Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Rishi: Agneya/Āṅgirasa attribution in the broader tradition; operationally Adhvaryu-mantra.
Devata: Agni (as tigmahete, the sharp-weaponed).
Chandas: Triṣṭubh-like (ritual anthology style).

उद॑ग्ने तिष्ठ॒ प्रत्या त॑नुष्व॒ न्यमित्राँ॑२ ओषतात्तिग्महेते । यो नो॒ अरा॑तिᳪ समिधान च॒क्रे नी॒चा तं ध॑क्ष्यत॒सं न शुष्क॑म्

úd agne tiṣṭha prátyā́ tanuṣva ny àmítrāṃ̐2 oṣatā́ttigmahete | yó no arā́tiṃ samidhāná cakré nīcā́ taṃ dhakṣyathā́saṃ ná śúṣkam

उदग्ने तिष्ठ; प्रत्या तनुष्व; न्यमित्रान् ओषतात् तिग्महेते। यो नोऽरातिं समिधानश्चक्रे, नीचा तं धक्ष्यतसं न शुष्कम्।

उत् । अग्ने । तिष्ठ । प्रत्याः । तनुष्व । नि । अमित्रान् । ओषत । आ । तिग्म-हेते । यः । नः । अरातिम् । समिधानः । चक्रे । नीचाः । तम् । धक्ष्यथ । असम् । न । शुष्कम्

उद्up, upward
उद्:
TypeIndeclinable
Rootउद्
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
तिष्ठstand
तिष्ठ:
TypeVerb
Rootस्था (तिष्ठति)
प्रतिtowards, against
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Root
तनुष्वstretch (yourself), extend
तनुष्व:
TypeVerb
Rootतन् (तनुते)
निdown, away
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि
अमित्रान्enemies
अमित्रान्:
कर्म
TypeNoun
Rootअमित्र
ओषतात्burn away, consume
ओषतात्:
TypeVerb
Rootवस्/उष् (ओषति ‘to burn/consume’)
तिग्महेतेO sharp-darted (one)
तिग्महेते:
सम्बोधन
TypeAdjective (compound)
Rootतिग्महेतु
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद्
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
अरातिम्harm, hostility
अरातिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअराति
समिधानःbeing kindled, kindling (himself)
समिधानः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootसम्-इध् (समिध्यते) / समिधान (कृदन्त)
चक्रेhas done, has wrought
चक्रे:
TypeVerb
Rootकृ (चक्रे)
नीचाdown, low
नीचा:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootनीच
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
धक्ष्यतyou will burn
धक्ष्यत:
TypeVerb
Rootदह् (धक्ष्यति)
असम्unequal, unfit (base)
असम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootअस (निषेध-प्रत्यय ‘a-’ + सम)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
शुष्कम्dry (wood)
शुष्कम्:
उपमान (कर्म-विशेषणवत्)
TypeAdjective
Rootशुष्क
A
Agni
A
Amitra (foes/hostile forces)