Adhyaya 175

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । उत्तरे नर्मदाकूले भृगुक्षेत्रस्य मध्यतः । कपिलेश्वरं तु विख्यातं विशेषात्पापनाशनम्

श्रीमार्कण्डेय उवाच—उत्तरे नर्मदाकूले भृगुक्षेत्रस्य मध्यतः। कपिलेश्वरं विख्यातं विशेषात्पापनाशनम्॥

Verse 2

योऽसौ सनातनो देवः पुराणे परिपठ्यते । वासुदेवो जगन्नाथः कपिलत्वमुपागतः

योऽसौ सनातनो देवः पुराणेषु परिपठ्यते। वासुदेवो जगन्नाथः कपिलत्वमुपागतः॥

Verse 3

पातालं सुतलं नाम तस्यैव नितलं ह्यधः । गभस्तिगं च तस्याधो ह्यन्धतामिस्रमेव च

पाताललोकः ‘सुतल’ इति ख्यातः; तस्याधो नितलं नित्यम्। ततोऽधः गभस्तिगं, तदप्यधः पुनरन्धतामिस्रमेव च॥

Verse 4

पातालं सप्तमं यच्च ह्यधस्तात्संस्थितं महत् । वसते तत्र वै देवः पुराणः परमेश्वरः

अधस्तात् सुदूरं स्थितं यत् सप्तमं महत् पातालम्। तत्रैव वसति देवः पुराणः परमेश्वरः॥

Verse 5

स ब्रह्मा स महादेवः स देवो गरुडध्वजः । पूज्यमानः सुरैः सिद्धैस्तिष्ठते ब्रह्मवादिभिः

स एव ब्रह्मा स महादेवः स देवो गरुडध्वजः। सुरैः सिद्धैश्च पूज्यमानः ब्रह्मवादिभिरत्र तिष्ठति॥

Verse 6

वसतस्तस्य राजेन्द्र कपिलस्य जगद्गुरोः । विनाशं चाग्रतः प्राप्ताः क्षणेन सगरात्मजाः

वसतः तस्य राजेन्द्र कपिलस्य जगद्गुरोः। अग्रतः क्षणमात्रेण सगरात्मजा विनाशमापुः॥

Verse 7

भस्मीभूतांस्तु तान्दृष्ट्वा कपिलो मुनिसत्तमः । जगाम परमं शोकं चिन्त्यमानोऽथ किल्बिषम्

तान् भस्मीभूतान् दृष्ट्वा कपिलो मुनिसत्तमः। परमं शोकमापन्नः किल्बिषं चिन्तयामास॥

Verse 8

सर्वसङ्गपरित्यागे चित्ते निर्विषयीकृते । अयुक्तं षष्टिसहस्राणां कर्तं मम विनाशनम्

सर्वसङ्गपरित्यागे चित्ते निर्विषयीकृते, षष्टिसहस्राणां विनाशस्य कर्तृत्वं मम युक्तं न भवति।

Verse 9

कृतस्य करणं नास्ति तस्मात्पापविनाशनम् । गत्वा तु कापिलं तीर्थं मोचयाम्यघमात्मनः

कृतस्य करणं नास्ति; तस्मात् पापविनाशार्थं कापिलं तीर्थं गत्वा स्वात्मनः अघं मोचयामि।

Verse 10

पातालं तु ततो मुक्त्वा कपिलो मुनिसत्तमः । तपश्चचार सुमहन्नर्मदातटमास्थितः

ततः पातालं मुक्त्वा मुनिसत्तमः कपिलः नर्मदातटमास्थितः सुमहत्तपश्चचार।

Verse 11

व्रतोपवासैर्विविधैः स्नानदानजपादिकैः । परं निर्वाणमापन्नः पूजयन्रुद्रमव्ययम्

व्रतोपवासैर्विविधैः स्नानदानजपादिभिः, अव्ययं रुद्रं पूजयन् स परं निर्वाणमापन्नः।

Verse 12

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । गोसहस्रफलं तस्य लभते नात्र संशयः

तत्र तीर्थे यः स्नात्वा परमेश्वरं पूजयेत्, स गोसहस्रफलं पुण्यं लभते—नात्र संशयः।

Verse 13

ज्येष्ठमासे तु सम्प्राप्ते शुक्लपक्षे चतुर्दशी । तत्र स्नात्वा विधानेन भक्त्या दानं प्रयच्छति

ज्येष्ठमासे समुपस्थिते शुक्लपक्षस्य चतुर्दश्यां तत्र विधिवत् स्नात्वा भक्त्या दानं समर्पयेत्।

Verse 14

पात्रभूताय विप्राय स्वल्पं वा यदि वा बहु । अक्षयं तत्फलं प्रोक्तं शिवेन परमेष्ठिना

पात्रभूताय विप्राय स्वल्पं वा बहु वा दत्तं तत्फलम् अक्षयम् इति परमेष्ठिना शिवेन प्रोक्तम्।

Verse 15

अङ्गारकदिने प्राप्ते चतुर्थ्यां नवमीषु च । स्नानं करोति पुरुषो भक्त्योपोष्य वराङ्गना

अङ्गारकदिने प्राप्ते चतुर्थ्यां नवम्यां च वराङ्गने, पुरुषो भक्त्या उपोष्य तत्र स्नानं करोति।

Verse 16

रूपमैश्वर्यमतुलं सौभाग्यं संततिं पराम् । लभते सप्तजन्मानि नित्यं नित्यं पुनः पुनः

रूपम् ऐश्वर्यम् अतुलं सौभाग्यं सन्ततिं पराम्। लभते सप्तजन्मानि नित्यं नित्यं पुनः पुनः॥

Verse 17

पौर्णमास्याममावास्यां स्नात्वा पिण्डं प्रयच्छति । तस्य ते द्वादशाब्दानि तृप्ता यान्ति सुरालयम्

पौर्णमास्याम् अमावास्यां स्नात्वा पिण्डं प्रयच्छति। तस्य ते द्वादशाब्दानि तृप्ता यान्ति सुरालयम्॥

Verse 18

तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या दद्याद्दीपं सुशोभनम् । जायते तस्य राजेन्द्र महादीप्तिः शारीरजा

तत्र तीर्थे यो भक्त्या सुशोभनं दीपं ददाति, तस्य राजेन्द्र शारीरजा महादीप्तिः प्रादुर्भवति।

Verse 19

तत्र तीर्थे मृतानां तु जन्तूनां सर्वदा किल । अनिवर्तिका भवेत्तेषां गतिस्तु शिवमन्दिरात्

तत्र तीर्थे मृतानां जन्तूनां गतिः किल अनिवर्तिका भवति; शिवमन्दिरात् परं तेषां न पुनरावृत्तिः।

Verse 175

अध्याय

अध्यायः। (इति अध्याय-चिह्नम्)