता सुदुःखार्ता विललाप।
Verse 10
हा हता पुत्र पुत्रेति करुणं कुररी यथा । विललापातुरा माता क्व गतो मां विहाय वै । मुखं दर्शय चात्मीयं मातरं मां हि मानय
सा ‘हा हता, पुत्र पुत्रेति’ करुणं कुररी यथा रुरोद। आतुरा माता विललाप—‘क्व गतोऽसि मां विहाय वै? आत्मीयं मुखं दर्शय; मातरं मां हि मानय।’
Verse 11
श्रुताध्ययनसम्पन्नं जपहोमपरायणम् । आगतं त्वां गृहद्वारे कदा द्रक्ष्यामि पुत्रक
श्रुताध्ययनसम्पन्नं जपहोमपरायणम् । आगतं त्वां गृहद्वारे कदा द्रक्ष्यामि पुत्रक ॥
Verse 12
लोकोक्त्या श्रूयते चैतच्चन्दनं किल शीतलम् । पुत्रगात्रपरिष्वङ्गश्चन्दनादपि शीतलः
लोकोक्त्या श्रूयते चैतच्चन्दनं किल शीतलम् । पुत्रगात्रपरिष्वङ्गश्चन्दनादपि शीतलः ॥
Verse 13
किं चन्दनेन पीयूपबिन्दुना किं किमिन्दुना
किं चन्दनेन पीयूपबिन्दुना किं किमिन्दुना ॥
Verse 14
पुत्रगात्रपरिष्वङ्गपात्रं गात्रं भवेद्यदि
पुत्रगात्रपरिष्वङ्गपात्रं गात्रं भवेद्यदि ॥
Verse 15
परिष्वजितुमिच्छामि त्वामहं पुत्र सुप्रिय । पञ्चत्वमनुयास्यामि त्वद्विहीनाद्य दुःखिता
परिष्वजितुमिच्छामि त्वामहं पुत्र सुप्रिय । पञ्चत्वमनुयास्यामि त्वद्विहीनाद्य दुःखिता ॥
Verse 16
एवं विलपती दीना पुत्रशोकेन पीडिता । मूर्छिता विह्वला दीना निपपात महीतले
एवं विलपन्ती सा दीनाऽपि पुत्रशोकपीडिता । मूर्छिता विह्वला चापि निरुपायाऽवनीतले निपपात ॥
Verse 17
भार्यां च पतितां दृष्ट्वा पुत्रशोकेन पीडिताम् । चुकोप स मुनिस्तत्र चित्रसेनाय भूभृते
भार्यां पतितां दृष्ट्वा पुत्रशोकसमाकुलाम् । तत्र मुनिः स चुकोप चित्रसेनाय भूभृते ॥
Verse 18
दीर्घतपा उवाच । याहि याहि महापाप मा मुखं दर्शयस्व मे । किं त्वया घातितो विप्रो ह्यकामाच्च सुतो मम
दीर्घतपा उवाच । याहि याहि महापाप मा मुखं दर्शयस्व मे । किं त्वया घातितो विप्रो ह्यकामाच्च सुतो मम ॥
Verse 19
ब्रह्महत्या भविष्यन्ति बह्व्यस्ते वसुधाधिप । सकुटुम्बस्य मे त्वं हि मृत्युरेष उपस्थितः
ब्रह्महत्याः भविष्यन्ति बह्व्यस्ते वसुधाधिप । सकुटुम्बस्य मे त्वं हि मृत्युरेष उपस्थितः ॥
Verse 20
एवमुक्त्वा ततो विप्रो विचिन्त्य च पुनःपुनः । परित्यज्य तदा क्रोधं मुनिभावाज्जगाद ह
एवमुक्त्वा ततो विप्रो विचिन्त्य च पुनःपुनः । परित्यज्य तदा क्रोधं मुनिभावाज्जगाद ह ॥
Verse 21
दीर्घतपा उवाच । उद्वेगं त्यज भो वत्स दुरुक्तं गदितो मया । पुत्रशोकाभिभूतेन दुःखतप्तेन मानद
दीर्घतपा उवाच—भो वत्स, उद्वेगं त्यज। पुत्रशोकाभिभूतेन दुःखतप्तेन मया दुरुक्तं गदितं; हे मानद, तत् क्षमस्व।
Verse 22
किं करोति नरः प्राज्ञः प्रेर्यमाणः स्वकर्मभिः । प्रागेव हि मनुष्याणां बुद्धिः कर्मानुसारिणी
स्वकर्मभिः प्रेर्यमाणः प्राज्ञोऽपि नरः किं कर्तुं शक्नोति? मनुष्याणां हि बुद्धिर्मनश्च कर्मानुसारिणी।
Verse 23
अनेनैव विधानेन पञ्चत्वं विहितं मम । हत्यास्तव भविष्यन्ति पूर्वमुक्ता न संशयः
अनेनैव विधानेन मम पञ्चत्वं विहितम्। तव च पूर्वमुक्ता हत्याः भविष्यन्ति—न संशयः।
Verse 24
ब्रह्मक्षत्रविशां मध्ये शूद्रचण्डालजातिषु । कस्त्वं कथय सत्यं मे कस्माच्च निहतो द्विजः
ब्रह्मक्षत्रविशां मध्ये शूद्रचण्डालजातिषु च—कस्त्वं? सत्यं मे कथय; कस्माच्च द्विजो निहतः?
Verse 25
चित्रसेन उवाच । विज्ञापयामि विप्रर्षे क्षन्तव्यं ते ममोपरि । नाहं विप्रोऽस्मि वै तात न वैश्यो न च शूद्रजः
चित्रसेन उवाच—विप्रर्षे, विज्ञापयामि; ममोपरि क्षन्तव्यं ते। तात, नाहं विप्रोऽस्मि, न वैश्यो, न च शूद्रजः।
Verse 26
न व्याधश्चान्त्यजातो वा क्षत्रियोऽहं महामुने । काशीराजो मृगान् हन्तुमागतो वनमुत्तमम्
नाहं व्याधो न चान्त्यजातः, महामुने; अहं क्षत्रियः काशीराजः, मृगान् हन्तुं वनमुत्तममागतोऽस्मि।
Verse 27
भ्रान्त्या निपातितो ह्येष मृगरूपधरो मुनिः । इदानीं तव पादान्ते संश्रितः पातकान्वितः
भ्रान्त्या मया निपातितोऽयं मृगरूपधरो मुनिः; इदानीं पातकभारयुक्तोऽहं तव पादान्ते शरणं प्रपन्नः।
Verse 28
किं कर्तव्यं मया विप्र उपायं कथयस्व मे
किं कर्तव्यं मया विप्र? उपायं मे कथयस्व।
Verse 29
दीर्घतपा उवाच । ब्रह्महत्या न शक्येताप्येका निस्तरितुं प्रभो । दशैका च कथं शक्यास्ताः शृणुष्व नरेश्वर
दीर्घतपा उवाच—प्रभो, एका ब्रह्महत्या अपि निस्तरितुं दुष्करा; दश ताः कथं निस्तर्यन्ते? शृणुष्व, नरेश्वर।
Verse 30
चत्वारो मे सुता राजन् सभार्या मातृपूर्वकाः । मया सह न जीवन्ति ऋक्षशृङ्गस्य कारणे
राजन्, मम चत्वारः सुताः सभार्याः मातृपूर्वकाः; ऋक्षशृङ्गकारणात् ते मया सह न जीवन्ति।
Verse 31
उपायं शोभनं तात कथयिष्ये शृणुष्व तम् । शक्रोऽपि यदि तं कर्तुं सुखोपायं नरेश्वर
उपायं शोभनं तात कथयिष्ये शृणुष्व तम्। शक्रोऽपि यदि तं कर्तुं सुखोपायं नरेश्वर॥
Verse 32
सकुटुम्बं समस्तं मां दाहयित्वानले नृप । अस्थीनि नर्मदातोये शूलभेदे विनिक्षिप
सकुटुम्बं समस्तं मां दाहयित्वानले नृप। अस्थीनि नर्मदातोये शूलभेदे विनिक्षिप॥
Verse 33
नर्मदादक्षिणे कूले शूलभेदं हि विश्रुतम् । सर्वपापहरं तीर्थं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम्
नर्मदादक्षिणे कूले शूलभेदं हि विश्रुतम्। सर्वपापहरं तीर्थं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम्॥
Verse 34
शुचिर्भूत्वा ममास्थीनि तत्र तीर्थे विनिक्षिप । मोक्ष्यसे सर्वपापैस्त्वं मम वाक्यान्न संशयः
शुचिर्भूत्वा ममास्थीनि तत्र तीर्थे विनिक्षिप। मोक्ष्यसे सर्वपापैस्त्वं मम वाक्यान्न संशयः॥
Verse 35
राजोवाच । आदेशो दीयतां तात करिष्यामि न संशयः । समस्तं मेऽस्ति यत्किंचिद्राज्यं कोशः सुहृत्सुताः
राजोवाच। आदेशो दीयतां तात करिष्यामि न संशयः। समस्तं मेऽस्ति यत्किंचिद्राज्यं कोशः सुहृत्सुताः॥
Verse 36
तवाधीनं महाविप्र प्रयच्छामि प्रसीद मे । परस्परं विवदतोर्विप्र राज्ञोस्तदा नृप
हे महाविप्र, अहं तवाधीनं स्वात्मानं प्रयच्छामि; मे प्रसीद। ततः, हे नृप, तदा विप्रराज्ञोः परस्परं विवादतोः संवादः प्रववृते।
Verse 37
स्फुटित्वा हृदयं शीघ्रं मुनिभार्या मृता तदा । पुत्रशोकसमाविष्टा निर्जीवा पतिता क्षितौ
तदा मुनिभार्या पुत्रशोकसमाविष्टा स्फुटित्वा हृदयं शीघ्रं मृता; निर्जीवा क्षितौ पतिता।
Verse 38
पुत्राश्च मातृशोकेन सर्वे पञ्चत्वमागताः । स्नुषाश्चैव तदा सर्वा मृताश्च सह भर्तृभिः
मातृशोकेन पुत्राश्च सर्वे पञ्चत्वमागताः; स्नुषाश्च तदा सर्वा सह भर्तृभिः मृताः।
Verse 39
पञ्चत्वं च गताः सर्वे मुनिमुख्या नृपोत्तम । विप्रानाह्वापयामास ये तत्राश्रमवासिनः
हे नृपोत्तम, सर्वे पञ्चत्वं गतेषु, मुनिमुख्यः तत्राश्रमवासिनो विप्रान् आह्वापयामास।
Verse 40
तेभ्यो निवेदयामास यथावृत्तं नृपोत्तमः । स तैस्तदाभ्यनुज्ञातः काष्ठान्यादाय यत्नतः
नृपोत्तमः तेभ्यः यथावृत्तं निवेदयामास; तैस्तदाभ्यनुज्ञातः स यत्नतः काष्ठानि आदाय।
Verse 41
दाहं संचयनं चक्रे चित्रसेनो महीपतिः । ऋक्षशृङ्गादिसर्वेषां गृहीत्वास्थीनि यत्नतः
चित्रसेनो महीपतिः दाहं संचयनं चकार; ऋक्षशृङ्गादिसर्वेषाम् अस्थीनि यत्नतः संगृह्य (अग्रे) प्रस्थितवान्।
Verse 42
याम्याशां प्रस्थितो राजा पादचारी महीपते । न शक्नोति यदा गन्तुं छायामाश्रित्य तिष्ठति
हे महीपते, राजा याम्याशां पादचारी प्रस्थितः; यदा गन्तुं न शक्नोति तदा छायामाश्रित्य तिष्ठति।
Verse 43
विश्रम्य च पुनर्गच्छेद्भाराक्रान्तो महीपतिः । सचैलं कुरुते स्नानं मुक्त्वास्थीनि पदे पदे
भाराक्रान्तो महीपतिः विश्रम्य पुनर्गच्छेत्; सचैलं स्नानं करोति, अस्थीनि च पदे पदे मुञ्चति।
Verse 44
पिबेज्जलं निराहारः स गच्छन् दक्षिणामुखः । अचिरेणैव कालेन संगतो नर्मदातटम्
निराहारः स केवलं जलं पिबन् दक्षिणामुखो गच्छन्; अचिरेणैव कालेन नर्मदातटं संगतः।
Verse 45
आश्रमस्थान् द्विजान् दृष्ट्वा पप्रच्छ पृथिवीपतिः
आश्रमस्थाने द्विजान् दृष्ट्वा पृथिवीपतिः तान् पप्रच्छ।
Verse 46
चित्रसेन उवाच । कथ्यतां शूलभेदस्य मार्गं मे द्विजसत्तमाः । येन यामि महाभागाः स्वकार्यार्थस्य सिद्धये
चित्रसेन उवाच—हे द्विजसत्तमाः, शूलभेदस्य मार्गं मे कथ्यताम्। येनाहं गच्छेयम्, हे महाभागाः, स्वकार्यसिद्धये।
Verse 47
मुनय ऊचुः । इतः क्रोशान्तरादर्वाक्तीर्थं परमशोभनम् । नर्मदादक्षिणे कूले ततो द्रक्ष्यसि नान्यथा
मुनय ऊचुः—इतः क्रोशान्तरादर्वाक्तीर्थं परमशोभनम्। नर्मदादक्षिणे कूले तत्ते द्रक्ष्यसि नान्यथा।
Verse 48
ऋषिवाक्येन राजासौ शीघ्रं गत्वा नरेश्वरः । स ददर्श ततः शीघ्रं बहुद्विजसमाकुलम्
ऋषिवाक्येन नरेश्वरः स राजा शीघ्रं गत्वा। ततः शीघ्रं ददर्श बहुद्विजसमाकुलम्।
Verse 49
बहुद्रुमलताकीर्णं बहुपुष्पोपशोभितम् । ऋक्षसिंहसमाकीर्णं नानाव्रतधरैः शुभैः
बहुद्रुमलताकीर्णं बहुपुष्पोपशोभितम्। ऋक्षसिंहसमाकीर्णं नानाव्रतधरैः शुभैः।
Verse 50
एकपादास्थिताः केचिदपरे सूर्यदृष्टयः । एकाङ्गुष्ठ स्थिताः केचिदूर्ध्वबाहुस्थिताः परे
एकपादस्थिताः केचित् अपरे सूर्यदृष्टयः। एकाङ्गुष्ठस्थिताः केचित् ऊर्ध्वबाहुस्थिताः परे।
Verse 51
दिनैकभोजनाः केचित्केचित्कन्दफलाशनाः । त्रिरात्रभोजनाः केचित्पराकव्रतिनोऽपरे
केचित् दिनैकभोजनाः, केचित् कन्दफलाशनाः। केचित् त्रिरात्रभोजनाः, अपरे पराकव्रतिनः॥
Verse 52
चान्द्रायणरताः केचित्केचित्पक्षोपवासिनः । मासोपवासिनः केचित्केचिदृत्वन्तपारणाः
केचित् चान्द्रायणरताः, केचित् पक्षोपवासिनः। केचित् मासोपवासिनः, केचिद् ऋत्वन्तपारणाः॥
Verse 53
योगाभ्यासरताः केचित्केचिद्ध्यायन्ति तत्पदम् । शीर्णपर्णाशिनः केचित्केचिच्च कटुकाशनाः
केचित् योगाभ्यासरताः, केचिद् ध्यायन्ति तत्पदम्। केचित् शीर्णपर्णाशिनः, केचित् च कटुकाशनाः॥
Verse 54
। अध्याय
अध्यायः (इति अध्यायचिह्नम्)।
Verse 55
एवंविधान् द्विजान् दृष्ट्वा जानुभ्यामवनिं गतः । प्रणम्य शिरसा राजन्राजा वचनमब्रवीत्
एवंविधान् द्विजान् दृष्ट्वा राजा जानुभ्याम् अवनिं गतः। शिरसा प्रणम्य राजन्, राजा वचनम् अब्रवीत्॥
Verse 56
चित्रसेन उवाच । कस्मिन्देशे च तत्तीर्थं सत्यं कथयत द्विजाः । येनाभिवाञ्छिता सिद्धिः सफला मे भविष्यति
चित्रसेन उवाच—कस्मिन् देशे तद् तीर्थं वर्तते? सत्यं कथयत, हे द्विजाः; येन ममाभिवाञ्छिता सिद्धिः नूनं सफलाऽभविष्यति।
Verse 57
ऋषय ऊचुः । धन्वन्तरशतं गच्छ भृगुतुङ्गस्य मूर्धनि । कुण्डं द्रक्ष्यसि तत्पूर्णं विस्तीर्णं पयसा शिवम्
ऋषय ऊचुः—भृगुतुङ्गस्य मूर्धनि धन्वन्तरशतं गच्छ; तत्र त्वं शिवं पयसा पूर्णं विस्तीर्णं कुण्डं द्रक्ष्यसि।
Verse 58
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा गतः कुण्डस्य सन्निधौ । दृष्ट्वा चैव तु तत्तीर्थं भ्रान्तिर्जाता नृपस्य वै
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा स कुण्डस्य सन्निधिं गतः। तत्तीर्थं दृष्ट्वा नृपस्य वै भ्रान्तिरेव समजायत।
Verse 59
ततो विस्मयमापन्नश्चिन्तयन्वै मुहुर्मुहुः । आकाशस्थं ददर्शासौ सामिषं कुररं नृपः
ततो विस्मयमापन्नः स मुहुर्मुहुः चिन्तयन्। आकाशस्थं सामिषं कुररं नृपो ददर्श।
Verse 60
भ्रममाणं गृहीताहिं वध्यमानं निरामिषैः । परस्परं च युयुधुः सर्वेऽप्यामिषकाङ्क्षया
भ्रममाणं गृहीताहिं तं कुररं निरामिषैः वध्यमानं ददर्श। सर्वेऽपि परस्परं युयुधुः, आमिषकाङ्क्षया प्रेरिताः।
Verse 61
हतश्चञ्चुप्रहारेण स ततः पतितोऽंभसि । शूलेन शूलिना यत्र भूभागो भेदितः पुरा
चञ्चुप्रहारेण हतः स ततः पतितोऽम्भसि, यत्र पुरा शूलिना शूलेन भूभागो विदारितो भेदितश्च।
Verse 62
तत्तीर्थस्य प्रभावेण स सद्यः पुरुषोऽभवत् । विमानस्थं ददर्शासौ पुमांसं दिव्यरूपिणम्
तत्तीर्थप्रभावेण स सद्यः पुरुषोऽभवत्; विमानस्थं दिव्यरूपिणं पुमांसं चासौ ददर्श।
Verse 63
गन्धर्वाप्सरसो यक्षास्तं यान्तं तुष्टुवुर्दिवि । अप्सरोगीयमाने तु गते सूर्यस्य मूर्धनि । चित्रसेनस्ततस्तस्मिन्नाश्चर्यं परमं गतः
तं यान्तं दिवि गन्धर्वाप्सरसो यक्षाश्च तुष्टुवुः। अप्सरोगीयमाने तु सूर्ये मूर्धनि स्थिते, चित्रसेनः परमाश्चर्यं जगाम।
Verse 64
ऋषिणा कथितं यद्वत्तद्वत्तीर्थं न संशयः । हृष्टरोमाभवद्दृष्ट्वा प्रभावं तीर्थसम्भवम्
ऋषिणा यद्वत्कथितं तद्वत्तीर्थं न संशयः। तीर्थसम्भवं प्रभावं दृष्ट्वा हृष्टरोमाभवत्।
Verse 65
ममाद्य दिवसो धन्यो यस्मादत्र समागतः । अस्थीनि भूमौ निक्षिप्य स्नानं कृत्वा यथाविधि
ममाद्य दिवसः धन्यो यदत्र समागतः। अस्थीनि भूमौ निक्षिप्य स्नानं कृत्वा यथाविधि।
Verse 66
तिलमिश्रेण तोयेनातर्पयत्पितृदेवताः । गृह्यास्थीनि ततो राजा चिक्षेपान्तर्जले तदा
तिलमिश्रितेन तोयेन पितृदेवताः तर्पयामास; ततः स राजा अस्थीनि गृहीत्वा तदा अन्तर्जले प्राक्षिपत्।
Verse 67
क्षणमेकं ततो वीक्ष्य राजोर्द्ध्ववदनः स्थितः । तान् ददर्श पुनः सर्वान् दिव्यरूपधराञ्छुभान्
क्षणमेकं ततो वीक्ष्य राजा ऊर्ध्ववदनः स्थितः; पुनः स तान् सर्वान् दिव्यरूपधरान् शुभान् ददर्श।
Verse 68
दिव्यवस्त्रैश्च संवीतान् दिव्याभरणभूषितान् । विमानैर्विविधैर्दिव्यैरप्सरोगणसेवितैः
दिव्यवस्त्रैः संवीतान् दिव्याभरणभूषितान्; विविधैर्दिव्यविमानैः अप्सरोगणसेवितैः उपविष्टान्।
Verse 69
पृथग्भूतांश्च तान् सर्वान् विमानेषु व्यवस्थितान् । उत्पत्तिवत्समालोक्य राजा संहर्षी सोऽभवत्
पृथग्भूतान् तान् सर्वान् स्वस्वविमानेषु व्यवस्थितान्; उत्पत्तिवत् समालोक्य राजा स हर्षेण समभवत्।
Verse 70
ऋषिर्विमानमारूढश्चित्रसेनमथाब्रवीत् । भोभोः साधो महाराज चित्रसेन महीपते
ऋषिः विमानमारूढः चित्रसेनं ततोऽब्रवीत्—“भो भोः साधो महाराज, चित्रसेन महीपते!”
Verse 71
त्वत्प्रसादान्नृपश्रेष्ठ गतिर्दिव्या ममेदृषी । जातेयं यत्त्वया कार्यं कृतं परमशोभनम्
त्वत्प्रसादात् नृपश्रेष्ठ मम दिव्या गतिरियं समभवत्। यत्त्वया कृतं कार्यं परमशोभनं पुण्यं च॥
Verse 72
स्वसुतोऽपि न शक्नोति पित्ःणां कर्तुमीदृशम् । मदीयवचनात्तात निष्पापस्त्वं भविष्यसि
स्वसुतोऽपि पितṝणां प्रति एतादृशं कर्म कर्तुं न शक्नोति। मदीयवचनात् तात, त्वं निष्पापो भविष्यसि॥
Verse 73
फलं प्राप्स्यसि राजेन्द्र कामिकं मनसेप्सितम् । आशीर्वादांस्ततो दत्त्वा चित्रसेनाय धीमते । स्वर्गं जगाम ससुतस्ततो दीर्घतपा मुनिः
राजेन्द्र! मनसेप्सितं कामिकं फलं त्वं प्राप्स्यसि। इति चित्रसेनाय धीमते आशीर्वादान् दत्त्वा, दीर्घतपा मुनिः ससुतः स्वर्गं जगाम॥