Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 31

हिरण्यनेत्रस्य तपः — Hiraṇyanetra’s Austerity and the Boon

जानाति किंचिन्न शुभं परत्र यदात्मनस्सौख्यकरं भवेद्धि । सदान्धको दैत्यवरस्स मूढो मदांधबुद्धिः कृतदुष्टसंगः

jānāti kiṃcinna śubhaṃ paratra yadātmanassaukhyakaraṃ bhaveddhi | sadāndhako daityavarassa mūḍho madāṃdhabuddhiḥ kṛtaduṣṭasaṃgaḥ

परत्र किं शुभं न जानाति, यदात्मनः सुखकरं भवेत्। स दैत्यवरः सदान्धकः मूढो मदान्धबुद्धिः कृतदुष्टसङ्गः।

जानातिknows
जानाति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
कर्म (Karma/Object)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (अव्यय/सर्वनाम)
Formअव्यय; ‘anything/something’ (indefinite)
not
:
सम्बन्ध/निपात (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध/negation particle
शुभम्good, auspicious (thing)
शुभम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
परत्रin the hereafter
परत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootपरत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देश/काल-अव्यय (elsewhere/afterlife)
यत्which
यत्:
सम्बन्ध (Relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; relative pronoun
आत्मनःof oneself
आत्मनः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
सौख्यकरम्pleasure-giving
सौख्यकरम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसौख्य + कर (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष ‘सौख्यं करोति’
भवेत्might be / would become
भवेत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात/particle (indeed)
सदाalways
सदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (always)
अन्धकःAndhaka
अन्धकः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (proper noun)
दैत्यवरःbest of the demons
दैत्यवरः:
अपादान/विशेष्य (Appositional)
TypeNoun
Rootदैत्य + वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष ‘दैत्येषु वरः’
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative pronoun
मूढःdeluded
मूढः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
मदintoxication, pride
मद:
सम्बन्ध (Compound member)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; compound-member
अन्धblind
अन्ध:
सम्बन्ध (Compound member)
TypeAdjective
Rootअन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; compound-member
बुद्धिःintellect
बुद्धिः:
विशेषण (Appositional qualifier)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (in compound sense: madāndha-buddhiḥ)
कृतmade, having done
कृत:
सम्बन्ध (Compound member)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त (past passive participle) as compound-member
दुष्टwicked
दुष्ट:
सम्बन्ध (Compound member)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक; compound-member
सङ्गःassociation, company
सङ्गः:
विशेषण (Qualifier)
TypeNoun
Rootसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (in compound: कृतदुष्टसङ्गः)

Suta Goswami (narrating the Yuddha-khaṇḍa account to the sages at Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Paśupatinātha

A
Andhaka

FAQs

The verse warns that true śubha (spiritual good) is what benefits the ātman beyond death—humility, dharma, and devotion to Shiva—whereas pride and wicked association blind discernment and lead to downfall.

Andhaka’s tragedy is the refusal to turn toward Shiva as the gracious Saguna Lord (often worshiped as the Liṅga) who grants right understanding; without surrender and reverence, the mind remains madāndha (pride-blinded) and cannot receive Shiva’s anugraha (grace).

Avoid duṣṭa-saṅga and cultivate satsanga while practicing japa of the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya” with a humble intention, as an antidote to mada (ego) and as a means to align with what is truly śubha for the hereafter.