Adhyaya 28 Mantra 29 - Shukla Yajurveda | Sanskrit | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Mantra 29

Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution)

Devata: Naktā-Uṣasā (Night and Dawn), bringing/manifesting Indra’s all-power

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

होता॑ यक्षत्सु॒पेश॑सा सुशि॒ल्पे बृ॑ह॒ती उ॒भे नक्तो॒षासा॒ न द॑र्श॒ते विश्व॒मिन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । त्रि॒ष्टुभं॒ छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं प॑ष्ठ॒वाहं॒ गां वयो॒ दध॑द्वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

Transliteration

hótā yákṣat supéśasā suśílpe bṛhatī́ ubhé náktoṣásā ná darśaté víśvam índraṃ vayodhásam | triṣṭúbhaṃ chánda ihéndriyáṃ paṣṭhavāháṃ gā́ṃ váyo dádhad vītā́m ā́jyasya hótar yája

Translation

होता यक्षत् सुपेशसा सुशिल्पे बृहती उभे नक्तोषासा न दर्शते, विश्वम् इन्द्रं वयोधसम् (आवहन्ताम्)। त्रिष्टुभं छन्दः; इहेन्द्रियं (बलम्)। पष्ठवाहं गां वयो दधद् वीताम् आज्यस्य; होतः, यज।

Padapatha (Word Analysis)

होता । यक्षत् । सुपेशसा । सुशिल्पे । बृहती । उभे । नक्तोषासा । न । दर्शते । विश्वम् । इन्द्रम् । वयोधसम् । त्रिष्टुभम् । छन्दः । इह । इन्द्रियम् । पष्ठवाहम् । गाम् । वयः । दधत् । वीताम् । आज्यस्य । होतः । यज

Word by Word

होताthe Hotṛ-priest

यक्षत्let him worship / may he offer

सु-पेशसाwith good beauty / of fair form

सु-शिल्पेwell-crafted, skilful (two)

बृहतीgreat, lofty (two)

उभेboth (of them)

नक्तःNight (goddess)

उषासाDawn (goddess)

नlike

दर्शतेappears, is seen

विश्वम्all, the whole

इन्द्रम्Indra

वयोधसम्strength-giving / life-sustaining

त्रिष्टुभम्the Triṣṭubh (metre)

छन्दःmetre, poetic measure

इहhere

इन्द्रियम्power, vigour

पष्ठ-वाहम्bearing on the back / back-borne

गाम्cow

वयःvitality, life, strength

दधत्placing, bestowing

वीताम्let the two come/accept (the offering)

आज्यस्यof ghee

होतरिin/at the Hotṛ (office), with the Hotṛ

यजworship! offer!

Entities Mentioned

Naktā-Uṣasā (Night and Dawn)

Indra

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes