Adhyaya 28 Mantra 30 - Shukla Yajurveda | Sanskrit | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Mantra 30

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla Yajurveda redactional lineage)

Devata: Indra (with Hotṛ/paired divine functionaries invoked as assistants)

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

होता॑ यक्ष॒त्प्रचे॑तसा दे॒वाना॑मुत्त॒मं यशो॒ होता॑रा दैव्या क॒वी स॒युजेन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । जग॑तीं॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यम॑न॒ड्वाहं॒ गां वयो॒ दध॑द्वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

Transliteration

hótā yákṣat-prácetasā devā́nām uttamáṃ yáśo hótārā daivyā́ kavī́ sayújéndraṃ vayódhasam | jagátīṃ chánda indríyam anaḍvā́haṃ gā́ṃ váyo dádhad vītā́m ā́jyasya hótar yája

Translation

होता यक्षत् प्रचेतसा देवानामुत्तमं यशः। होतारा दैव्या कवी सयुजेन्द्रं वयोधसम्। जगती छन्द इन्द्रियम्; अनड्वाहं गां वयो दधद् वीताम्। आज्यस्य होतः, यज।

Padapatha (Word Analysis)

होता । यक्षत् । प्र-चेतसा । देवानाम् । उत्तमम् । यशः । होतारा । दैव्यौ । कवी । स-युजा । इन्द्रम् । वयः-धसम् । जगतीम् । छन्दः । इन्द्रियम् । अनड्वाहम् । गाम् । वयः । दधत् । वीताम् । आज्यस्य । होतः । यज ।

Word by Word

होताthe Hotṛ-priest (invoker)

यक्षत्let him worship/sacrifice

प्रचेतसाwith foresight/with wise insight

देवानाम्of the gods

उत्तमम्the highest

यशःglory, renown

होतारौthe two Hotṛs (invoking priests)

दैव्यौdivine

कवीthe two seers/poets

सयुजाyoked together, united

इन्द्रम्Indra

वयोधसम्strength-giving, bestowing vigor

जगतीम्the Jagatī (metre)

छन्दःmetre (chandas)

इन्द्रियम्powerful, pertaining to Indra; vigor

अनड्वाहम्a draft-ox, bull

गाम्a cow

वयःvigor, vital power

दधत्placing, bestowing

वीताम्let the two come/approach

आज्यस्यof ghee (clarified butter)

होतरिin/at the Hotṛ (office/seat of the Hotṛ)

यजsacrifice! worship!

Entities Mentioned

Indra

Hotṛ (human priest)

Divine Hotṛs (Hotārā daivyā, kavī)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes