Mantra 22
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Agni (Āditya/solar Agni)
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (ritual verse; metrical exactness requires pada syllable count verification)
Samhita Patha (Devanagari)
यास्ते॑ अग्ने॒ सूर्ये॒ रुचो॒ दिव॑मात॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभि॑: । ताभि॑र्नो अ॒द्य सर्वा॑भी रु॒चे जना॑य नस्कृधि
Transliteration
yās te agne sū́rye rucó divám ātanvánti raśmíbhíḥ | tābhir no adyá sarvābhī rucé janā́ya naḥ kṛdhi ||
Translation
हे अग्ने, सूर्ये यास्ते रुचो रश्मिभिर्दिवमातन्वन्ति, ताभिः सर्वाभिरद्य नो रुचे जनाय नस्कृधि।
Padapatha (Word Analysis)
याः । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । सू॒र्ये॒ । रुचः॑ । दिव॑म् । आ॒त॒न्वन्ति॑ । र॒श्मिभिः॑ । ताभिः॑ । नः॒ । अ॒द्य । सर्वा॑भिः । रु॒चे । जना॑य । नः॒ । कृ॒धि॒ ।
Word by Word
याःwhich (those)
याः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
Sambandha (Genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / तद् (सर्वनाम)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सूर्येin the sun
सूर्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
रुचःlights, splendors
रुचः:
Kartā
TypeNoun
Rootरुच् (स्त्री) / रुचि (प्रातिपदिक)
दिवम्heaven, the sky
दिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक) → ‘दिव’
आतन्वन्तिthey stretch out, extend
आतन्वन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√तन् (तनू-विस्तारे) + आ-
रश्मिभिःwith rays
रश्मिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
ताभिःwith those
ताभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / of us
नः:
Sampradāna (beneficiary) / Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa (time)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
सर्वाभिःwith all
सर्वाभिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
रुचेwith (your) light/splendor
रुचे:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरुच् (स्त्री) / रुचि (प्रातिपदिक)
जनायfor the people / for the man
जनाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कृधिmake, do
कृधि:
Kriyā
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
Entities Mentioned
A
AgniĀ
Āditya (Sūrya)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes