Mantra 34
Rishi: Rigvedic Indra-hymnic tradition (received mantra)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī mixture possible (to be verified against source hymn; the second hemistich tends toward longer cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेन्द्र॑ सश्चसि दा॒शुषे॑ । उ॒पोपेन्नु म॑घव॒न् भूय॒ इन्नु ते॒ दानं॑ दे॒वस्य॑ पृच्यते
Transliteration
kadā́ caná starī́r asi néndra saścasi dāśúṣe | upópen nu maghavan bhū́ya ín nu te dā́naṃ devásya pṛ́cyate
Translation
हे इन्द्र, त्वं कदाचन न स्तरीरसि; दाशुषे उपासकाय त्वं सश्चसि। हे मघवन्, उपोप एहि, भूयः एहि; इन्नु ते देवस्य दानं पुनः पुनः प्रच्यते।
Padapatha (Word Analysis)
कदा । चन । स्तरीर्-असि । न । इन्द्र । सश्चसि । दाशुषे । उप-उप । इत् । नु । मघवन् । भूयः । इत् । नु । ते । दानम् । देवस्य । पृच्यते ।
Word by Word
कदाwhen?
कदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकदा (प्रश्नाव्यय)
चनever/at all
चन:
—
TypeIndeclinable
Rootचन (निपात)
स्तरीःyou spread/extend
स्तरीः:
Kartā
TypeVerb
Rootस्तॄ (धातु; स्तरणे/विस्तारे)
असिyou are
असि:
Kartā
TypeVerb
Rootअस् (धातु; भुवि)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेधाव्यय)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
—
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सश्चसिyou accompany/you go along
सश्चसि:
Kartā
TypeVerb
Rootसश्च् (धातु; अनुगमने/सहगमने)
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदाशुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दाश्/दश् ‘to give, to worship’ से)
उपnear, towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
उपagain near/towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
इत्indeed
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
नुnow/then, pray
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
मघवन्O Maghavan (bountiful one)
मघवन्:
—
TypeNoun
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण)
भूयःagain, more
भूयः:
—
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक/अव्ययीभाव)
इत्indeed
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
नुnow/then
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
तेyour
ते:
—
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दानम्gift, giving
दानम्:
Karma
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
देवस्यof the god
देवस्य:
—
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
पृच्यतेis asked/inquired about
पृच्यते:
Kartā
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु; प्रश्न/अन्वेषणे) → पृच्यते (कर्मणि)
Entities Mentioned
I
Indra (Maghavan)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes