Mantra 8
Rishi: Śukla-Yajurvedic tradition
Devata: Vāta (Wind), Agni (Fires), and the altar-bricks as sacral entities
Chandas: Yajus with rhythmic cola (semi-metrical)
Samhita Patha (Devanagari)
शं वात॒: शᳪ हि ते॒ घृणि॒: शं ते॑ भव॒न्त्विष्ट॑काः । शं ते॑ भवन्त्व॒ग्नय॒: पार्थि॑वासो॒ मा त्वा॒ऽभि शू॑शुचन्
Transliteration
śáṃ vā́taḥ śáṃ hí te ghṛṇíḥ śáṃ te bhavantu íṣṭakāḥ | śáṃ te bhavantv agnáyaḥ pārthivā́so mā́ tvā́’bhi śūśucan
Translation
शं वातः शं हि ते घृणिः शं ते भवन्त्विष्टकाः। शं ते भवन्त्वग्नयः पार्थिवासो मा त्वाऽभि शूशुचन्।
Padapatha (Word Analysis)
शम् । वातः । शम् । हि । ते । घृणिः । शम् । ते । भवन्तु । इष्टकाः । शम् । ते । भवन्तु । अग्नयः । पार्थिवासः । मा । त्वा । अभि । शूशुचन्
Word by Word
शम्auspiciously; for welfare
शम्:
विशेषण-भावे (उपपद-रूपेण ‘कल्याणाय/शान्तये’)
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय-प्रातिपदिक) / √शम् (शमुँ) ‘शमने’ (निरुक्त-सम्बन्ध)
वातःthe Wind (Vāyu)
वातः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
शम्auspiciously
शम्:
विशेषण-भावे
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
हिindeed; for
हि:
सम्बन्ध/हेतु-सूचक
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
घृणिःheat; glow; ardour
घृणिः:
कर्तृ/विधेय-नाम (ते घृणिः …)
TypeNoun
Rootघृणि (प्रातिपदिक)
शम्for welfare
शम्:
विशेषण-भावे
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
तेto you; for you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद्
भवन्तुmay (they) be; may (they) become
भवन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भू) ‘सत्तायाम्’
इष्टकाःbricks (altar-bricks)
इष्टकाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइष्टका (प्रातिपदिक)
शम्for welfare
शम्:
विशेषण-भावे
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
तेto you; for you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद्
भवन्तुmay (they) be
भवन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भू) ‘सत्तायाम्’
अग्नयःfires; Agnis
अग्नयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पार्थिवासःearth-dwelling; terrestrial
पार्थिवासः:
विशेषण (अग्नयः …)
TypeAdjective (compound)
Rootपार्थिव (विशेषण-प्रातिपदिक) + आस्/आस (प्रातिपदिक ‘आसन/आस’ = dwelling/seat) → बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः
माdo not
मा:
निषेधक
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अभिtowards; against
अभि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
शूशुचन्scorching; blazing; causing to burn
शूशुचन्:
कर्तृ (अनुक्तः) / क्रिया-सम्बद्धः
TypeVerb (participle)
Root√शुच् (शुचँ) ‘शोके/दीप्तौ’ (वेदे ‘to blaze, to scorch’); पुनरुक्त-आदेशः शू-शुच्
Entities Mentioned
V
Vāta (Wind)A
Agni (earthly fires)I
Iṣṭakā (altar-bricks)G
Ghṛṇi (glow/heat, radiance)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes