शिवपुराण-प्रशंसा (Praise of the Śiva Purāṇa) / Śivapurāṇa Māhātmya
अध्यायेऽस्मिन् सूतः गुरुस्मरणपूर्वकं लोककल्याणपरया शिक्षया युक्तं प्रश्नं सम्यगुत्तरयति। शिवपुराणं वेदान्तसाररूपं शैवपुराणेषु शिरोमणिरिति प्रतिपाद्यते; पापसमूहहरं मृत्योरपि परं परमार्थप्रदं मोक्षसाधनं च। ‘यावत् लोके शिवपुराणं न प्रादुर्भवति न प्रसारं याति’ इति पुनरुक्त्या कलियुगदोषाः दर्श्यन्ते—ब्रह्महत्याादिपातकवृद्धिः, उपद्रवभयङ्करविचारः, शास्त्रमतविवादः, महतामपि शिवतत्त्वदुर्बोधता, यमदूतानां निर्बन्धविहारश्च। तस्य प्रादुर्भावे पठने श्रवणे च एते दोषा निवर्तन्ते, सुसद्गतिः लभ्यते, सूक्ष्मं शिवतत्त्वं प्रकाशते; एवं शैवशास्त्रप्रामाण्यं शिवज्ञानस्य पुराणप्रकाशनमाध्यमत्वं च स्थापितम्।
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । साधुपृष्टं साधवो वस्त्रैलोक्यहितकारकम् । गुरुं स्मृत्वा भवत्स्नेहाद्वक्ष्ये तच्छृणुतादरात्
सूत उवाच । साधुपृष्टं साधवो वः त्रैलोक्यहितकारकम् । गुरुं स्मृत्वा भवत्स्नेहाद् वक्ष्ये तच्छृणुतादरात्॥
Verse 2
इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां द्वितीयोऽध्यायः
इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां द्वितीयोऽध्यायः समाप्तः।
Verse 3
कलिकल्मषविध्वंसि यस्मिञ्छिवयशः परम् । विजृम्भते सदा विप्राश्चतुर्वर्गफलप्रदम्
कलिकल्मषविध्वंसि यस्मिञ्छिवयशः परं सदा विजृम्भते। हे विप्राः, तत् चतुर्वर्गफलप्रदं भवति॥
Verse 4
तस्याध्ययनमात्रेण पुराणस्य द्विजोत्तमाः । सर्वोत्तमस्य शैवस्य ते यास्यंति सुसद्गतिम्
तस्य पुराणस्याध्ययनमात्रेण, हे द्विजोत्तमाः, सर्वोत्तमस्य शैवस्य ते सुसद्गतिं यास्यन्ति॥
Verse 5
तावद्विजृंभते पापं ब्रह्महत्यापुरस्सरम् । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो
तावद्विजृम्भते पापं ब्रह्महत्यापुरस्सरम्। यावच्छिवपुराणं हि जगति नोदेष्यति॥
Verse 6
तावत्कलिमहोत्पाताः संचरिष्यंति निर्भयाः । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो
तावत् कलिमहोत्पाताः संचरिष्यन्ति निर्भयाः। यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो॥
Verse 7
तावत्सर्वाणि शास्त्राणि विवदंति परस्परम् । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो
तावत् सर्वाणि शास्त्राणि विवदन्ति परस्परम्। यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो॥
Verse 8
तावत्स्वरूपं दुर्बोधं शिवस्य महतामपि । यावच्छिवपुराणं हि नो देष्यति जगत्यहो
तावत् स्वरूपं दुर्बोधं शिवस्य महतामपि। यावच्छिवपुराणं हि नो देष्यति जगत्यहो॥
Verse 9
तावद्यमभटाः क्रूराः संचरिष्यंति निर्भयाः । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो
तावद्यामभटाः क्रूराः निर्भयाः जगति संचरिष्यन्ति, यावच्छिवपुराणं हि जगत्यहो नोदेष्यति प्रकीर्त्यते च।
Verse 10
तावत्सर्वपुराणानि प्रगर्जंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो
तावत्सर्वपुराणानि महीतले प्रगर्जन्ति, यावच्छिवपुराणं हि जगत्यहो नोदेष्यति न प्रकटिष्यते।
Verse 11
तावत्सर्वाणि तीर्थानि विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो
तावत्सर्वाणि तीर्थानि विवदन्ति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो ॥
Verse 12
तावत्सर्वाणि मंत्राणि विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले
तावत्सर्वाणि मन्त्राणि विवदन्ति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले ॥
Verse 13
तावत्सर्वाणि क्षेत्राणि विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले
तावत्सर्वाणि क्षेत्राणि विवदन्ति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले ॥
Verse 14
तावत्सर्वाणि पीठानि विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले
तावत् सर्वाणि पीठानि महीतले परस्परं विवदन्ति, यावत् शिवपुराणं हि महीतले नोदेष्यति।
Verse 15
तावत्सर्वाणि दानानि विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले
तावत् सर्वाणि दानानि महीतले परस्परं विवदन्ति, यावत् शिवपुराणं हि महीतले नोदेष्यति।
Verse 16
तावत्सर्वे च ते देवा विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले
तावत्सर्वे च ते देवा विवदन्ति महीतले। यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले॥
Verse 17
तावत्सर्वे च सिद्धान्ता विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले
तावत्सर्वे च सिद्धान्ता विवदन्ति महीतले। यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले॥
Verse 18
अस्य शैवपुराणस्य कीर्तनश्रवणाद्द्विजाः । फलं वक्तुं न शक्नोमि कार्त्स्न्येन मुनिसत्तमाः
अस्य शैवपुराणस्य कीर्तनश्रवणाद्द्विजाः। फलं वक्तुं न शक्नोमि कार्त्स्न्येन मुनिसत्तमाः॥
Verse 19
तथापि तस्य माहात्म्यं वक्ष्ये किंचित्तु वोनघाः । चित्तमाधाय शृणुत व्यासेनोक्तं पुरा मम
तथापि तस्य माहात्म्यं वक्ष्ये किंचित्तु वोऽनघाः । चित्तमाधाय शृणुत व्यासेनोक्तं पुरा मम ॥
Verse 20
एतच्छिवपुराणं हि श्लोकं श्लोकार्द्धमेव च । यः पठेद्भक्तिसंयुक्तस्स पापान्मुच्यते क्षणात्
एतच्छिवपुराणं हि श्लोकं श्लोकार्धमेव च । यः पठेद्भक्तिसंयुक्तः स पापान्मुच्यते क्षणात् ॥
Verse 21
एतच्छिवपुराणं हि यः प्रत्यहमतंद्रि तः । यथाशक्ति पठेद्भक्त्या स जीवन्मुक्त उच्यते
एतच्छिवपुराणं हि यः प्रत्यहम् अतन्द्रितः। यथाशक्ति पठेद्भक्त्या स जीवन्मुक्त उच्यते॥
Verse 22
एतच्छिवपुराणं हि यो भक्त्यार्चयते सदा । दिने दिनेऽश्वमेधस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयम्
एतच्छिवपुराणं हि यो भक्त्यार्चयते सदा। दिने दिनेऽश्वमेधस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयम्॥
Verse 23
एतच्छिवपुराणं यस्साधारणपदेच्छया । अन्यतः शृणुयात्सोऽपि मत्तो मुच्येत पातकात्
एतच्छिवपुराणं यः साधारणपदेच्छया। अन्यतः शृणुयात् सोऽपि मत्तो मुच्येत पातकात्॥
Verse 24
एतच्छिवपुराणं यो नमस्कुर्याददूरतः । सर्वदेवार्चनफलं स प्राप्नोति न संशयः
यः कश्चिद् एतच्छिवपुराणं दूरादपि नमस्कुर्यात्, स निःसन्देहं सर्वदेवार्चनजन्यं पुण्यफलं प्राप्नोति।
Verse 25
एतच्छिवपुराणं वै लिखित्वा पुस्तकं स्वयम् । यो दद्याच्छिवभक्तेभ्यस्तस्य पुण्यफलं शृणु
एतच्छिवपुराणं स्वयमेव लिखित्वा पुस्तकं कृत्वा यः शिवभक्तेभ्यो ददाति, तस्य पुण्यफलं शृणु।
Verse 26
अधीतेषु च शास्त्रेषु वेदेषु व्याकृतेषु च । यत्फलं दुर्लभं लोके तत्फलं तस्य संभवेत्
अधीतेषु शास्त्रेषु वेदेषु व्याकृतेषु च; यत्फलं लोके दुर्लभं तत्फलं तस्य संभवेत्।
Verse 27
एतच्छिवपुराणं हि चतुर्दश्यामुपोषितः । शिवभक्तसभायां यो व्याकरोति स उत्तमः
एतच्छिवपुराणं हि चतुर्दश्यामुपोषितः; शिवभक्तसभायां यो व्याकरोति स उत्तमः।
Verse 28
प्रत्यक्षरं तु गायत्रीपुरश्चर्य्याफलं लभेत् । इह भुक्त्वाखिलान्कामानं ते निर्वाणतां व्रजेत्
प्रत्यक्षरं तु गायत्रीपुरश्चर्य्याफलं लभेत्; इह भुक्त्वाखिलान्कामानन्ते निर्वाणतां व्रजेत्।
Verse 29
उपोषितश्चतुर्दश्यां रात्रौ जागरणान्वितः । यः पठेच्छृणुयाद्वापि तस्य पुण्यं वदाम्यहम्
उपोषितश्चतुर्दश्यां रात्रौ जागरणान्वितः; यः पठेच्छृणुयाद्वापि तस्य पुण्यं वदाम्यहम्।
Verse 30
कुरुक्षेत्रादिनिखिलपुण्यतीर्थेष्वनेकशः । आत्मतुल्यधनं सूर्य्यग्रहणे सर्वतोमुखे
कुरुक्षेत्रादिषु सर्वेषु पुण्यतीर्थेषु बहुशः । आत्मतुल्यधनं दत्त्वा सूर्यग्रहणकाले सर्वतोमुखेऽपि, अत्रोक्तं शैवपुण्यं ततोऽपि परं भवति ॥
Verse 31
विप्रेभ्यो व्यासमुख्येभ्यो दत्त्वायत्फलमश्नुते । तत्फलं संभवेत्तस्य सत्यं सत्यं न संशयः
विप्रेभ्यो व्यासमुख्येभ्यो दत्त्वा यत्फलमश्नुते, तत्फलं तस्य संभवेत्तत्—सत्यं सत्यं न संशयः।
Verse 32
एतच्छिवपुराणं हि गायते योप्यहर्निशम् । आज्ञां तस्य प्रतीक्षेरन्देवा इन्द्र पुरो गमाः
एतच्छिवपुराणं योऽहर्निशं गायति, तस्याज्ञां देवा इन्द्रपुरोगमाः प्रतीक्षेरन्।
Verse 33
एतच्छिवपुराणं यः पठञ्छृण्वन्हि नित्यशः । यद्यत्करोति सत्कर्म तत्कोटिगुणितं भवेत्
एतच्छिवपुराणं यः नित्यशः पठञ्शृण्वन्, यद्यत्करोति सत्कर्म तत्कोटिगुणितं भवेत्।
Verse 34
समाहितः पठेद्यस्तु तत्र श्रीरुद्र संहिताम् । स ब्रह्मघ्नोऽपि पूतात्मा त्रिभिरेवादिनैर्भवेत्
यः समाहितचित्तः तत्र श्रीरुद्रसंहितां पठति, स ब्रह्मघ्नोऽपि पूतात्मा त्रिभिरेव दिनैः शुद्धिं प्राप्नोति।
Verse 35
तां रुद्र संहितां यस्तु भैरवप्रतिमांतिके । त्रिः पठेत्प्रत्यहं मौनी स कामानखिलां ल्लभेत्
यो मौनी भैरवप्रतिमान्तिके तां रुद्रसंहितां प्रत्यहं त्रिः पठति, स शिवप्रसादेन सर्वान् कामान् अवाप्नोति।
Verse 36
तां रुद्र संहितां यस्तु सपठेद्वटबिल्वयोः । प्रदक्षिणां प्रकुर्वाणो ब्रह्महत्या निवर्तते
यः कश्चिद् रुद्रसंहितां वटबिल्वयोः सन्निधौ सपठेत्, प्रदक्षिणां च प्रकुर्वाणः, स ब्रह्महत्यादोषात् निवर्तते।
Verse 37
कैलाससंहिता तत्र ततोऽपि परमस्मृता । ब्रह्मस्वरूपिणी साक्षात्प्रणवार्थप्रकाशिका
तेषु कैलाससंहिता ततोऽपि परमा स्मृता; सा साक्षाद् ब्रह्मस्वरूपिणी, प्रणवार्थं प्रकाशयति।
Verse 38
कैलाससंहितायास्तु माहात्म्यं वेत्ति शंकरः । कृत्स्नं तदर्द्धं व्यासश्च तदर्द्धं वेद्म्यहं द्विजाः
कैलाससंहितायाः माहात्म्यं कृत्स्नं शंकर एव वेत्ति; तस्य कृत्स्नस्यार्धं व्यासो वेत्ति, व्यासार्धस्यार्धं चाहं वेद्मि, द्विजाः।
Verse 39
तत्र किंचित्प्रवक्ष्यामि कृत्स्नं वक्तुं न शक्यते । यज्ज्ञात्वा तत्क्षणाल्लोकश्चित्तशुद्धिमवाप्नुयात्
तत्र किंचिदेव प्रवक्ष्यामि, कृत्स्नं वक्तुं न शक्यते; एतज्ज्ञात्वा जनः तत्क्षणादेव चित्तशुद्धिमवाप्नुयात्।
Verse 40
न नाशयति यत्पापं सा रौद्री संहिता द्विजाः । तन्न पश्याम्यहं लोके मार्गमाणोऽपि सर्वदा
या रौद्री संहिता द्विजाः, यत्पापं न नाशयति, तदहं लोके सर्वदा मार्गमाणोऽपि न पश्यामि।
Verse 41
शिवेनोपनिषत्सिंधुमन्थनोत्पादितां मुदा । कुमारायार्पितां तां वै सुधां पीत्वाऽमरो भवेत्
शिवेनोपनिषत्सिन्धुं मथित्वा मुदोत्पन्नां, कुमाराय समर्पितां तां सुधां यः पिबति स अमरो भवेत्।
Verse 42
ब्रह्महत्यादिपापानां निष्कृतिं कर्तुमुद्यतः । मासमात्रं संहितां तां पठित्वा मुच्यते ततः
ब्रह्महत्यादिपापानां निष्कृतिं कर्तुमुद्यतः। मासमात्रं तां संहितां पठित्वा ततः मुच्यते।
Verse 43
दुष्प्रतिग्रहदुर्भोज्यदुरालापादिसंभवम् । पापं सकृत्कीर्तनेन संहिता सा विनाशयेत्
दुष्प्रतिग्रह-दुर्भोज्य-दुरालापादिसंभवं पापं, संहिता सा सकृत्कीर्तनेनापि विनाशयेत्।
Verse 44
शिवालये बिल्ववने संहितां तां पठेत्तु यः । स तत्फलमवाप्नोति यद्वाचोऽपि न गोचरे
यः शिवालये बिल्ववने च तां संहितां पठति, स वाचामपि अगोचरं महत्फलम् अवाप्नोति।
Verse 45
संहितां तां पठन्भक्त्या यः श्राद्धे भोजयेद्द्विजान् । तस्य ये पितरः सर्वे यांति शंभोः परं पदम्
यः भक्त्या तां संहितां पठन् श्राद्धे द्विजान् भोजयति, तस्य सर्वे पितरः शंभोः परं पदं यान्ति।
Verse 46
चतुर्दश्यां निराहारो यः पठेत्संहितां च ताम् । बिल्वमूले शिवः साक्षात्स देवैश्च प्रपूज्यते
चतुर्दश्यां निराहारो यः पठेत्संहितां ताम्। बिल्वमूले शिवः साक्षात् स देवैश्च प्रपूज्यते॥
Verse 47
अन्यापि संहिता तत्र सर्वकामफलप्रदा । उभे विशिष्टे विज्ञेये लीलाविज्ञानपूरिते
अन्यापि संहिता तत्र सर्वकामफलप्रदा। उभे विशिष्टे विज्ञेये लीलाविज्ञानपूरिते॥
Verse 48
तदिदं शैवमाख्यातं पुराणं वेदसंमितम् । निर्मितं तच्छिवेनैव प्रथमं ब्रह्मसंमितम्
तदिदं शैवमाख्यातं पुराणं वेदसंमितम्। निर्मितं तच्छिवेनैव प्रथमं ब्रह्मसंमितम्॥
Verse 49
विद्येशंच तथारौद्रं वैनायकमथौमिकम् । मात्रं रुद्रै कादशकं कैलासं शतरुद्र कम्
(अस्मिन् पुराणे) विद्येश्वरसंहिता तथा रौद्रसंहिता, वैनायकमथ औमिकं, मात्रसंहिता, रुद्रैकादशकं, कैलासं च शतरुद्रकं च समाहितम्।
Verse 50
कोटिरुद्र सहस्राद्यं कोटिरुद्रं तथैव च । वायवीयं धर्मसंज्ञं पुराणमिति भेदतः
कोटिरुद्रसहस्राद्यं कोटिरुद्रं तथैव च; भेदतः वायवीयं धर्मसंज्ञं पुराणमिति प्रकीर्तितम्।
Verse 51
संहिता द्वादशमिता महापुण्यतरा मता । तासां संख्यां ब्रुवे विप्राः शृणुतादरतोखिलम्
संहिता द्वादशमिता महापुण्यतरा मता । तासां संख्यां ब्रुवे विप्राः शृणुतादरतोऽखिलम् ॥
Verse 52
विद्येशं दशसाहस्रं रुद्रं वैनायकं तथा । औमं मातृपुराणाख्यं प्रत्येकाष्टसहस्रकम्
विद्येशं दशसाहस्रं रुद्रं वैनायकं तथा । औमं मातृपुराणाख्यं प्रत्येकाष्टसहस्रकम् ॥
Verse 53
त्रयोदशसहस्रं हि रुद्रै कादशकं द्विजाः । षट्सहस्रं च कैलासं शतरुद्रं तदर्द्धकम्
त्रयोदशसहस्रं हि रुद्रैकादशकं द्विजाः । षट्सहस्रं च कैलासं शतरुद्रं तदर्द्धकम् ॥
Verse 54
कोटिरुद्रं त्रिगुणितमेकादशसहस्रकम् । सहस्रकोटिरुद्रा ख्यमुदितं ग्रंथसंख्यया
कोटिरुद्रं त्रिगुणितमेकादशसहस्रकम् । सहस्रकोटिरुद्राख्यमुदितं ग्रन्थसंख्यया ॥
Verse 55
वायवीयं खाब्धिशतं घर्मं रविसहस्रकम् । तदेवं लक्षसंख्याकं शैवसंख्याविभेदतः
शैवसंख्याविभेदेन खाब्धिशतं वायवीयं, रविसहस्रं घर्म इति कथ्यते। एवं लक्षपर्यन्तं संख्या तैरेव नामभिः प्रकाश्यते॥
Verse 56
व्यासेन तत्तु संक्षिप्तं चतुर्विंशत्सहस्रकम् । शैवं तत्र चतुर्थं वै पुराणं सप्तसंहितम्
व्यासेन तत् पुराणसमूहं संक्षिप्तं चतुर्विंशत्सहस्रश्लोकपरिमाणम्। तत्र शैवं पुराणं चतुर्थं वै, सप्तसंहितात्मकं च॥
Verse 57
शिवे संकल्पितं पूर्वं पुराणं ग्रन्थसंख्यया । शतकोटिप्रमाणं हि पुरा सृष्टौ सुविस्मृतम्
शिवे पूर्वं पुराणमिदं ग्रन्थसंख्यया संकल्पितं हि। पुरा सृष्टौ शतकोटिप्रमाणं विस्तीर्णं, पश्चात् सुविस्मृतं च॥
Verse 58
व्यस्तेष्टादशधा चैव पुराणे द्वापरादिषु । चतुर्लक्षेण संक्षिप्ते कृते द्वैपायनादिभिः
द्वापरादिषु कालेषु पुराणं चाष्टादशधा व्यस्तं च। चतुर्लक्षश्लोकपरिमाणे संक्षिप्ते सति, द्वैपायनादिभिर्मुनिभिः संकलितं च॥
Verse 59
प्रोक्तं शिवपुराणं हि चतुर्विंशत्सहस्रकम् । श्लोकानां संख्यया सप्तसंहितं ब्रह्मसंमितम्
शिवपुराणं हि प्रोक्तं चतुर्विंशत्सहस्रश्लोकपरिमाणम्। श्लोकसंख्यया सप्तसंहितात्मकं, ब्रह्मसंमितं च॥
Verse 60
विद्येश्वराख्या तत्राद्या रौद्री ज्ञेया द्वितीयिका । तृतीया शतरुद्रा ख्या कोटिरुद्रा चतुर्थिका
तासु आद्या विद्येश्वराख्या, द्वितीया रौद्रीति ज्ञेया। तृतीया शतरुद्राख्या, चतुर्थी कोटिरुद्रेति॥
Verse 61
पंचमी चैव मौमाख्या षष्ठी कैलाससंज्ञिका । सप्तमी वायवीयाख्या सप्तैवं संहितामताः
पञ्चमी चोमासंहिता षष्ठी कैलाससंज्ञिका । सप्तमी वायवीयाख्या—सप्तैवं संहितामताः ॥
Verse 62
ससप्तसंहितं दिव्यं पुराणं शिवसंज्ञकम् । वरीवर्ति ब्रह्मतुल्यं सर्वोपरि गतिप्रदम्
सप्तसंहितासंयुक्तं दिव्यं पुराणं शिवाभिधम् । ब्रह्मतुल्यं विराजते सर्वोपरि गतिप्रदम् ॥
Verse 63
एतच्छिवपुराणं हि सप्तसंहितमादरात् । परिपूर्णं पठेद्यस्तु स जीवन्मुक्त उच्यते
एतच्छिवपुराणं हि सप्तसंहितापरिपूर्णम् । आदरात् यः समग्रं पठति स जीवन्मुक्त उच्यते ॥
Verse 64
श्रुतिस्मृतिपुराणेतिहासागमशतानि च । एतच्छिवपुराणस्य नार्हंत्यल्पां कलामपि
श्रुतिस्मृतिपुराणेतिहासागमशतान्यपि नालं शिवपुराणस्यास्य अल्पकलामपि समतां नेतुम्।
Verse 65
शैवं पुराणममलं शिवकीर्तितं तद्व्यासेन शैवप्रवणेन न संगृहीतम् । संक्षेपतः सकलजीवगुणोपकारे तापत्रयघ्नमतुलं शिवदं सतां हि
शैवं पुराणममलं शिवेन कीर्तितं; व्यासेनापि शैवप्रवणेन न संगृहीतम्। संक्षेपतः सर्वजीवगुणोपकारि, तापत्रयघ्नमतुलं, सतां शिवदं हि।
Verse 66
विकैतवो धर्म इह प्रगीतो वेदांतविज्ञानमयः प्रधानः । अमत्सरांतर्बुधवेद्यवस्तु सत्कॢप्तमत्रैव त्रिवर्गयुक्तम्
विकैतवो धर्म इह प्रगीतो वेदान्तविज्ञानमयः प्रधानः। अमत्सरान्तर्बुधवेद्यवस्तु सत्कॢप्तमत्रैव त्रिवर्गयुक्तम्॥
Verse 67
शैवं पुराणतिलकं खलु सत्पुराणं । वेदांतवेदविलसत्परवस्तुगीतम् । यो वै पठेच्च शृणुयात्परमादरेण शंभुप्रियः स हि लभेत्परमां । गतिं वै
शैवं पुराणतिलकं खलु सत्पुराणं वेदान्तवेदविलसत्परवस्तुगीतम्। यो वै पठेच्च शृणुयात्परमादरेण शंभुप्रियः स हि लभेत्परमां गतिं वै॥
Frequently Asked Questions
Rather than a single mythic episode, the chapter advances a theological argument for textual efficacy: the Śiva Purāṇa is declared the Vedānta-essence and the supreme Śaiva Purāṇa whose dissemination curbs Kali-yuga disorders—sin, doctrinal conflict, and spiritual ignorance.
The key “symbol” is the Purāṇa itself as a salvific medium: its presence in the world is treated as an ontological intervention that restrains adharma and clarifies the ‘durbodha’ nature of Śiva—implying revelation (śabda) as a direct instrument of liberation.
No distinct iconographic form (e.g., Liṅga, Sadāśiva, or Pārvatī/Gaurī forms) is foregrounded in the sample verses; the emphasis is on Śiva’s supreme nature and fame (śiva-yaśas) as revealed and stabilized through the Śiva Purāṇa.