Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 67

हिरण्यनेत्रस्य तपः — Hiraṇyanetra’s Austerity and the Boon

वज्राशनेस्तुल्यमिहास्ति शस्त्रं भवादृशां नाशकरं च घोरम् । क्व ते शरीरं मृदुपद्मतुल्यं विचार्य चैवं कुरु रोचते यत्

vajrāśanestulyamihāsti śastraṃ bhavādṛśāṃ nāśakaraṃ ca ghoram | kva te śarīraṃ mṛdupadmatulyaṃ vicārya caivaṃ kuru rocate yat

इह वज्राशनेस्तुल्यं शस्त्रं विद्यते, भवादृशां नाशकरं घोरम्। क्व ते मृदुपद्मतुल्यं शरीरम्? एतद्विचार्य यत् रोचते तत् कुरु।

vajrāśaneḥof the thunderbolt
vajrāśaneḥ:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootvajrāśani (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (vajraḥ āśaniḥ); स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Genitive singular)
tulyamequal/like
tulyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottulya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
ihahere
iha:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
astiis
asti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
śastramweapon
śastram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nominative singular)
bhavādṛśāmof those like you
bhavādṛśām:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootbhavat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + dṛś (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (bhavān iva dṛśyate ye); पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (Genitive plural: of people like you)
nāśa-karamdestroying
nāśa-karam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnāśa (प्रातिपदिक) + kara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (nāśaṃ karoti iti); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
ghoramterrible
ghoram:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
kvawhere/what of
kva:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootkva (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय
teyour
te:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, मध्यमपुरुष, एकवचन, षष्ठी (Genitive: your)
śarīrambody
śarīram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśarīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
mṛdu-padma-tulyamlike a soft lotus
mṛdu-padma-tulyam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmṛdu (प्रातिपदिक) + padma (प्रातिपदिक) + tulya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (mṛduṃ padmam iva tulyaṃ); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
vicāryahaving considered
vicārya:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootvi-√car (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund) from vi-√car: having considered
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus)
kurudo
kuru:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
rocatepleases/seems good
rocate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootruc (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
yatwhatever/that which
yat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun: what/that which)

Suta Goswami (narrating the battlefield dialogue in the Yuddhakhaṇḍa)

Tattva Level: pashu

I
Indra

FAQs

It contrasts outer force (a thunderbolt-like weapon) with inner discernment: the verse urges vicāra—clear reflection—so one acts according to dharma rather than fear, a key Shaiva approach where surrender to Shiva steadies the mind amid danger.

In the Yuddhakhaṇḍa’s Saguna narrative setting, the teaching supports Linga-centered devotion by implying that bodily fragility is real, but the devotee’s refuge is Shiva as Pati (Lord); remembrance of Shiva makes one act rightly even when the body is as delicate as a lotus.

The practical takeaway is steadying the mind through Shiva-smaraṇa (remembrance) and japa of the Panchākṣarī “Om Namaḥ Śivāya” before decisive action, cultivating calm discernment (vicāra) rather than impulsive reaction.