Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 26

मान्धातृपुरपार्श्वे च सिद्धेश्वरयमेश्वरौ । ओङ्कारात्पूर्वभागे च केदारं तीर्थमुत्तमम्

māndhātṛpurapārśve ca siddheśvarayameśvarau | oṅkārātpūrvabhāge ca kedāraṃ tīrthamuttamam

मान्धातृपुरपार्श्वे च सिद्धेश्वरयमेश्वरौ। ओङ्कारात्पूर्वभागे च केदारं तीर्थमुत्तमम्॥

मान्धातृपुरपार्श्वेat the side of Māndhātṛpura
मान्धातृपुरपार्श्वे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमान्धातृपुर + पार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण—‘मान्धातृपुरस्य पार्श्वे’ (षष्ठी-तत्पुरुषः)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
सिद्धेश्वरयमेश्वरौSiddheśvara and Yameśvara
सिद्धेश्वरयमेश्वरौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्धेश्वर + यमेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचन; द्वन्द्वसमासः—उभयपदप्रधानः
ओङ्कारात्from/after Oṅkāra
ओङ्कारात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootओङ्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान—‘ओङ्कारात्’ (from Oṅkāra)
पूर्वभागेin the eastern part
पूर्वभागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण—‘पूर्वः भागः’ (कर्मधारयः)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
केदारम्Kedāra
केदारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेदार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म/उद्देश्य—नामनिर्देशः (object of implicit ‘(अस्ति/विद्यते)’/listing)
तीर्थम्a pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; केदारम् इत्यस्य अप्पोजिशन (apposition)
उत्तमम्excellent, supreme
उत्तमम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण—तीर्थम्/केदारम् प्रति

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra (east of Oṅkāra); Siddheśvara; Yameśvara

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A stylized map-like tableau: Mandhata city by the river with two shrines (Siddheśvara, Yameśvara); Omkāra temple complex; an arrow pointing east to Kedāra tīrtha; pilgrims walking with staffs and water-pots.

M
Māndhātṛpura
S
Siddheśvara
Y
Yameśvara
O
Oṅkāra (Oṅkāreśvara)
K
Kedāra-tīrtha

FAQs

Pilgrimage is taught as a mapped discipline: moving through named Śiva-sites aligns the devotee with sacred order and merit.

Siddheśvara and Yameśvara near Māndhātṛpura, and the Kedāra-tīrtha east of Oṅkāra.

No explicit rite is stated; the verse functions as a directional guide to tīrthas.