Adhyaya 38

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत राजेन्द्र गुहावासीति चोत्तमम् । यत्र सिद्धो महादेवो गुहावासी समार्बुदम्

श्रीमार्कण्डेय उवाच—ततः, राजेन्द्र, गुहावासीति नाम्ना प्रसिद्धं परमं पुण्यक्षेत्रं गच्छेत; यत्रार्बुदे महादेवः ‘गुहावासी’ इति सिद्धिं प्राप समार्बुदम्।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । केन कार्येण भो तात महादेवो जगद्गुरुः । गुहायामनयत्कालं सुदीर्घं द्विजसत्तम

युधिष्ठिर उवाच—भो तात, जगद्गुरुर्महादेवः केन कार्येण गुहायां सुदीर्घं कालं निनाय, हे द्विजसत्तम?

Verse 3

एतद्विस्तरतः सर्वं कथयस्व ममानघ । श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वपरं कौतूहलं हि मे

एतत्सर्वं विस्तरतः कथयस्व ममानघ; अहं सर्वपरं श्रोतुमिच्छामि, मे हि कौतूहलं महत्।

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच । साधु प्रश्नो महाराज पृष्टो यो वै त्वयोत्तमः । पुराणे विस्तरो ह्यस्य न शक्यो हि मयाधुना

मार्कण्डेय उवाच—साधु प्रश्नो महाराज, त्वया यः पृष्ट उत्तमः। अस्य विस्तरः पुराणेषु; मया तु इदानीं सर्वथा वक्तुं न शक्यते।

Verse 5

कथितुं वृद्धभावत्वादतीतो बहुकालिकः । संक्षेपात्तेन ते तात कथयामि निबोध मे

वृद्धभावत्वाद् बहुकालोऽतीतः; अतः विस्तरेण कथयितुं न शक्नोमि। तस्मात्, तात, संक्षेपात् ते कथयामि—मम वचनं निबोध।

Verse 6

पुरा कृतयुगे राजन्नासीद्दारुवनं महत् । नानाद्रुमलताकीर्णं नानावल्ल्युपशोभितम्

पुरा कृतयुगे राजन् दारुवनं महदासीद्—नानाद्रुमलताकीर्णं नानावल्ल्युपशोभितम्।

Verse 7

सिंहव्याघ्रवराहैश्च गजैः खड्गैर्निषेवितम् । बहुपक्षियुतं दिव्यं यथा चैत्ररथं वनम्

सिंहव्याघ्रवराहैश्च गजैः खड्गैर्निषेवितम्। बहुपक्षियुतं दिव्यं यथा चैत्ररथं वनम्॥

Verse 8

तत्र केचिन्महाप्राज्ञा वसन्ति संशितव्रताः । वसन्ति परया भक्त्या चतुराश्रमभाविताः

तत्र केचिन्महाप्राज्ञा वसन्ति संशितव्रताः। वसन्ति परया भक्त्या चतुराश्रमभाविताः॥

Verse 9

ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा । स्वधर्मनिरताः सर्वे वाञ्छन्तः परमं पदम्

ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा। स्वधर्मनिरताः सर्वे वाञ्छन्तः परमं पदम्॥

Verse 10

तावद्वसन्तसमये कस्मिंश्चित्कारणान्तरे । विमानस्थो महादेवो गच्छन्वै ह्युमया सह

तावद्वसन्तसमये कस्मिंश्चित्कारणान्तरे। विमानस्थो महादेवो गच्छन्वै ह्युमया सह॥

Verse 11

ददर्श तोय आवासमृक्सामयजुर्नादितम् । अलक्ष्यागतनिर्गम्यं सर्वपापक्षयंकरम्

स तत्र तोयमयमावासं ददर्श, ऋक्सामयजुर्मन्त्रध्वनिभिर्निनादितम्। अलक्ष्यप्रवेशनिर्गमं, सर्वपापक्षयकरं पावनं स्थानम्॥

Verse 12

तं दृष्ट्वा मुदिता देवी हर्षगङ्गदया गिरा । पप्रच्छ देवदेवेशं शशाङ्ककृतभूषणम्

तद् दृष्ट्वा देवी मुदिता बभूव; हर्षगङ्गदया गिरा। शशाङ्ककृतभूषणं देवदेवेशं पप्रच्छ सा॥

Verse 13

देव्युवाच । कस्यायमाश्रमो देव वेदध्वनिनिनादितः । यं दृष्ट्वा क्षुत्पिपासाद्यैः श्रमैश्च परिहीयते

देव्युवाच—कस्यायमाश्रमो देव, वेदध्वनिनिनादितः? यं दृष्ट्वा क्षुत्पिपासाद्यैः श्रमैश्च परिहीयते॥

Verse 14

महेश्वर उवाच । किं त्वया न श्रुतं देवि महादारुवनं महत् । बहुविप्रजनो यत्र गृहधर्मेण वर्तते

महेश्वर उवाच—किं त्वया न श्रुतं देवि महादारुवनं महत्? बहुविप्रजनो यत्र गृहधर्मेण वर्तते॥

Verse 15

अत्र यः स्त्रीजनः कश्चिद्भर्तृशुश्रूषणे रतः । नान्यो देवो न वै धर्मो ज्ञायते शैलनन्दिनि

अत्र यः स्त्रीजनः कश्चिद् भर्तृशुश्रूषणे रतः। नान्यो देवो न वै धर्मो ज्ञायते शैलनन्दिनि॥

Verse 16

एतच्छ्रुत्वा परं वाक्यं देवदेवेन भाषितम् । कौतूहलसमाविष्टा शङ्करं पुनरब्रवीत्

एतद् देवदेवेनोक्तं परं वाक्यं निशम्य सा । कौतूहलसमाविष्टा शङ्करं पुनरब्रवीत् ॥

Verse 17

यत्त्वयोक्तं महादेव पतिधर्मरताः स्त्रियः । तासां त्वं मदनो भूत्वा चारित्रं क्षोभय प्रभो

यत्त्वयोक्तं महादेव पतिधर्मरताः स्त्रियः । तासां त्वं मदनो भूत्वा चारित्रं क्षोभय प्रभो ॥

Verse 18

ईश्वर उवाच । यत्त्वयोक्तं च वचनं न हि मे रोचते प्रिये । ब्राह्मणा हि महद्भूतं न चैषां विप्रियं चरेत्

ईश्वर उवाच । यत्त्वयोक्तं च वचनं न हि मे रोचते प्रिये । ब्राह्मणा हि महद्भूतं न चैषां विप्रियं चरेत् ॥

Verse 19

मन्युप्रहरणा विप्राश्चक्रप्रहरणो हरिः । चक्रात्क्रूरतरो मन्युस्तस्माद्विप्रं न कोपयेत्

मन्युप्रहरणा विप्राश्चक्रप्रहरणो हरिः । चक्रात्क्रूरतरो मन्युस्तस्माद्विप्रं न कोपयेत् ॥

Verse 20

न ते देवा न ते लोका न ते नगा न चासुराः । दृश्यन्ते त्रिषु लोकेषु ये तैर्दृष्टैर्न नाशिताः

न ते देवा न ते लोका न ते नगा न चासुराः । दृश्यन्ते त्रिषु लोकेषु ये तैर्दृष्टैर्न नाशिताः ॥

Verse 21

तेषां मोक्षस्तथा स्वर्गो भूमिर्मर्त्ये फलानि च । येषां तुष्टा महाभागा ब्राह्मणाः क्षितिदेवताः

येषां महाभागा ब्राह्मणाः क्षितिदेवताः तुष्टाः भवन्ति, तेषां मोक्षः स्वर्गश्च, मर्त्यलोके भूमिसम्पत्तिः फलानि च सिध्यन्ति।

Verse 22

एवं ज्ञात्वा महाभागे असद्ग्राहं परित्यज । तत्र लोके विरुद्धं वै कुप्यन्ते येन वै द्विजाः

एवं विदित्वा महाभागे, असद्ग्राहं परित्यज; यत् लोके धर्मविरुद्धं तेनैव द्विजाः कुप्यन्ति।

Verse 23

देव्युवाच । नाहं ते दयिता देव नाहं ते वशवर्तिनी । अकृत्वाधश्व वै तासां मानं सुरसुपूजितम्

देव्युवाच—देव, नाहं ते दयिता, नाहं ते वशवर्तिनी; यावत् तासां सुरसुपूजितं मानम् अधः न करोषि।

Verse 24

लोकलोके महादेव अशक्यं नास्ति ते प्रभो । क्रियतां मम चैवैकमेतत्कार्यं सुरोत्तम

लोकलोके महादेव, ते प्रभो अशक्यं नास्ति; सुरोत्तम, ममैतदेकं कार्यं क्रियताम्।

Verse 25

एवमुक्तो महादेवो देव्या वाक्यहिते रतः । कृत्वा कापालिकं रूपं ययौ दारुवनं प्रति

एवमुक्तो महादेवो देव्याः वाक्यहिते रतः; कापालिकं रूपं कृत्वा दारुवनं प्रति ययौ।

Verse 26

महाहितजटाजूटं नियम्य शशिभूषणम् । कण्ठत्राणं परं कृत्वा धारयन् कर्णकुण्डले

महाहितं जटाजूटं नियम्य शशिभूषणं धृत्वा, कण्ठत्राणं परं कृत्वा, कर्णयोः कुण्डले धारयामास।

Verse 27

व्याघ्रचर्मपरीधानो मेखलाहारभूषितः । नूपुरध्वनिनिघोषैः कम्पयन् वै वसुंधराम्

व्याघ्रचर्मपरीधानो मेखलाहारभूषितः, नूपुरध्वनिनिघोषैर्वसुंधरां वै कम्पयामास।

Verse 28

महानूर्द्ध्वजटामाली कृत्तिभस्मानुलेपनः । कृत्वा हस्ते कपालं तु ब्रह्मणश्च महात्मनः

महानूर्ध्वजटामाली कृत्तिभस्मानुलेपनः; हस्ते कपालं कृत्वा ब्रह्मणो महात्मन इव भिक्षाटनवेषं दधार।

Verse 29

महाडमरुघोषेण कम्पयन् वै वसुंधराम् । प्रभातसमये प्राप्तो महादारुवनं प्रति

महाडमरुघोषेण वसुंधरां वै कम्पयन्, प्रभातसमये प्राप्तो महादारुवनं प्रति।

Verse 30

तावत्पुण्यजनः सर्वपुष्पपत्रफलार्थिकः । निर्गतो बहुभिः सार्द्धं पवमानः समन्ततः

तावत् पुण्यजनाः सर्वे पुष्पपत्रफलार्थिनः, बहुभिः सार्द्धं निर्गत्य पवमानाः समन्ततः परिचेरुः।

Verse 31

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं रूपं देवस्य भारत । युवतीनां मनस्तासां कामेन कलुषीकृतम्

तद् देवस्य महदाश्चर्यं रूपं दृष्ट्वा, हे भारत, तासां युवतीनां मनांसि कामेन कलुषीकृतानि संवृत्तानि।

Verse 32

शोभनं पुरुषं दृष्ट्वा सर्वा अपि वराङ्गनाः । क्लेदभावं ततो जग्मुर्मुदा दारुवनस्त्रियः

शोभनं पुरुषं दृष्ट्वा सर्वा अपि वराङ्गनाः—दारुवनस्त्रियः—मुदा हृदयक्लेदभावं जग्मुः।

Verse 33

विकारा बहवस्तासां देवं दृष्ट्वा महाद्भुतम् । संजाता विप्रपत्नीनां तदा तासु नरोत्तम

देवं महाद्भुतं दृष्ट्वा, हे नरोत्तम, तदा तासु विप्रपत्नीनां बहवो विकाराः संजाताः।

Verse 34

परिधानं न जानन्ति काश्चिद्दृष्ट्वा वराङ्गनाः । उत्तरीयं तथा चान्या महामोहसमन्विताः

काश्चिद् वराङ्गनाः तं दृष्ट्वा परिधानं न जानन्ति; अन्याः महामोहसमन्विताः उत्तरीयमपि न स्मरन्ति।

Verse 35

केशभारपरिभ्रष्टा काचिदेवासनोत्थिता । दातुकामा तदा भैक्ष्यं चेष्टितुं नैव चाशकत्

काचित् केशभारपरिभ्रष्टा आसनात् उत्थिता; भैक्ष्यं दातुकामा सती तदा चेष्टितुमपि नाशकत्।

Verse 36

काचिद्दृष्ट्वा महादेवं रूपयौवनगर्विता । उत्सङ्गे संस्थितं बालं विस्मृता पायितुं स्तनम्

काचिद् रूपयौवनगर्विता नारी महादेवं दृष्ट्वा उत्सङ्गे संस्थितं बालं स्तनं पायितुं विस्मृता।

Verse 37

कामबाणहता चान्या बाहुभ्यां पीड्य सुस्तनौ । निःश्वसन्ती तदा चोष्णं न किंचित्प्रतिजल्पति

अन्या कामबाणहता नारी बाहुभ्यां सुस्तनौ पीडयित्वा उष्णं निःश्वसन्ती तदा किंचिदपि न प्रतिजल्पति।

Verse 38

। अध्याय

अत्र अध्यायः समाप्तः भवति।

Verse 39

तावत्ते ब्राह्मणाः सर्वे भ्रमित्वा काननं महत् । आगताः स्वगृहे दारान् ददृशुश्च हतौजसः

तावत् सर्वे ब्राह्मणाः महत् काननं भ्रमित्वा स्वगृहम् आगताः दारान् ददृशुः च, किन्तु ते हतौजसः अभवन्।

Verse 40

यासां पूर्वतरा भक्तिः पातिव्रत्ये पतीन्प्रति । चलितास्ता विदित्वाशु निर्जग्मुर्द्विजसत्तमाः

पतीन् प्रति पातिव्रत्ये यासां पूर्वतरा भक्तिः आसीत्, तां चलितां विदित्वा द्विजसत्तमाः आशु ततः निर्जग्मुः।

Verse 41

संविदं परमां कृत्वा ज्ञात्वा देवं महेश्वरम् । क्षोभयित्वा मनस्तासां ततश्चादर्शनं गतम्

संविदं परमां कृत्वा महेश्वरत्वेन देवं निश्चित्य तासां स्त्रीणां मनांसि क्षोभयित्वा ततः स देवः पुनरदर्शनं गतः।

Verse 42

क्रोधाविष्टो द्विजः कश्चिद्दण्डमुद्यम्य धावति । कल्माषयष्टिमन्ये च तथान्ये दर्भमुष्टिकाम्

क्रोधाविष्टो द्विजः कश्चिद्दण्डमुद्यम्य धावति; अन्ये कल्माषयष्टिं जगृहुः, तथान्ये दर्भमुष्टिकां गृहीत्वा समाययुः।

Verse 43

इतश्चेतश्च ते सर्वे भ्रमित्वा काननं नृप । एकीभूत्वा महात्मानो व्याजह्रुश्च रुषा गिरम्

इतश्चेतश्च ते सर्वे कानने भ्रमित्वा, नृप, महात्मानः सर्वे एकीभूत्वा रुषा गिरं व्याजह्रुः।

Verse 44

यदिदं च हुतं किंचिद्गुरवस्तोषिता यदि । तेन सत्येन देवस्य लिङ्गं पततु चोत्तमम्

यदिदं किंचिदपि हुतं सत्यं, गुरवश्च यदि तुष्टाः; तेन सत्येन देवस्योत्तमं लिङ्गं पततु।

Verse 45

आश्रमादाश्रमं सर्वे न त्यजामो विधिक्रमात् । तेन सत्येन देवस्य लिङ्गं पततु भूतले

आश्रमादाश्रमं सर्वे विधिक्रमात् न त्यजामः; तेन सत्येन देवस्य लिङ्गं भूतले पततु।

Verse 46

एवं सत्यप्रभावेन त्रिरुक्तेन द्विजन्मनाम् । शिवस्य पश्यतो लिङ्गं पतितं धरणीतले

एवं सत्यस्य प्रभावेण त्रिवारं द्विजन्मभिः प्रोक्तेन, शिवस्य पश्यतः लिङ्गं धरणीतले पतितम्।

Verse 47

हाहाकारो महानासील्लोकालोकेऽपि भारत । देवस्य पतिते लिङ्गे जगतश्च महाक्षये

हाहाकारो महानासील्लोकालोकेऽपि भारत; देवस्य पतिते लिङ्गे जगतश्च महाक्षये।

Verse 48

पतमानस्य लिङ्गस्य शब्दोऽभूच्च सुदारुणः । उल्कापाता दिशां हाहा भूमिकम्पाश्च दारुणाः

पतमानस्य लिङ्गस्य शब्दोऽभूच्च सुदारुणः; उल्कापाता दिशां हाहा भूमिकम्पाश्च दारुणाः।

Verse 49

पतन्ति पर्वताग्राणि शोषं यान्ति च सागराः । देवस्य पतिते लिङ्गे देवा विमनसोऽभवन्

पतन्ति पर्वताग्राणि शोषं यान्ति च सागराः; देवस्य पतिते लिङ्गे देवा विमनसोऽभवन्।

Verse 50

समेत्य सहिताः सर्वे ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् । कृताञ्जलिपुटाः सर्वे स्तुवन्ति विविधैः स्तवैः

समेत्य सहिताः सर्वे ब्रह्माणं परमेष्ठिनम्; कृताञ्जलिपुटाः सर्वे स्तुवन्ति विविधैः स्तवैः।

Verse 51

ततस्तुष्टो जगन्नाथश्चतुर्वदनपङ्कजः । आर्तान्प्राह सुरान्सर्वान्मा विषादं गमिष्यथ

ततः तुष्टो जगन्नाथो ब्रह्मा चतुर्वदनपङ्कजः । आर्तान् सर्वान् सुरान् प्राह—मा विषादं गमिष्यथ ॥

Verse 52

ब्रह्मशापाभिभूतोऽसौ देवदेवस्त्रिलोचनः । तुष्टैस्तैस्तपसा युक्तैः पुनर्मोक्षं गमिष्यति

ब्रह्मशापाभिभूतोऽसौ देवदेवस्त्रिलोचनः । तैस्तपसा सम्यग्युक्तैः पुनर्मोक्षं गमिष्यति ॥

Verse 53

एतच्छ्रुत्वा ययुर्देवा यथागतमरिन्दम । भावयित्वा ततः सर्वे मुनयश्चैव भारत

एतच्छ्रुत्वा ययुर्देवा यथागतमरिन्दम । ततः सर्वे मुनयश्च भावयित्वा ययुः परम् ॥

Verse 54

विश्वामित्रवसिष्ठाद्या जाबालिरथ कश्यपः । समेत्य सहिताः सर्वे तमूचुस्त्रिपुरान्तकम्

विश्वामित्रवसिष्ठाद्या जाबालिः कश्यपोऽपि च । समेत्य सर्वे सहितास्तमूचुस्त्रिपुरान्तकम् ॥

Verse 55

ब्रह्मतेजो हि बलवद्द्विजानां हि सुरेश्वर । क्षान्तियुक्तस्तपस्तप्त्वा भविष्यसि गतक्लमः

ब्रह्मतेजो हि बलवद्द्विजानां सुरेश्वर । क्षान्तियुक्तस्तपस्तप्त्वा भविष्यसि गतक्लमः ॥

Verse 56

यतः क्षोभादृषीणां च तदेवं लिङ्गमुत्तमम् । पतितं ते महादेव न तत्पूज्यं भविष्यति

यतः क्षोभादृषीणां तदेवं लिङ्गमुत्तमम् पतितं, हे महादेव; अतः पतितावस्थायां तत् न पुनः पूज्यं भविष्यति।

Verse 57

न तच्छ्रेयोऽग्निहोत्रेण नाग्निष्टोमेन लभ्यते । प्राप्नुवन्ति च यच्छ्रेयो मानवा लिङ्गपूजने

तत् परं श्रेयः न अग्निहोत्रेण, न चाग्निष्टोमेन लभ्यते; यत् श्रेयः मानवा लिङ्गपूजने प्राप्नुवन्ति, तदेव परं कल्याणम्।

Verse 58

देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् । वचनेन तु विप्राणामेतत्पूज्यं भविष्यति

देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् अपि, विप्राणां वचनेनैव एतत् पूज्यं भविष्यति।

Verse 59

ब्रह्मविष्ण्विन्द्रचन्द्राणामेतत्पूज्यं भविष्यति । यत्फलं तव लिङ्गस्य इह लोके परत्र च

ब्रह्मविष्ण्विन्द्रचन्द्राणामपि एतत् पूज्यं भविष्यति; तव लिङ्गस्य पूजाफलं च इह लोके परत्र च प्राप्यते।

Verse 60

एवमुक्तो जगन्नाथः प्रणिपत्य द्विजोत्तमान् । मुदा परमया युक्तः कृताञ्जलिरभाषत

एवमुक्तो जगन्नाथः द्विजोत्तमान् प्रणिपत्य, परममुदा युक्तः कृताञ्जलिः अभाषत।

Verse 61

ब्राह्मणा जङ्गमं तीर्थं निर्जलं सार्वकामिकम् । येषां वाक्योदकेनैव शुध्यन्ति मलिनो जनाः

ब्राह्मणाः जङ्गमं तीर्थं निर्जलं च सार्वकामिकम्। तेषां वाक्यरूपेणोदकेनैव मलिनोऽपि जनः शुध्यति॥

Verse 62

न तत्क्षेत्रं न तत्तीर्थमूषरं पुष्कराणि च । ब्राह्मणे मन्युमुत्पाद्य यत्र गत्वा स शुध्यति

न तत्क्षेत्रं न तत्तीर्थं नोषरं न च पुष्करम्। ब्राह्मणे मन्युमुत्पाद्य यत्र गत्वा नरः शुध्यति॥

Verse 63

न तच्छास्त्रं यन्न विप्रप्रणीतं न तद्दानं यन्न विप्रप्रदेयम् । न तत्सौख्यं यन्नविप्रप्रसादान्न तद्दुःखं यन्न विप्रप्रकोपात्

न तच्छास्त्रं यन्न विप्रप्रणीतं न तद्दानं यन्न विप्रप्रदेयम्। न तत्सौख्यं यन्न विप्रप्रसादात् न तद्दुःखं यन्न विप्रप्रकोपात्॥

Verse 64

पृथिव्यां यानि तीर्थानि गङ्गाद्याः सरितस्तथा । एकस्य विप्रवाक्यस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्

पृथिव्यां यानि तीर्थानि गङ्गाद्याः सरितस्तथा। एकस्य विप्रवाक्यस्य षोडशीं कलामपि नार्हन्ति॥

Verse 65

अभिनन्द्य द्विजान्सर्वाननुज्ञातो महर्षिभिः । ततोऽगमत्तदा देवो नर्मदातटमुत्तमम्

अभिनन्द्य द्विजान् सर्वान् अनुज्ञातो महर्षिभिः। ततोऽगमत् तदा देवो नर्मदातटमुत्तमम्॥

Verse 66

परमं व्रतमास्थाय गुहावासी समार्बुदम् । तपश्चचार भगवाञ्जपस्नानरतः सदा

परमं व्रतमास्थाय समार्बुदे गुहावासी भगवान् तपश्चचार; सदा जपस्नानरतः सन् निरन्तरं साधनां अकरोत्।

Verse 67

समाप्ते नियमे तात स्थापयित्वा महेश्वरम् । वन्द्यमानः सुरैः सार्द्धं कैलासमगमत्प्रभुः

समाप्ते नियमे तात, महेश्वरं तत्र स्थापयित्वा; सुरैः सार्धं वन्द्यमानः प्रभुः कैलासमगमत्।

Verse 68

नर्मदायास्तटे तेन स्थापितः परमेश्वरः । तेनैव कारणेनासौ नर्मदेश्वर उच्यते

नर्मदायास्तटे तेन परमेश्वरः स्थापितः; तेनैव कारणेनासौ ‘नर्मदेश्वर’ इति कीर्त्यते।

Verse 69

योऽर्चयेन्नर्मदेशानं यतिर्वै संजितेन्द्रियः । स्नात्वा चैव महादेवमश्वमेधफलं लभेत्

यो नर्मदेशानं यतिः संजितेन्द्रियः अर्चयेत्, स्नात्वा च महादेवं पूजयेत्; स अश्वमेधफलं लभेत्।

Verse 70

ददाति यः पितृभ्यस्तु तिलपुष्पकुशोदकम् । त्रिःसप्तपूर्वजास्तस्य स्वर्गे मोदन्ति पाण्डव

यः पितृभ्यस्तु तिलपुष्पकुशोदकं ददाति, पाण्डव; तस्य त्रिःसप्तपूर्वजाः स्वर्गे मोदन्ति।

Verse 71

यस्तु भोजयते विप्रांस्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । पायसं घृतमिश्रं तु स लभेत्कोटिजं फलम्

यस्तु तस्मिंस्तीर्थे नराधिप विप्रान् भोजयति, घृतमिश्रं पायसं च समर्पयन्, स कोटिगुणं पुण्यफलं लभते।

Verse 72

सुवर्णं रजतं वापि ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिर । ददाति तोयमध्यस्थः सोऽग्निष्टोमफलं लभेत्

युधिष्ठिर! यः तोयमध्यस्थः सन् ब्राह्मणेभ्यः सुवर्णं रजतं वा ददाति, सऽग्निष्टोमयज्ञसमं पुण्यफलं लभते।

Verse 73

अष्टम्यांवा चतुर्दश्यां निराहारो वसेत्तु यः । नर्मदेश्वरमासाद्य प्राप्नुयाज्जन्मनः फलम्

अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां वा यः निराहारः सन् तत्र वसति, नर्मदेश्वरमासाद्य स जन्मनः सार्थक्यफलं प्राप्नोति।

Verse 74

अग्निप्रवेशं यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । तस्य व्याधिभयं न स्यात्सप्तजन्मसु भारत

नराधिप! यस्तु तस्मिंस्तीर्थेऽग्निप्रवेशं कुर्यात्, भारत! तस्य सप्तजन्मसु व्याधिभयं न भवति।

Verse 75

अनाशकं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । अनिवर्तिका गतिस्तस्य रुद्रलोके भविष्यति

नराधिप! यस्तु तस्मिंस्तीर्थे अनाशकं कुर्यात्, तस्य गतिरनिवर्तिका भवति, स रुद्रलोके भविष्यति।

Verse 76

एष ते विधिरुद्दिष्टस्तस्योत्पत्तिर्नरोत्तम । पुराणे विहिता तात संज्ञा तस्य तु विस्तरात्

एष ते विधिरुद्दिष्टः, तस्योत्पत्तिश्च नरोत्तम। पुराणे विहिता तात, संज्ञा तस्य विस्तरात्॥

Verse 77

एतं कीर्तयते यस्तु नर्मदेश्वरसम्भवम् । भक्त्या शृणोति च नरः सोऽपि स्नानफलं लभेत्

एतं कीर्तयते यस्तु नर्मदेश्वरसम्भवम्। भक्त्या शृणोति च नरो, सोऽपि स्नानफलं लभेत्॥