गिलासुर-आक्रमणम् तथा शिवसैन्य-समाह्वानम् — The Assault of Gila and Śiva’s Mobilization

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । तस्येंगितज्ञश्च स दैत्यराजो गदां गृहीत्वा त्वरितस्ससैन्यः । कृत्वाथ साऽग्रे गिलनामधेयं सुदारुणं देववरैरभेद्यम्

सनत्कुमार उवाच। तस्येङ्गितज्ञः स दैत्यराजो गदां गृहीत्वा त्वरितः ससैन्यः। अग्रे कृत्वा ‘गिल’नामधेयं सुदारुणं देववरैरभेद्यं॥

Verse 2

गुहामुखं प्राप्य महेश्वरस्य बिभेद शस्त्रैरशनिप्रकाशैः । अन्ये ततो वीरकमेव शस्त्रैरवाकिरञ्छैल सुतां तथान्ये

गुहामुखं प्राप्य महेश्वरस्य बिभेद शस्त्रैरशनिप्रकाशैः । अन्ये ततो वीरकमेव शस्त्रैरवाकिरञ्छैल सुतां तथान्ये

Verse 3

द्वारं हि केचिद्रुचिरं बभंजुः पुष्पाणि पत्राणि विनाशयेयुः । फलानि मूलानि जलं च हृद्यमुद्यानमार्गानपि खंडयेयुः

द्वारं हि केचिद्रुचिरं बभंजुः पुष्पाणि पत्राणि विनाशयेयुः । फलानि मूलानि जलं च हृद्यमुद्यानमार्गानपि खंडयेयुः

Verse 4

विलोडयेयुर्मुदिताश्च केचिच्छृंगाणि शैलस्य च भानुमंति । ततो हरस्सस्मृतवान्स्वसैन्यं समाह्वयन्कुपितः शूलपाणिः

केचिन्मुदिताः शैलस्य भानुमन्ति शृङ्गाणि विलोडयामासुः । ततः शूलपाणिः कुपितो हरः स्वसैन्यं स्मृत्वा समाह्वयामास ॥

Verse 5

भूतानि चान्यानि सुदारुणानि देवान्ससैन्यान्सह विष्णुमुख्यान् । आहूतमात्रानुगणास्ससैन्या रथैर्गजैर्वाजिवृषैश्च गोभिः

भूतान्यपि चान्यानि सुदारुणानि देवान् ससैन्यान् सह विष्णुमुख्यान् । आहूतमात्रेणानुगणाः ससैन्या रथैर्गजैर्वाजिवृषैश्च गोभिः समाययुः ॥

Verse 6

उष्ट्रैः खरैः पक्षिवरैश्च सिंहैस्ते सर्वदेवाः सहभूतसंघैः । व्याघ्रैमृगैस्सूकरसारसैश्च समीनमत्स्यैश्शिशुमारमुख्यैः

उष्ट्रैः खरैः पक्षिवरैश्च सिंहैस्ते सर्वदेवाः सहभूतसंघैः । व्याघ्रैमृगैस्सूकरसारसैश्च समीनमत्स्यैश्शिशुमारमुख्यैः समाययुः ॥

Verse 7

अन्यैश्च नाना विधजीवसंघैर्विशीर्णदंशाः स्फुटितैस्स्मशानैः । भुजंगमैः प्रेतशतैः पिशाचैर्दिव्यैर्विमानैः कमलाकरैश्च

अन्यैश्च नानाविधजीवसंघैर्विशीर्णदंशाः स्फुटितैस्स्मशानैः । भुजंगमैः प्रेतशतैः पिशाचैर्दिव्यैर्विमानैः कमलाकरैश्च समाययुः ॥

Verse 8

नदीनदैः पर्वतवाहनैश्च समागताः प्रांजलयः प्रणम्य । कपर्दिनं तस्थुरदीनसत्त्वास्सेनापतिं वीरकमेव कृत्वा

नदीनदैः पर्वतवाहनैश्च समागताः प्राञ्जलयः प्रणम्य । कपर्दिनं तस्थुरदीनसत्त्वाः सेनापतिं वीरकमेकमेव कृत्वा ॥

Verse 9

विसर्जयामास रणाय देवान्विश्रांतवाहानथ तत्पिनाकी । युद्धे स्थिरं लब्धजयं प्रधानं संप्रेषितास्ते तु महेश्वरेण

ततः पिनाकी विश्रान्तवाहान् देवान् रणाय विसर्जयामास । युद्धे स्थिरान् लब्धजयं प्रधानान् महेश्वरेण ते संप्रेषिताः ॥

Verse 10

चक्रुर्युगांतप्रतिमं च युद्धं मर्य्यादहीनं सगिलेन सर्वे । दैत्येन्द्रसैन्येन सदैव घोरं क्रोधान्निगीर्णास्त्रिदशास्तु संख्ये

ततः सर्वे समवेताः मर्यादावर्जितं युगान्तप्रतिमं घोरं युद्धं चक्रुः। दैत्येन्द्रसैन्यं सदा भीषणं बभूव, संख्ये तु क्रोधेन निगीर्णा इव त्रिदशाः।

Verse 11

तस्मिन्क्षणे युध्यमानाश्च सर्वे ब्रह्मेन्द्रविष्ण्वर्कशशांकमुख्याः । आसन्निगीर्णा विधसेन तेन सैन्ये निगीर्णेऽस्ति तु वीरको हि

तस्मिन्क्षणे सर्वे युध्यमानाः ब्रह्मेन्द्रविष्ण्वर्कशशांकमुख्याः तेन महता सैन्येन निगीर्णा इव आसन्। सैन्ये निगीर्णे तु वीरक एव शेषोऽभवत्।

Verse 12

विहाय संग्रामशिरोगुहां तां प्रविश्य शर्वं प्रणिपत्य मूर्ध्ना । प्रोवाच दुःखाभिहतः स्मरारिं सुवीरको वाग्ग्मिवरोऽथ वृत्तम्

स संग्रामशिरोगुहां विहाय, शर्वं प्रविश्य मूर्ध्ना प्रणिपत्य। दुःखाभिहतः सुवीरको वाग्मी स्मरारिं प्रति यथावृत्तं प्रोवाच।

Verse 13

निगीर्णैते सैन्यं विधसदितिजेनाद्य भगवन्निगीर्णोऽसौ विष्णुस्त्रिभुवनगुरुर्दैत्यदलनः । निगीर्णौ चन्द्रार्कौद्रुहिणमघवानौ च वरदौ निगीर्णास्ते सर्वे यमवरुणवाताश्च धनदः

भगवन्, अद्य देवव्यवस्थाविध्वंसकः स दितिजः तव सैन्यं निगीर्णवान्। त्रिभुवनगुरुः दैत्यदलनः विष्णुरपि निगीर्णः। चन्द्रार्कौ, द्रुहिणो मघवा च वरदौ, तथा यमवरुणवाताः धनदश्च—सर्वे निगीर्णाः।

Verse 14

स्थितोस्म्येकः प्रह्वः किमिह करणीयं भवतु मे अजेयो दैत्येन्द्रः प्रमुदितमना दैत्यसहितः

अहं प्रह्वः एक एवात्र स्थितोऽस्मि; किमिह मे करणीयं भवेत्? अजेयो दैत्येन्द्रः प्रमुदितमना दैत्यसहितोऽत्र वर्तते॥

Verse 15

अजेयं त्वां प्राप्तः प्रतिभयमना मारुतगतिस्स्वयं विष्णुर्देवः कनककशिपुं कश्यपसुतम् । नखैस्तीक्ष्णैर्भक्त्या तदपिभगवञ्छिष्टवशगः प्रवृत्तस्त्रैलोक्य विधमतु मलं व्यात्तवदनः

अजेय प्रभो! मारुतगतिः स्वयं विष्णुर्देवः कश्यपसुतं कनककशिपुं प्रतिभयहरणमनाः प्राप्तः। तीक्ष्णनखैर्भक्त्या स च भगवन् तव शिष्टवशगो भूत्वा, व्यात्तवदनः त्रैलोक्यमलविध्वंसाय प्रवृत्तः॥

Verse 16

वसिष्ठाद्यैश्शप्तो भुवनपतिभिस्सप्तमुनिभिस्तथाभूते भूयस्त्वमिति सुचिरं दैत्यसहितः

वसिष्ठाद्यैः शप्तो भुवनपतिभिः सप्तमुनिभिश्च; तथाभूतो दैत्यसहितः सुचिरं तिष्ठन् ‘भूयस्त्वम्’ इति मनसि चिन्तयामास॥

Verse 17

ततस्तेनोक्तास्ते प्रणयवचनैरात्मनि हितैः कदास्माद्वै घोराद्भवति मम मोक्षो मुनिवराः । यतः क्रुद्धैरुक्तो विधसहरणाद्युद्धसमये ततो घोरैर्बाणैर्विदलितमुखे मुष्टिभिरलम्

ततः तेन प्रणययुक्तैः हितवचनैः संबोधिताः ते मुनिवराः ऊचुः— “अस्माद् घोरात् अवस्थात् मम मोक्षः कदा भविष्यति? यतः युद्धसमये क्रुद्धेन विधेः भागहरणविषये उक्ते, घोरैर्बाणैर्मम मुखं विदलितम्; मुष्टिप्रहारैः अलम्।”

Verse 18

बदर्याख्यारण्ये ननु हरिगृहापुण्यवसतौ निसंस्तभ्यात्मानं विगतकलुषो यास्यसि परम् । ततस्तेषां वाक्यात्प्रतिदिनमसौ दैत्यगिलनः क्षुधार्तस्संग्रामाद्भ्रमति पुनरामोदमुदितः

“बदरीनाम्नि अरण्ये हरिगृहसदृशे पुण्यवसतौ, आत्मानं निसंस्तभ्य विगतकलुषः सन् परं पदं यास्यसि।” इति तेषां वाक्यात् स दैत्यगिलनः क्षुधार्तः, संग्रामहेतोः पुनर्भ्रमति; तथापि स्ववीर्यरसेन आमोदितो मुदितश्चाभवत्।

Verse 19

तमस्वेदं घोरं जगदुदितयोस्सूर्यशशिनोर्यथाशुक्रस्तुभ्यं परमरिपुरत्यंतविकरः । हतान्देवैर्देत्यान्पुनरमृतविद्यास्तुतिपदैस्सवीर्यान्संदृष्टान्व्रणशतवियुक्तान्प्रकुरुते

एतद्घोरं तमः जगदुदितयोः सूर्यशशिनोरिव तेजः; तथापि तव परमशत्रुरत्यन्तविकरः। देवैर्हता दैत्याः अमृतविद्यास्तुतिपदैः पुनरुत्थाप्यन्ते—सवीर्याः, व्रणशतवियुक्ताः, पुनर्दृष्टाः।

Verse 20

वरं प्राणास्त्याज्यास्तव मम तु संग्रामसमये भवान्साक्षीभूतः क्षणमपि वृतः कार्यकरणे

वरं प्राणास्त्याज्याः; संग्रामसमये त्वया क्षणमपि न निवर्तितव्यम्। भवान् मम साक्षीभूतः कार्यकरणे निरतः भव।

Verse 21

सनत्कुमार उवाच । इतीदं सत्पुत्रात्प्रमथपतिराकर्ण्य कुपितश्चिरं ध्यात्वा चक्रे त्रिभुवनपतिः प्रागनुपमम् । प्रगायत्सामाख्यं दिनकरकराकारवपुषा प्रहासात्तन्नाम्ना तदनु निहतं तेन च तमः

सनत्कुमार उवाच—इतीदं सत्पुत्रात् प्रमथपतिराकर्ण्य कुपितः; चिरं ध्यात्वा त्रिभुवनपतिः प्रागनुपमं चकार। सामाख्यं प्रगायन् दिनकरकराकारवपुषा प्रहासात् तन्नाम्ना, तदनु तेन तमो निहतम्।

Verse 22

प्रकाशेस्मिंल्लोके पुनरपि महायुद्धमकरोद्रणे दैत्यैस्सार्द्धं विकृतवदनैर्वीरकमुनिः । शिलाचूर्णं भुक्त्वा प्रवरमुनिना यस्तु जनितस्स कृत्वा संग्रामं पुरमपि पुरा यश्च जितवान्

प्रकाशेऽस्मिँल्लोके पुनरपि रणभूमौ वीरको मुनिवीरः विकृतवदनैर्दैत्यैः सह महायुद्धमकरोत्। शिलाचूर्णं भुक्त्वा प्रवरमुनिना यो जनितः, स संग्रामं कृत्वा पुरा तेषां पुरमपि जितवान्॥

Verse 23

महारुद्रस्सद्यः स खलु दितिजेनातिगिलितस्ततश्चासौ नन्दी निशितशरशूलासिसहितः । प्रधानो योधानां मुनिवरशतानामपि महान्निवासो विद्यानां शमदममहाधैर्यसहितः

महारुद्रः सद्य एव दितिजेनातिगिलितः। ततः नन्दी निशितशर-शूल-खड्गसहितः प्रववृधे—योधानां प्रधानः, मुनिवरशतानामपि महान्, विद्यानां निवासः, शमदममहाधैर्यसमन्वितः॥

Verse 24

निरीक्ष्यैवं पश्चाद्वृषभवरमारुह्य भगवान्कपर्द्दी युद्धार्थी विधसदितिजं सम्मुखमुखः । जपन्दिव्यं मन्त्रं निगलनविधानोद्गिलनकं स्थितस्सज्जं कृत्वा धनुरशनिकल्पानपि शरान्

एवं निरीक्ष्य पश्चाद् भगवान् कपर्दी युद्धार्थी वृषभवरमारुह्य सम्मुखस्थितं दितिजं प्रति मुखं कृत्वा स्थितः। निगलनोद्गिलनसमर्थं दिव्यं मन्त्रं जपन्, धनुरशनौ वज्रकल्पान् शरान् सज्जीकृत्य तस्थौ।

Verse 25

ततौ निष्कांतोऽसौ विधसवदनाद्वीरकमुनिर्गृहीत्वा तत्सर्वे स्वबलमतुलं विष्णुसहितः । समुद्गीर्णास्सर्वे कमलजबलारीन्दुदिनपाः प्रहृष्टं तसैन्यं पुनरपि महायुद्धमकरोत्

ततो विधातुर्वदनाद्वीरकः स मुनिः निष्क्रान्तः । विष्णुसहितं स्वबलमतुलं गृहीत्वा सर्वान् समाह्वयत् ॥ कमलजबलारीन्दुदिनपाः सर्वे समुद्गीर्णनिनादाः । प्रहृष्टं तद् बलं भूयो महायुद्धं समारभत ॥

Verse 26

जिते तस्मिञ्छुक्रस्तदनु दितिजान्युद्धविहतान् यदा विद्यावीर्यात्पुनरपि सजीवान्प्रकुरुते । तदा बद्ध्वानीतः पशुरिव गणैभूतपतये निगीर्णस्तेनासौ त्रिपुररिपुणा दानवगुरुः

जितेषु तेषु दैत्येषु शुक्रस्तदनु मन्त्रविद्यावीर्येण युद्धविहतान् दितिजान् पुनः सजीवान् अकरोत्। तदा गणैः पशुरिव बद्ध्वा भूतपतये नीतः; तत्र त्रिपुररिपुणा शिवेन दानवगुरुरसौ निगीर्णः॥

Verse 27

विनष्टे शुक्राख्यो सुररिपुनिवासस्तदखिलो जितो ध्वस्तो भग्नो भृशमपि सुरैश्चापि दलितम् । प्रभूतैर्भूतौघैर्दितिजकुणपग्रासरसिकैस्सरुंडैर्नृत्यद्भिर्निशितशरशक्त्युद्धृतकरैः

विनष्टे शुक्राख्ये सुररिपुनिवासे तदखिलं दैत्यस्थानं जितं ध्वस्तं भग्नं च सुरैर्भृशं दलितम्। ततः प्रभूतैर्भूतौघैर्दितिजकुणपग्रासरसिकैः सरुंडैर्नृत्यद्भिर्निशितशरशक्त्युद्धृतकरैः॥

Verse 28

प्रमत्तैर्वेतालैस्सुदृढकरतुंडैरपि खगैवृकैर्नानाभेदैश्शवकुणपपूर्णास्यकवलैः । विकीर्णे संग्रामे कनककशिपोर्वंशजनकश्चिरं युद्धं कृत्वा हरिहरमहेन्द्रैश्च विजितः

प्रमत्तैर्वेतालैः सुदृढकरतुण्डैः खगैश्च वृकैर्नानाविधैः शवकुणपपूर्णास्यकवलैः। विकीर्णे संग्रामे कनककशिपोर्वंशजनकः चिरं युद्धं कृत्वा हरिहरमहेन्द्रैश्च विजितः॥

Verse 29

प्रविष्टे पाताले गिरिजलधिरंध्राण्यपि तथा ततस्सैन्ये क्षीणे दितिजवृषभश्चांधकवरः । प्रकोपे देवानां कदनदवरो विश्वदलनो गदाघातैर्घोरैर्विदलितमदश्चापि हरिणा

प्रविष्टे पाताले गिरिजलधिरन्ध्राण्यपि तथा ततः सैन्ये क्षीणे दितिजवृषभोऽन्धकवरः। प्रकोपे देवानां कदनदवरो विश्वदलनो गदाघातैर्घोरैर्हरिणा विदलितमदश्चाभवत्॥

Verse 30

न वै यस्सग्रामं त्यजति वरलब्धः किलः यत स्तदा ताडैर्घोरैस्त्रिदशपतिना पीडिततनुः । ततश्शस्त्रास्त्रौघैस्तरुगिरिजलैश्चाशु विबुधाञ्जिगायोच्चैर्गर्जन्प्रमथपतिमाहूय शनकैः

वरलब्धबलोऽसौ न रणं जहौ; त्रिदशपतिना घोरताडनैः पीडिततनुरपि। ततः शस्त्रास्त्रौघैस्तरुगिरिजलक्षेपैश्च विबुधान् शीघ्रं जिगाय; उच्चैर्गर्जन् शनकैः प्रमथपतिं शिवमाह्वयामास॥

Verse 31

स्थितो युद्धं कुर्वन्रणपतितशस्त्रैर्बहुविधैः परिक्षीणैस्सर्वैस्तदनु गिरिजा रुद्रमतुदत् । तथा वृक्षैस्सर्पैरशनिनिवहैः शस्त्रप टलैर्विरूपैर्मायाभिः कपटरचनाशम्बरशतैः

स्थितो रणं कुर्वन् बहुविधै रणपतितशस्त्रैः सर्वैः परिक्षीणैः सन् रुद्रोऽद्राक्षीत्। ततो गिरिजा रुद्रं पुनरपि अतुदत्—वृक्षैः सर्पैः, अशनिनिवहैः, शस्त्रपटलैर्विरूपैः, मायाभिः कपटरचनाशम्बरशतैश्च॥

Verse 32

विजेतुं शैलेशं कुहकमपरं तत्र कृतवान्महासत्त्वो वीरस्त्रिपुररिपुतुल्यश्च मतिमान् । न वध्यो देवानां वरशतमनोन्मादविवशः प्रभूतैश्शस्त्रास्त्रैस्सपदि दितिजो जर्जरतनुः

शैलेशं जेतुं तत्र महावीरः महासत्त्वो मतिमान् त्रिपुररिपुतुल्यः पुनरपि कुहकमपरं चकार। स तु दितिजो देवानां न वध्यः—वरशतमनोन्मादविवशः; प्रभूतैः शस्त्रास्त्रैः सपदि हतः सन् जर्जरतनुरेवाभवत्॥

Verse 33

तदीयाद्विष्यन्दात्क्षिति तलगतैरन्धकगणैरतिव्याप्तघोरं विकृतवदनं स्वात्मसदृशम् । दधत्कल्पांताग्निप्रतिमवपुषा भूतपतिना त्रिशूले नोद्भिन्नस्त्रिपुररिपुणा दारुणतरम्

तदीयाद्विष्यन्दात् क्षितितलगतैरन्धकगणैरतिव्याप्तघोरं विकृतवदनं स्वात्मसदृशम्। दधत्कल्पान्ताग्निप्रतिमवपुषा भूतपतिना त्रिशूलेन नोद्भिन्नस्त्रिपुररिपुणा दारुणतरोऽभवत्॥

Verse 34

यदा सैन्यासैन्यं पशुपतिहतादन्यदभवद्व्रणोत्थैरत्युष्णैः पिशितनिसृतैर्बिन्दुभिरलम् । तदा विष्णुर्योगा त्प्रमथपतिमाहूय मतिमान् चकारोग्रं रूपं विकृतवदनं स्त्रैणमजितम्

यदा पशुपतिहताद् वैरिसैन्यं व्रणोत्थैरत्युष्णैः पिशितनिसृतैर्बिन्दुभिरलम् अन्यदभवत्। तदा योगात् मतिमान् विष्णुः प्रमथपतिमाहूय चकारोग्रं रूपं विकृतवदनं स्त्रैणमजितम्॥

Verse 35

करालं संशुष्कं बहुभुजलताक्रांतकुपितो विनिष्क्रांतः कर्णाद्रणशिरसि शंभोश्च भगवान्

ततः करालः संशुष्कः क्रोधेन बहुभुजलताक्रान्तकुपितो भगवान् कर्णाद् विनिष्क्रान्तो रणशिरसि, शम्भोः पुरतोऽपि।

Verse 36

रणस्था सा देवी चरणयुगलालंकृतमही स्तुता देवैस्सर्वैस्मदनु भगवान् प्रेरितमतिः । क्षुधार्ता तत्सैन्यं दितिजनिसृतं तच्च रुधिरं पपौ सात्युष्णं तद्रणशिरसि सृक्कर्दममलम्

रणस्थिता सा देवी चरणयुगलालङ्कृतमही सर्वैर्देवैः स्तुता; ततो भगवत्प्रेरितमतिः दृढा बभूव। क्षुधार्ता दितिजनिसृतं तत्सैन्यं तच्चात्युष्णं रुधिरं पपौ; रणशिरसि तस्याः सृक् रुधिरकर्दममला बभूव।

Verse 37

ततस्त्वेको दैत्यस्तदपि युयुधे शुष्करुधिरस्तलाघातैर्घोरैशनिसदृशैर्जानुचरणैः । नखैर्वज्राकारैर्मुखभुजशिरोभिश्च गिरिशं स्मरन् क्षात्रं धर्मं स्वकुल विहितं शाश्वतमजम्

ततः शुष्करुधिरोऽप्येको दैत्यः पुनरपि युयुधे; घोरैस्तलाघातैरशनिसदृशैर्जानुचरणैश्च। नखैर्वज्राकारैर्मुखभुजशिरोभिश्च गिरिशं समाक्रामन्, स्वकुलविहितं शाश्वतमजं क्षात्रधर्मं स्मरन्।

Verse 38

रणे शांतः पश्चात्प्रमथपतिना भिन्नहृदयस्त्रिशूले सप्रोतो नभसि विधृतस्स्थाणुसदृशः । अधःकायश्शुष्कस्नपनकिरणैर्जीर्णतनुमाञ्जलासारेर्मेघैः पवनसहितैः क्लेदितवपुः

रणे स शान्तोऽभवत्; पश्चात् प्रमथपतिना त्रिशूलेन भिन्नहृदयः। तस्मिन् त्रिशूले प्रोतो नभसि विधृतः स्थाणुरिव निश्चलः स्थितः। अधःकायः शुष्कस्नपनकिरणैर्जीर्णतनुः, जलासारमेघैः पवनसहितैः क्लेदितवपुः।

Verse 39

विशीर्णस्तिग्मांशोस्तुहिनशकलाकारशकलस्तथाभूतः प्राणांस्तदपि न जहौ दैत्य वृषभः । तदा तुष्टश्शंभुः परमकरुणावारिधिरसौ ददौ तस्मै प्रीत्या गणपतिपदं तेन विनुतः

विशीर्णः स तिग्मांशोस्तुहिनशकलाकारशकल इवाभूत्; तथापि दैत्यवृषभः प्राणान् न जहौ। तदा परमकरुणावारिधिः शम्भुः तुष्टः सन् प्रीत्या तस्मै गणपतिपदं ददौ, तेन विनुतः।

Verse 40

ततो युद्धस्यांते भुवनपतयस्सार्थ रमणैस्तवैर्नानाभेदैः प्रमथपतिमभ्यर्च्य विधिवत् । हरिब्रह्माद्यास्ते परमनुतिभिस्स्तुष्टुवुरलं नतस्कंधाः प्रीता जयजय गिरं प्रोच्य सुखिताः

ततो युद्धान्ते भुवनपतयः सस्त्रीकाः सपरिवाराः नानाविधैः स्तोत्रैः प्रमथपतिं विधिवदभ्यर्च्य। हरिब्रह्मादयः परमानुतिभिः स्तुष्ट्वा नतस्कन्धाः ‘जय जय’ इति गिरं प्रोच्य प्रीताः सुखिताः॥

Verse 41

हरस्तैस्तैस्सार्द्धं गिरिवरगुहायां प्रमुदितो विसृज्यैकानंशान् विविधबलिना पूज्यसुनगान् । चकाराज्ञां क्रीडां गिरिवर सुतां प्राप्य मुदितां तथा पुत्रं घोराद्विधसवदनान्मुक्तमनघम्

तत्र गिरिवरगुहायां हरः तैः सह प्रमुदितः। विविधबलिनः पूज्यसुरगणान् स्वांशान् चैकान् विसृज्य आज्ञां चकार। ततः मुदितः गिरिवरसुतां क्रीडार्थं प्राप, तथा घोराद् द्विधसवदनात् मुक्तं पुत्रं निर्मलं च लेभे॥

Verse 46

इति श्रीशिवमहा पुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पंचमे युद्धखण्डे अंधकवधोपाख्याने अन्धकयुद्धवर्णनं नाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे अन्धकवधोपाख्याने ‘अन्धकयुद्धवर्णनम्’ नाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः॥